Yüz ve dil görüntüleri ile non-invaziv anemi ve polisitemi tahmini
Non-invasive anemia and polycythemia estimation using facial and tongue images
- Tez No: 999665
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TURAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilim ve Teknoloji, Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Science and Technology, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Görüntü sınıflandırma, Koruyucu hekimlik, Sayısal görüntü, Sayısal görüntü analizi, Sayısal görüntü işleme, Yüz görüntüsü, Image classification, Preventive medicine, Digital image, Digital image analysis, Digital image processing, Face image
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Geleneksel Çin tıbbında (GÇT) yüzü iç organların durumu hakkında bilgi veren bir yansıma yüzeyi olarak ele alan yüz haritalama yaklaşımı, modern görüntü işleme ve derin öğrenme yöntemleri ile birleştirilerek hematolojik durumların non-invaziv biçimde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın çıkış noktası, anemi ve benzeri kan hastalıklarının tanısında altın standart olan kan testlerinin invaziv, maliyetli ve her yerde erişilebilir olmayışı ile; yüz, dudak ve dil gibi bölgelerdeki renk ve doku değişimlerinin hemoglobin düzeyleriyle ilişkisini sistematik ve sayısal olarak kullanan yöntemlerin literatürde sınırlı kalmasıdır. Bu kapsamda önce tıbbi görüntüleme ve yapay zekâ temelli erken tanı uygulamaları ile TCM, Fars tıbbı ve diğer geleneksel tıp sistemlerinde yüz ve dil gözlemlerine dayalı tanı yaklaşımları ayrıntılı bir literatür taramasıyla incelenmiş, ardından yüzü bilgi taşıyan bir biyobelirteç yüzeyi olarak ele alan teorik çerçeve ortaya konmuştur. Çalışmanın yöntem bölümünde, kontrollü şartlarda elde edilen yüz, dudak ve dil görüntülerinden renk uzayı dönüşümleri, hemoglobin ve melanin dağılımını yansıtan bileşenler ve doku özellikleri çıkarılmış; bu özellikler U-Net, CNN ve Vision Transformer gibi derin öğrenme tabanlı modeller ile bütünleştirilerek anemi/polisitemi gibi hematolojik durumların sınıflandırılması için bir model tasarlanmıştır. Önerilen yaklaşım, tek bir biyobelirtece ya da tek bir hastalığa odaklanan mevcut yüz analiz çalışmalarından farklı olarak çoklu biyobelirteç (yüz, dudak, dil) ve çoklu hematolojik durum tahminine odaklanmakta ve böylece literatürde tanımlanan önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Elde edilen deneysel bulgular, yüz ve dudak bölgelerinden elde edilen derin özelliklerin anemi riskini belirlemede anlamlı ayırt ediciliğe sahip olduğunu; dil görüntülerinin ise model performansını destekleyici ek bir yüzey olarak kullanılabildiğini göstermekte, böylece düşük maliyetli, hızlı ve non-invaziv bir ön tarama aracı olarak kullanılabilecek, geleneksel yüz haritalama bilgisini modern derin öğrenme teknikleriyle bütünleştiren bir karar destek çerçevesi sunulmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this thesis, the face-mapping approach of Traditional Chinese medicine (TCM), which considers the face as a reflective surface providing insights into the condition of internal organs, is integrated with modern image processing and deep learning methods to enable non-invasive assessment of hematological conditions. The motivation of the study arises from the fact that blood tests—considered the gold standard for diagnosing anemia and similar hematological disorders—are invasive, costly, and not readily accessible everywhere, while methods that systematically and quantitatively utilize color and texture changes observed in the face, lips, and tongue in relation to hemoglobin levels remain limited in the literature. In this context, an extensive literature review was conducted on medical imaging and artificial intelligence-based early diagnosis applications, as well as diagnostic approaches in TCM, Persian medicine, and other traditional medical systems that rely on facial and tongue observations. Subsequently, a theoretical framework was established that conceptualizes the face as a biomarker-bearing surface. In the methodology, facial, lip, and tongue images collected under controlled conditions were processed to extract color-space transformations, components reflecting hemoglobin and melanin distribution, and texture features. These features were then integrated with deep learning-based models, including U-Net, CNN, and Vision Transformer architectures, to design a classification model for hematological conditions such as anemia and polycythemia. Unlike existing facial analysis studies that focus on a single biomarker or disease, the proposed approach targets multi-biomarker (face, lips, tongue) and multi-condition prediction, thereby addressing a significant gap identified in the literature. The experimental findings indicate that deep features extracted from facial and lip regions demonstrate notable discriminative power in identifying anemia risk, while tongue images serve as an additional supportive surface contributing to model performance. Thus, the study presents a decision-support framework that integrates traditional face-mapping knowledge with modern deep learning techniques, offering a low-cost, fast, and non-invasive preliminary screening tool.
Benzer Tezler
- Fetal yüz dismorfoloji kriterlerinin ikinci trimester detaylı ultrasonografi ve yenidoğan döneminde değerlendirilmesi
Evaluation of fetal facial dysmorphology criteria in detailed second-trimester ultrasonography and the neonatal period
ESRA ÖNCÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Kadın Hastalıkları ve DoğumYeditepe ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAŞBUĞ
DOÇ. DR. ZEYNEP ECE UTKAN KORUN
- DA4HI: A deep learning framework for facial emotion recognition in affective systems for children with hearing impairments.
DA4HI: İşitme engelli çocuklar için duyuşsal sistemlerde yüzdeki duyguların tanınması maksadıyla geliştirilen derin öğrenme modeli.
CEMAL GÜRPINAR
Doktora
İngilizce
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE KÖSE
PROF. DR. NAFİZ ARICA
- Integration of modern software tools into programming and development approaches used in industrial control applications
Endüstriyel kontrol uygulamalarında kullanılan programlama ve geliştirme yaklaşımlarına modern yazılım araçlarının entegrasyonu
FEHMİ CAN AY
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ FUAT ERGENÇ
- Matematik öğretiminde çokkültürlü eğitim ve ters yüz sınıf modeli ile öğrencilerin hoşgörü değerine yönelik farkındalıklarını ve matematik muhakeme becerilerini geliştirmeye yönelik eylem araştırması
Action research on developing students' tolerance awareness and mathematical reasoning skills with multicultural education and flipped classroom model
FIRAT KILAVUZ
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FAZİLET KARAKUŞ
- Türkçe konuşan bireylerde serebellar lezyonların dil üzerine etkisi
The effect of cerebellar lesions on language in turkish speakers
MİRAÇ GÖNÜLDAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Nörolojiİstanbul Atlas ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE SAVAŞ