Hipnagojik ve hipnopompik uyku ile rüya ilişkisi bağlamında 19. ve 20. yüzyılda sanatsal ifade biçimlerinin değerlendirilmesi
The relationship between hypnagogic and hypnopompic sleep and dreams: An evaluation of forms of artistic expression in the 19th and 20th centuri̇es
- Tez No: 999361
- Danışmanlar: DOÇ. ENGİN ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Resim Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erken uyku ve uyanma süreçlerinde insanların gördükleri imgelerin bilinçaltında nasıl şekillendiğini incelemektedir. 19. ve 20. yüzyıl sanatına odaklanırken, benzer sınır durumlarının günümüz sanat pratiğinde nasıl uygulandığı ele alınmaktadır. Bireyler uyku ve uyanıklık arasındaki süreçte, rüya olgusunun izleri, bozulmaya uğrayan algılar veya anılar, uyanan bilincin eşiğindeki zihinde belirir. Tüm bu olgular bütünü, mitolojik hikayeler, Sigmund Freud'dan esinlenen fikirler, yaşanmışlıkların etrafında ve nörofizyolojik çalışmaların ışığında incelenir. Çalışmanın teorik bölümü, tarih boyunca rüyalara atfedilmiş sembolleri ve günümüz bilinç araştırmaları doğrultusunda rüyaların değişen yerini kapsamaktadır. Özellikle, hipnagojik ve hipnopompik evrelerin zihinsel imgelerin oluşum sürecindeki rolüne değerlendirilmiştir. Bu tez çalışmasının uygulama bölümünde, daha önce incelenen fikirler doğrultusunda yapılan sanat üretimleri incelemektedir. Görsellerin temel sanat üretim araçlarıyla yeni bir biçim kazanması, anıların bilinç restorasyonu yaşanırken uğradığı bozulmalara atıfta bulunur. Bulanık anıları ve zihinsel değişim süreçleri, parçalanmış görüntüler aracılığıyla plastik dile dönüştürülmüştür. Üretimlerde rüyaların doğrudan aktarılması yerine, bilinç eşiklerine ve ona dair detaylara odaklanırlar. Bu bağlamda, bulanık zihin durumlarının üretim sürecine biçimsel ve anlamsal düzlemde nasıl karşılık bulduğu kavramsal açıdan incelenmiştir. Sonuç olarak bu tez, uyku ve rüya olgusunun sanat pratiği içerisindeki üretken potansiyelin nasıl besleyebileceğini araştırır ve teoriyi gerçek yapımla birleştirerek hipnagojik ve hipnopompik uyku deneyimleri çerçevesinde ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how images seen during the early stages of sleep and waking are formed in the subconscious. Focusing on 19th and 20th century art, it also considers how similar borderline states are applied in contemporary artistic practice. During the transition between sleep and wakefulness, traces of dreams and distorted perceptions or memories appear in the mind as consciousness begins to awaken. These phenomena are examined in light of mythological stories, Sigmund Freud's ideas, lived experiences and neurophysiological studies. The theoretical part of the study covers the historical evolution of dream symbols and the changing role of dreams in relation to contemporary consciousness research. In particular, it evaluates the role of the hypnagogic and hypnopompic phases in forming mental images. The application section of this thesis examines artistic productions created in line with the previously explored ideas. The transformation of images through basic artistic tools reflects the distortions that memories undergo during conscious recollection. Fuzzy memories and mental transformation processes have been transformed into visual language through fragmented images. Rather than directly conveying dreams, the artworks focus on thresholds of consciousness and related details. Conceptually, this thesis examines how blurred mental states correspond to the production process on formal and semantic levels. Ultimately, this thesis explores how sleep and dreams can nurture productive potential within artistic practice, presenting this concept within the framework of hypnagogic and hypnopompic sleep experiences through a combination of theory and practical application.
Benzer Tezler
- Narkolepsiye özgü otoantikorların immünopresipitasyon ve kütle spektrofotometre ile tanımlanması ve validasyonu
Identification and validation of narcolepsy-spesific autoantibodies with immunoprecipitation and mass spectrophotometry
HANDE YÜCEER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiSinir Bilimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM İSMAİL KÜÇÜKALİ
- Bedensel bir kırılganlık olarak uyku ve mekansal anlatıları
Sleep as vulnerability of the body and its spatial narratives
ŞADİYE YAĞMUR DURAK
- İdiyopatik hipersomni ve narkolepsi hastalarında prefrontal korteks, hipokampus ve hipotalamus volümünün kognitif işlevler ile ilişkisi
The relationship between prefrontal cortex, hippocampus and hypothalamus volume and cognitive functions in patients withidiopathic hypersomnia and narcolepsy
ELİF GÖZDE TÜREDİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
NörolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİME FÜSUN DOMAÇ
- Narkolepsili hastalarda akut uyku deprivasyonunun leptin, grelin ve glukoz toleransı üzerine etkisi ve sağlıklı kişilerle akut uyku deprivasyonunun etkilerinin karşılaştırılması
The effects of acute sleep deprivation on leptin, ghrelin and glucose tolerance in patients with narcolepsy and the comparison with the healthy subjects
MERVA KOÇYİĞİT
- EEG oscillatory dynamics in power nap: The influence of night sleep
Güç uykusunda EEG osilatör dinamikleri: Gece uykusunun etkisi
AYBARS GÜLPINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Psikolojiİzmir Ekonomi ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN BAŞAR EROĞLU