Ahlaki öfke ölçeği: Ölçek geliştirme çalışması
The moral outrage scale: A scale development study
- Tez No: 999651
- Danışmanlar: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Metodolojik ve tanımlayıcı olarak planlanan bu araştırmanın amacı“Ahlaki Öfke Ölçeği”ni geliştirmektir. Materyal ve Metod: Araştırma 01.03.2023-04.05.2025 tarihleri arasında, bir ilde bulunan üç devlet hastanesinde çalışan hemşireler üzerinde yürütüldü. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma tasarımının birlikte kullanıldığı iç içe karma desenden yararlanıldı. Nitel araştırma tasarımının kullanıldığı birinci aşamada 20 hemşire ile fenomenolojik görüşmeler yapıldı. Hemşireler ile fenomenolojik görüşmeler yapılarak ve bu konudaki literatür taranarak ölçek madde havuzu oluşturuldu. Nicel araştırma tasarımının kullanıldığı ikinci aşamada ölçek geliştirme adımları doğrultusunda 495 hemşireye“Ahlaki Öfke Ölçeği Taslağı”uygulanarak, geçerlik ve güvenirlik analizleri yapıldı. Nicel verilerin analizinde SPSS 26.0 ve IBM SPSS Amos 24.0 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA 24 programından yararlanıldı. Bulgular: Beşli likert tipte hazırlanan ve 52 maddeden oluşan“Ahlaki Öfke Ölçeği Taslağı”kapsam geçerliğini değerlendirmek amacıyla uzman görüşüne sunuldu. Uzman görüşü sonrasında taslak ölçeğin Kapsam Geçerlik İndeksi 0,89 olarak belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonrasında Ahlaki Öfke Ölçeği 26 madde ile Hasta Bakımına İlişkin Sorunlar, Ekip Üyelerine İlişkin Sorunlar, Kurum Yöneticilerine İlişkin Sorunlar olmak üzere üç alt boyuttan oluşan son halini aldı. Model kabul edilebilir uyum endeksleri gösterdi. Ölçeğin zamana karşı güvenirliği test-tekrar test yöntemiyle değerlendirildi. Ölçümler arası korelasyon katsayısı 0,96 olarak belirlendi. Ölçümler arasında pozitif yönlü ve çok yüksek düzeyli ilişki bulundu (p<0,05). Ölçeğin Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı 0,932 olarak belirlendi. Ölçek alt boyutlarının Cronbach Alfa güvenirlik katsayısının 0,774 ile 0,932 arasında değiştiği görüldü. Nitel veri analizi sonucunda ahlaki öfke nedenleri, ahlaki davranışa yönelik kolaylaştırıcılar, ahlaki olmayan davranış sonuçları olmak üzere üç tema ve 12 alt tema belirlendi. Sonuç: Bu araştırmada Ahlaki Öfke Ölçeğinin hemşirelere uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu belirlendi.
Özet (Çeviri)
Objective: This methodologically and descriptively designed study aimed to develop the“Moral Outrage Scale.”Materials and Methods: The current study took place between March 1, 2023, and May 4, 2025, and focused on nurses employed at three public hospitals in a single province. An embedded mixed-methods design was adopted, integrating both qualitative and quantitative approaches. In the first phase, a qualitative design guided phenomenological interviews with 20 nurses, and a comprehensive review of the literature supported the development of an initial item pool for scale construction. In the second phase, the draft version of the Moral Outrage Scale was administered to 495 nurses as part of the scale development process, and validity and reliability analyses were conducted. Quantitative data were analyzed using SPSS 26.0 and IBM SPSS Amos 24.0, while qualitative data were examined using the MAXQDA 24 program. Findings: To assess content validity, the draft version of the Moral Outrage Scale, consisting of 52 items prepared on a five-point Likert scale, was evaluated by a panel of experts. The Content Validity Index (CVI) of the draft scale was calculated as 0.89. Confirmatory factor analysis (CFA) reduced the scale to 26 items and identified three subdimensions: Problems Related to Patient Care, Problems Related to Team Members, and Problems Related to Institutional Management. The model demonstrated acceptable fit indices.The Cronbach's alpha coefficient for the overall scale was 0.932, while the coefficients for the subdimensions ranged from 0.774 to 0.932. Thematic analysis of the qualitative data revealed three main themes—triggers of moral outrage, facilitators of moral behavior, and consequences of unethical behavior—along with 12 associated subthemes. Conclusion: This study demonstrated that the Moral Outrage Scale is a valid and reliable instrument for assessing moral outrage among nurses.
Benzer Tezler
- Tecavüz kurbanı ve saldırganına yönelik empatide adil dünya inancı, namus sistemini meşrulaştırma, öfke ve tiksinme hassasiyetinin rolü
The role of just world belief, honor system justification, anger and disgust sensitivity on empathy towards rape victim and perpetrator
AHMET ÇAĞLAR OK
- Emoticom test bataryasının Türkçe uyarlamasının faktör analizi, geçerliği ve güvenirliği
Turkish adaptation of the emoticom test battery: Factor analysis, validity and reliability
GALİP KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ
- Ergenler için özbilinçlilik duygulanımları testinin Türkçe'de geçerlilik/güvenilirliğinin araştırılması ve 12-18 yaş arası ergenlerde utanç ve suçluluk duygularının cinsiyete göre karşılaştırılması
Turkish validity and realibilty of test of self-consciousness affect for adolescents and evaluation of the relationship between guilt-shame and gender in adolescents aged 12-18
PINAR ALGEDİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKAY DEMİR
- Lisansüstü öğrencilerinin ahlaki yargı yetenekleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination into relationship between moral judgement capacity and psychological symptoms of post-graduate students
NİHAN ÇİTEMEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA KOÇ
- 15-17 yaşlarındaki ergenlerin affetme eğilimleri ve manevi iyi oluşları arasındaki ilişkinin incelenmesi Sinop/Ayancık örneği
Investigation of the relationship between 15-17 year old adolescents' forgiveness tendencies and their spiritual well-being: Ayancık/Sinop sample
KÜBRA YAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ RIZA AYDIN