Eskişehir'de okul çağı ergenlerde ruhsal iyilik hali ile öğrenci ve öğretmenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı düzeylerinin belirlenmesi
Determination of mental well-being in school-aged adolescents and mental health literacy levels among students and teachers in Eskişehir
- Tez No: 999718
- Danışmanlar: PROF. DR. SELMA METİNTAŞ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: çocuk ve ergen ruh sağlığı, öğretmen, psikolojik iyi oluş, psikolojik sağlamlık, ruh sağlığı okuryazarlığı, child and adolescent mental health, teacher, psychological well-being, psychological resilience, mental health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bal, M. Eskişehir'de Okul Çağı Ergenlerde Ruhsal İyilik Hali ile Öğrenci ve Öğretmenlerde Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Düzeylerinin Belirlenmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2025. Çalışmanın amacı, 10–16 yaş grubu öğrencilerde ruh sağlığının temel göstergeleri olarak kabul edilen psikolojik iyi oluş, psikolojik sağlamlık ve ruh sağlığı okuryazarlığı (RSOY) düzeylerini ve ilişkili faktörleri saptamaktır. Bu amaçla önce metodolojik bir çalışma ile çalışma yaş grubuna uygun RSOY'ni belirleyebilmek için“Ergenler için Evrensel Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği”nin Türkçe geçerlik güvenirliği 833 öğrencide yapıldı. İkinci aşamada şehrin ilçeleri ve sosyoekonomik düzey tabakalarına göre çok aşamalı ve randomize örnekleme yöntemiyle seçilen okullarda 5225 öğrenci ve 392 öğretmende 2024-2025 eğitim-öğretim döneminde kesitsel çalışma gerçekleştirildi.“Psikolojik iyi oluş düzeyi”ile ilişkili değişkenleri belirlemekte multinominal lojistik regresyon analizi yapıldı. Temel göstergeler arasındaki ilişkileri incelemek için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanıldı. Öğrencilerin %23,4'ünde yüksek düzey psikolojik iyi oluş, %18,6'sı yüksek düzey psikolojik sağlamlık, %23,4'ünde yeterli düzeyde RSOY saptandı. Psikolojik iyi oluş düzeyi görülme olasılığı erkek öğrencilerde, günlük uyku süresi 8 saatin üzerinde, haftalık fiziksel aktivite sıklığı yüksek, psikolojik sağlamlık düzeyi yüksek ve RSOY tutum düzeyi yeterli olanlarda daha yüksek, yaş ilerledikçe ve RSOY bilgi düzeyi arttıkça azaldığı saptandı. YEM psikolojik sağlamlığın RSOY alt boyutları ve psikolojik iyi oluşu anlamlı şekilde yordadığını ve psikolojik iyi oluşun %73,5'inin yapısal model tarafından açıklandığını gösterdi (R²= 0,735). Öğretmenlerin sadece %20'sine yakının RSOY düzeyleri yeterli bulundu. RSOY düzeyinin yeterli düzeyde olma olasılığı kadın öğretmenlerde, ilkokulda görev yapanlarda, bekarlarda, ruhsal hastalık tanılı öğrenci öyküsü olanlarda, sosyal medya kullananlarda ve kendi algılarına göre RSOY düzeyi yeterli olanlarda daha yüksek saptandı. Ergenlik döneminde ruh sağlığı ile ilgili temel göstergelerin düzenli izlenmesinin ve okul ruh sağlığı programlarına ruh sağlığını geliştirme ve güçlendirme ile ilgili programların yerleştirilmesinin gerekli olduğu kanaatine varıldı.
Özet (Çeviri)
Bal, M. Determination of Mental Well-being in School-aged Adolescents and Mental Health Literacy Levels among Students and Teachers in Eskişehir, Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine, Medical Speciality Thesis in Department of Public Health, Eskişehir, 2025. The study aims to determine the levels of psychological well-being, resilience, and mental health literacy (MHL) as fundamental indicators of mental health, and to identify the associated factors among students aged 10–16. For this purpose, a methodological study was initially conducted with 833 students to perform the Turkish validity and reliability analysis of the“Universal Mental Health Literacy Scale for Adolescents”in order to assess MHL in the target age group. In the second stage, a cross-sectional study was conducted during the 2024–2025 academic year among 5,225 students and 392 teachers in schools selected through multi-stage and randomized sampling according to the districts and socioeconomic status strata of the city. Multinomial logistic regression determined variables associated with psychological well-being, while Structural Equation Modeling (SEM) examined relationships between primary indicators. High levels of psychological well-being (23.4%), resilience (18.6%), and sufficient MHL (23.4%) were identified in students. The likelihood of high psychological well-being was found to be higher among male students and those with over 8 hours of daily sleep, high weekly physical activity frequency, high resilience levels, and sufficient MHL attitude levels, but decreased with age and higher MHL knowledge. SEM demonstrated that resilience significantly predicted MHL sub-dimensions and psychological well-being, with the structural model explaining 73.5% of the variance in psychological well-being (R²= 0.735). Nearly 20% of the teachers were found to have sufficient MHL levels. The likelihood of having sufficient MHL was higher among female teachers, those working in primary schools, single individuals, those with a history of students diagnosed with mental disorders, social media users, and those with sufficient self-perceived MHL levels. It was concluded that regular monitoring of key mental health indicators during adolescence is essential, and programs focused on mental health promotion and empowerment should be integrated into school mental health services.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocukların ve anne-babalarının bağlanma biçimlerinin araştırılması
Investigation of attachment styles in children with attachment deficit hyperactivity disorder and their parents
NERİMAN KİLİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE TÜLİN FİDAN
- Eskişehir ili okul çağı çocuklarında hipertansiyon prevalansı ve kan basıncı değerlerinin vücut ölçüleriyle korelasyonu
Başlık çevirisi yok
SİBEL ÜNSAT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2002
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Erken çocuklukta okul çaplı olumlu davranış desteği modelinin etkililiği
The effectiveness of school-wide positive behavior support model in early childhood
MERAL MELEKOĞLU
Doktora
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM H. DİKEN
- Türkiye'de nüfus ve eğitimde fırsat eşitsizliği
Başlık çevirisi yok
ŞENER BÜYÜKÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT ADEM
- Bazı hava kirleticilerin ilkokul çocuklarında solunum fonksiyonları ve astım ve allerjik hastalıklarla ilişkili semptom prevalansına etkisi
Effects of several air pollutants on lung function and prevalence of symptoms related with asthma and allergic diseases in primary school children
HİCRAN ALTUG
Doktora
Türkçe
2013
Çevre MühendisliğiAnadolu ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY DÖĞEROĞLU