Geri Dön

Tipik gelişim gösteren ve özel gereksinimi olan çocuk ebeveynlerinin öz şefkat düzeyleri ile ebeveynlik stresi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Investigation of self-compassion levels and parenting stress levels of parents of children with typical development and children with special needs

PDF İndir

  1. Tez No: 999720
  2. Yazar: CEREN BATIR
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmada, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocukların ebeveynleri ile tipik gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin ebeveynlik stresi ve öz-şefkat düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu psikolojik değişkenlerin ebeveynlerin bazı demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Betimleyici ve ilişki arayıcı desenle yürütülen araştırmanın örneklemini, çocuğu tipik gelişim gösteren 30 ebeveyn ile çocuğu OSB tanılı olan 30 ebeveyn olmak üzere toplam 60 katılımcı oluşturmaktadır. Veriler, Sosyodemografik Veri Formu, Ebeveyn Stres Ölçeği ve Öz-Duyarlılık Ölçeği ile toplanmış; analizlerde SPSS 27.0 kullanılmıştır. Gerçekleştirilen MANOVA sonucunda, iki grup arasında öz-şefkat ve ebeveynlik stresinden oluşan çok değişkenli yapı açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır. Tek değişkenli incelemeler de bu bulguyu destekleyerek, bağımlı değişkenlerin hiçbirinde grup temelinde anlamlı bir farklılaşmanın olmadığını göstermiştir. Bu sonuç, tipik gelişim gösteren ve OSB tanılı çocuklara sahip ebeveynlerin öz-şefkat ve ebeveynlik stresine ilişkin genel psikolojik profillerinin benzer düzeylerde seyrettiğini ortaya koymaktadır. Her iki grupta yapılan korelasyon analizleri, ebeveynlik stresi ile öz-şefkat arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu göstermiştir. Tipik gelişim grubunda bu ilişki daha çok öz-şefkatin öz-yargılama ve aşırı özdeşleşme boyutlarıyla bağlantılıyken, OSB grubunda özellikle öz-sevecenlik ve bilinçlilik boyutlarıyla ilişkili olarak ortaya çıkmıştır. Bu bulgu, her iki grupta da öz-şefkat düzeyi arttıkça ebeveynlik stresinin azaldığını, ancak ilişkide baskın alt boyutların ebeveyn grubuna göre değişkenlik gösterdiğini ortaya koymaktadır. Demografik değişkenler açısından, ebeveynin eğitim düzeyinin her iki grupta da ebeveynlik stresini anlamlı biçimde etkilediği belirlenmiştir; eğitim düzeyi düşük olan ebeveynler daha yüksek stres bildirmiştir. Ayrıca çocuğun yaşı ile öz-şefkat arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuş, çocuğun yaşının artmasıyla ebeveynlerin öz-şefkat düzeyinde azalma görülmüştür. Bu durum, uzun süreli bakım yükünün psikolojik yıpranma ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerde öz şefkatin alt boyutları ebeveynin eğitim durumu, mesleği, bir işte çalışma durumu, aylık ortalama geliri ve çocuk sayısıyla ilişkili bulunmuştur. OSB tanılı çocuğa sahip ebeveynlerde ise öz-şefkat, ebeveynin medeni durumu, diğer çocuklarla ilgilenme durumu ve engelli çocuğun yaşı ile ilişkili bulunmuştur. Araştırmanın bulguları genel olarak, iki ebeveyn grubunun öz-şefkat ve stres düzeylerinde anlamlı bir farklılık göstermediğini, ancak bu değişkenlerin her iki grupta da benzer demografik ve psikososyal etkenlerden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, özellikle düşük eğitim düzeyine sahip ebeveynlere yönelik bilgilendirme ve destek programlarının yaygınlaştırılması; çocuğun yaşı ilerledikçe artan bakım yükünü azaltmak amacıyla uzun vadeli psikososyal destek uygulamalarının geliştirilmesi, eğitim düzeyi düşük olan ebeveynlerde stresin daha yüksek olduğu dikkate alınarak bu gruba yönelik rehberlik ve bilgilendirme hizmetlerinin, artırılması, danışmanlık programlarının tasarlanması önerilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aimed to examine the relationship between parenting stress and self-compassion levels among parents of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and parents of typically developing children, and to determine whether these psychological variables differ according to certain demographic characteristics of the parents. The sample of the study, conducted using a descriptive and correlational design, consisted of a total of 60 participants: 30 parents of typically developing children and 30 parents of children diagnosed with ASD. Data were collected using the Sociodemographic Data Form, Parent Stress Scale, and Self-Compassion Scale; SPSS 27.0 was used for analyses. The MANOVA results revealed no significant difference between the two groups in terms of the multivariate structure consisting of self-compassion and parenting stress. Univariate analyses also supported this finding, showing no significant group-based differences in any of the dependent variables. This result indicates that the general psychological profiles of parents of typically developing children and parents of children with ASD regarding self-compassion and parenting stress are similar. Correlation analyses conducted in both groups showed a significant and negative relationship between parenting stress and self-compassion. In the typical development group, this relationship was more closely linked to the dimensions of self-judgment and excessive identification within self-compassion, whereas in the ASD group, it emerged primarily in relation to the dimensions of self-kindness and mindfulness. This finding reveals that parental stress decreases as the level of self-compassion increases in both groups, but the dominant sub-dimensions in the relationship vary compared to the parent group. In terms of demographic variables, the parent's educational level was found to significantly affect parenting stress in both groups; parents with lower educational levels reported higher stress. Furthermore, a negative and significant relationship was found between the child's age and self-compassion; as the child's age increased, a decrease in parents' self-compassion levels was observed. This suggests that the long-term burden of care may be associated with psychological attrition. Among parents of typically developing children, the subscales of self-compassion were found to be related to the parent's educational status, occupation, employment status, average monthly income, and number of children. Among parents of children with ASD, self-compassion was found to be related to the parent's marital status, involvement with other children, and the age of the child with disabilities. The findings of the study generally indicate that there is no significant difference in self-compassion and stress levels between the two parent groups, but that these variables are influenced by similar demographic and psychosocial factors in both groups. In this regard, it is recommended to expand information and support programs, especially for parents with low educational levels; to develop long-term psychosocial support practices to reduce the increasing burden of care as the child ages; and to increase guidance and information services and design counseling programs for parents with low educational levels, considering that stress is higher in this group.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    439728

    Reduction of dental anxiety and stress in children using a social robotic companion

    Sosyal bir robot arkadaş yardımıyla çocuklarda dental kaygı ve stresin azaltılması

    MİNE YASEMİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik Üniversitesi

    Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN İNCE

  2. Tez No

    992420

    “You might judge me!”: Parents' Mobile Device Use with Young Children with SEND at Home

    “Belki Beni Yargılayacaksınız!”: Engelli ve Özel Gereksinimli Küçük Çocuğa Sahip Ebeveynlerin Evde Mobil Cihaz Kullanımı

    YUNUS SARAÇOĞLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimThe Unıversıty Of Nottıngham

    Zihin Engellilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ANNE EMERSON

    DOÇ. DR. DEBRA COSTLEY

    DOÇ. DR. LAURAN DOAK

  3. Tez No

    974600

    Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynler ile Tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin algıladıkları stres düzeyleri, psikolojik dayanıklılıkları ve aile yaşam doyumlarının karşılaştırılması

    Comparison of perceived stress levels, psychological resilience and family life satisfaction of parents of children with special needs and parents of typically developing children

    SEVGİ ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiToros Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE MERVE KALINLI

  4. Tez No

    746975

    Parentification of adult siblings with typical development of individuals with special needs

    Özel gereksinimli kardeşi olan tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynleşme deneyimi

    LALE HANÖZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    PsikolojiÖzyeğin Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM ZEYTİNOĞLU SAYDAM

  5. Tez No

    782939

    60–72 aylık çocuklarda hızlı isimlendirme ve erken okuryazarlık becerilerinin incelenmesi

    An investigation of rapid naming and early literacy skills of children between 60-72 months

    DAMLA DİLARA ÇİÇEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimEge Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HATİCE NİLAY KAYHAN

Geri Dön