Erişilebilirlik odaklı web tasarım çerçevesinde içerik yönetim sistemlerinde arayüz tasarımı: Ondokuz Mayıs Üniversitesi web sayfası tasarım örneği
Interface design in content management systems within the framework of accessibility-focused web design: Ondokuz Mayıs University web page design example
- Tez No: 999455
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AYVAZ TUNÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Görsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, erişilebilirlik odaklı web tasarımının içerik yönetim sistemleri üzerindeki etkilerini ve kurumsal web sitelerinin erişilebilirlik düzeylerinin değerlendirilmesine yönelik yöntemleri incelemektedir. Araştırma kapsamında Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin Drupal tabanlı kurumsal web sitesi, WCAG 2.1 standartları doğrultusunda Lighthouse ve Axe araçları kullanılarak analiz edilmiş; kontrast yetersizlikleri, semantik yapıdaki tutarsızlıklar, eksik alternatif metinler ve klavye odak sorunları gibi erişilebilirlik problemleri belirlenmiştir. Bu bulgular, hem otomatik test sonuçları hem de manuel incelemelerle bir arada değerlendirilerek mevcut durumun bütüncül bir görünümü ortaya konmuştur. Çalışmada, tespit edilen erişilebilirlik sorunlarına yönelik çözüm önerileri geliştirilmiş ve OMÜ web sitesi için erişilebilirlik menüsü, kontrast modları, tipografik ayarlar, hizalama seçenekleri, okuma destek araçları ve kullanıcı deneyimini iyileştiren bileşenlerden oluşan kapsamlı bir yeniden tasarım süreci uygulanmıştır. Yeniden tasarım aşamasında içerik yönetim sistemlerinin modüler yapısı, dinamik içerik üretimi ve erişilebilirlik açısından sunduğu sınırlılıklar değerlendirilmiş; CMS tabanlı yapının erişilebilirlik ilkeleri ile uyumlu hâle getirilmesine yönelik tasarım ve geliştirme stratejileri ortaya konmuştur. Araştırmanın bir diğer aşamasında, OMÜ'nün erişilebilirlik performansı Aday Araştırma Üniversiteleri ile karşılaştırılmış ve üniversitelerin kurumsal web siteleri Lighthouse erişilebilirlik puanları temelinde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, kurumlar arasındaki erişilebilirlik farklılıklarının teknik altyapı, güncelleme süreçleri ve tasarım yaklaşımıyla ilişkili olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak çalışma, erişilebilirlik odaklı web tasarımının sadece engelli kullanıcıları değil tüm kullanıcı gruplarını kapsayan, kurumsal dijital varlığın niteliğini yükselten ve dijital dönüşüm hedefleri açısından stratejik önem taşıyan bir yaklaşım olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the impact of accessibility-focused web design on content management systems and evaluates methods used to assess the accessibility performance of institutional websites. Within the scope of the research, the Drupal-based corporate website of Ondokuz Mayıs University was analyzed in accordance with WCAG 2.1 standards using the Lighthouse and Axe testing tools. The analysis identified critical accessibility issues, including insufficient contrast ratios, inconsistencies in semantic structure, missing alternative text, and keyboard focus problems. These findings were evaluated through a combination of automated testing and manual inspection, offering a comprehensive overview of the website's existing accessibility status. In response to the identified issues, a series of design improvements were developed and implemented, resulting in an enhanced version of the OMU website that incorporates an accessibility menu, multiple contrast modes, typographic customization tools, alignment options, reading assistance features, and user-experience-oriented interface components. During the redesign process, the modular structure of content management systems, their dynamic content generation mechanisms, and their inherent limitations in supporting accessibility were analyzed. Consequently, design and development strategies were formulated to align CMS-based interfaces with established accessibility principles. The study also includes a comparative analysis of OMU's accessibility performance with that of Candidate Research Universities, based on Lighthouse accessibility scores. The results indicate that differences in accessibility levels among institutions are closely related to technical infrastructure, update frequency, and design approaches. Overall, the findings demonstrate that accessibility-focused web design is not only critical for users with disabilities but also enhances the quality of institutional digital presence and constitutes a strategic component of contemporary digital transformation processes.
Benzer Tezler
- Dijital erişilebilirlik bağlamında kullanıcı memnuniyeti odaklı bir değerlendirme itü kaum internet sayfası örneklemi
A user satisfaction oriented evaluation in the scope of digital accessibility the case of itu kaum website
OYLUM BÜLBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE AYATAÇ
- Developing a bim-based smart assessment framework for the circularity of relocatable modular buildings
Taşınabilen modüler yapıların döngüsellik performansının değerlendirilmesine yönelik bım tabanlı akıllı bir değerlendirme çerçevesinin geliştirilmesi
DAMLANUR İLİPINAR
Doktora
İngilizce
2025
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET KORAY PEKERİÇLİ
- STK'larda dijital halkla ilişkiler: Türkiye, ABD, İngiltere ve Almanya'da işitme engellilere yönelik web sayfalarının karşılaştırılması
Digital public relations in NGOs: A comparison of web pages for the hearing impaired in Turkey, USA, England and Germany
SELDA AKÇALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerUşak ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZLEM DUĞAN
- Smart urban furniture design process based on multi-criteria decision making to enhance disaster resilience
Afet dayanıklılığını artırmak için çok kriterli karar alma yöntemini baz alan akıllı kent mobilya tasarım süreci
BARIŞ UZYILDIRIM
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL AKÇAY KAVAKOĞLU
- Kentsel tasarımda toplum katılımına yönelik dijital araçların kullanımı
Use of digital tools for public participation in urban design
ARAF ÖYKÜ TÜRKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU