Geri Dön

Ziya Gökalp'in Türkçülük anlayışı ve Türkiye'de siyasi partilere etkisi

The concept of Turkism in Ziya Gökalp's thought and its influence on political parties in Turkey

  1. Tez No: 999522
  2. Yazar: MERT ÇEKİCİ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FULYA AKSU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Siyasal Bilimler, Political Science
  6. Anahtar Kelimeler: Millet, Milliyetçilik, Türkçülük, MHP, İYİ Parti, Zafer Partisi, AKP, Nation, Nationalism, Turkism, MHP, İYİ Party, Victory Party
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Altınbaş Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması, millet, millî kimlik, milliyetçilik kavramlarını, milliyetçiliğin çeşitlerini, milliyetçilikle ilgili kuramsal tartışmaları ve Türk milliyetçiliğinin Ziya Gökalp'in düşünce dünyası ekseninde gelişiminin önemini aktarmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, milliyetçilik kavramı, millî kimlik, milliyetçilik kuramları ve çeşitleri ele alınmıştır. Bu çerçevede Ziya Gökalp'in milliyetçilik kuramı içerisindeki yeri, düşünce dünyasına etki eden isimler ve akımlar, Durkheimcı etkiler, kültür–millet ilişkisine dair özgün katkıları, ayrıca Fransız ve Alman milliyetçilik anlayışlarıyla karşılaştırılması incelenmiştir. Böylece Türk milliyetçiliğinin düşünsel temellerinin oluşum süreci araştırılmıştır. İkinci bölüm, Türk milliyetçiliğine odaklanmıştır. Bu kapsamda Türkçülüğün anlamı, ortaya çıkışı ve Osmanlı Devleti'nin siyasî durumu değerlendirilmiştir. Türkçülüğün Jön Türkler ve İttihat ve Terakki Cemiyeti içerisindeki siyasî yapılanması, Millî Edebiyat Dönemiyle halk üzerindeki etkisi ve Osmanlı'daki Osmanlıcılık, İslamcılık ve Batıcılık gibi siyasî akımlarla etkileşimi ele alınmıştır. Ayrıca Türkçülüğün kültürel ve akademik temelleri, Türk tarih ve dil tezleri, akademik kurumsallaşma süreçleri ve popüler kültürdeki yansımaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Türkçülüğün sistematik hâle gelmesine büyük katkı sağlayan Ziya Gökalp'e odaklanılmıştır. Bu bölümde Gökalp'in Türk milliyetçiliğine katkıları, Turan düşüncesine yaklaşımı, halkçılık–medeniyet–kültür ayrımı, eserlerinde Türkçülüğe bakışı, Cumhuriyet ideolojisindeki etkisi, halkevleri ve dil–tarih çalışmaları ele alınmıştır. Ayrıca Atatürk ile Gökalp'in Türkçülük anlayışlarının karşılaştırması yapılmıştır. Dördüncü bölümde, Cumhuriyet döneminde Türk milliyetçiliğinin devlet politikalarındaki yeri incelenmiştir. Tek Parti Dönemi'ndeki Gökalpçi etkiler, çok partili hayatta milliyetçiliğin evrimi ve DP'den AP'ye, MHP, İYİ Parti, ZP ve AKP'ye kadar Gökalp'in etkilerinin nasıl sürdüğü tartışılmıştır. Sonuç olarak, Türk milliyetçiliği, Osmanlı'dan Cumhuriyet'e dönemin gerekliliklerine uygun şekilde dinamizmini korumuştur. Gökalp'in düşünceleri, Türkçülüğün temelini sağlamlaştırmış ve Cumhuriyet döneminde gelişen milliyetçilik bilincinin şekillenmesinde önemli bir etken olmuştur.

Özet (Çeviri)

This thesis aims to convey the concepts of nation, national identity, and nationalism, the varieties of nationalism, theoretical debates related to nationalism, and the importance of the development of Turkish nationalism within the framework of Ziya Gökalp's intellectual world. The first section of the study addresses the concept of nationalism, national identity, theories of nationalism, and its various forms. Within this framework, Ziya Gökalp's place in nationalist theory, the names and movements that influenced his intellectual world, Durkheimian influences, his original contributions to the relationship between culture and nation, and comparisons with French and German understandings of nationalism are examined. Thus, the process of formation of the intellectual foundations of Turkish nationalism is investigated. The second chapter focuses on Turkish nationalism. Within this scope, the meaning of Turkism, its emergence, and the political situation of the Ottoman Empire are evaluated. The political structure of Turkism within the Young Turks and the Committee of Union and Progress, its impact on the people during the National Literature period, and its interaction with political movements such as Ottomanism, Islamism, and Westernisation in the Ottoman Empire are addressed. Furthermore, the cultural and academic foundations of Turkism, Turkish history and language theses, academic institutionalisation processes, and reflections in popular culture are examined. The third chapter focuses on Ziya Gökalp, who made a significant contribution to the systematisation of Turkism. This chapter examines Gökalp's contributions to Turkish nationalism, his approach to the Turan idea, the distinction between populism, civilisation and culture, his view of Turkism in his works, his influence on the ideology of the Republic, the People's Houses, and his work on language and history. Furthermore, a comparison is made between Atatürk's and Gökalp's understandings of Turkism. The fourth chapter examines the place of Turkish nationalism in state policies during the Republican era. It discusses the Gökalpist influences during the single-party period, the evolution of nationalism in a multi-party system, and how Gökalp's influence continued from the Democratic Party to the Justice Party, the MHP, the İYİ Party, the Victory Party, and the Justice and Development Party. In conclusion, Turkish nationalism has maintained its dynamism in line with the requirements of the period from the Ottoman Empire to the Republic. Gökalp's ideas have strengthened the foundations of Turkish nationalism and have been an important factor in shaping the nationalist consciousness that developed during the Republican era.

Benzer Tezler

  1. Ziya Gökalp: Hayatı, edebî kişiliği, fikir dünyası, dönemi ve etkileri

    Ziya Gökalp: His life, literary character, thoughts, period and impacts

    VELİ KÜRŞAD ÖZTÜRK

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Türk Dili ve EdebiyatıMarmara Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MURAT KOÇ

  2. Türk eğitim sisteminde öğretmen yetiştirmenin tarihî sosyal ve felsefi temelleri (1923-2018)

    Historical social and philosophical foundations of teacher training in the Turkish education system (1923-2018)

    FAİK BENLİ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Eğitim ve ÖğretimAnkara Üniversitesi

    Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. HASAN HALUK ERDEM

  3. Cumhuriyet Dönemi'nde milliyetçi düşüncede dini dönüşümler: Ziya Gökalp ve Erol Güngör ekseninde bir inceleme

    Religious transformations in nationalist thought in the time of republic: A study on the axis of Ziya Gökalp and Erol Güngör

    NİMET BALKANLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    DinMarmara Üniversitesi

    İlahiyat Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET TAYFUN AMMAN

  4. Mehmet Zekariya Sertel 1890-1980

    Mehmet Zekariya Sertel 1890-1980

    MURAT KILIÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    TarihAtatürk Üniversitesi

    Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDAL AYDOĞAN

  5. Osmanlıcılık sonrası Türkçülük akımının Atatürk Döneminde Türkiye'nin iç siyasal gelişmelerine etkileri

    The effects of the Turkism movement after Ottomanism on the domestic political developments of Turkey in the period of Ataturk

    SERKAN TOPAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Siyasal BilimlerAltınbaş Üniversitesi

    Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY GÜÇLÜER