Aile hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes, and practices of family medicine residents regarding the use of acetylsalicylic acid
- Tez No: 999858
- Danışmanlar: DOÇ. DR. VELİTTİN SELÇUK ENGİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: asetilsalisilik asit, antiplatelet, primer korunma, sekonder korunma, akılcı ilaç kullanımı, acetylsalicylic acid, antiplatelet, primary prevention, secondary prevention, rational drug use
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Asetilsalisilik asitin (ASA) yıllar içinde değişen kullanım endikasyonlarını ve güncel çalışmalarda araştırması yapılan yan etkilerini dikkate alarak aile hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmektir. Katılımcıların bilgi, tutum ve davranış düzeyleri ile sosyodemografik ve mesleki özellikleri arasındaki ilişkileri istatistiksel yöntemler kullanarak analiz ederek tüm bu veriler doğrultusunda aile hekimliği eğitim programlarına asetilsalisilik asit farkındalığını artırmaya yönelik öneriler sunmaktır. Gereç ve yöntem: İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği'nde yürütülen tek merkezli ve kesitsel araştırmamıza 15 Kasım 2025-15 Aralık 2025 tarihleri arasında Türkiye'de aktif olarak görev yapmakta olan çalışmaya gönüllü olarak katılan aile hekimliği uzmanlık öğrencileri ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanlık eğitimi (SAHU) öğrencileri dahil edildi. Katılımcılara araştırmacı tarafından literatür taraması sonucu oluşturulmuş olan sosyodemografik ve mesleki özellikler, ASA bilgi ve tutum soruları ve ASA kullanımına ilişkin görüşler ve uygulamalar olarak üç ana başlıkta toplam 37 sorudan oluşan anket formu çevrim içi olarak ulaştırıldı. Veriler SPSS v 26 kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Son 1 yıl içerisinde ASA eğitimi alanların sayısı 16 (%7,5) olarak saptandı. Katılımcıların büyük çoğunluğunun ASA'nın sekonder korunmada mortaliteyi azalttığını (%89,2), gastrointestinal kanama riskini artırabileceğini (%94,8) ve çocuklarda Reye sendromu riski nedeniyle kontrendike olduğunu (%84,4) doğru olarak bildiği görüldü. Buna karşılık, ASA'nın nonsteroid antiinflamatuvar ilaçlarla etkileşimi (%46,7), kolon kanseri riskini azaltma potansiyeli (%53,8) ve aspirin alerjisi bulunanlarda alternatif tedavi seçenekleri (%50,5) gibi daha spesifik klinik konularda doğru yanıt oranlarının daha düşük olduğu saptandı. Primer korunma ile ilişkili klinik senaryolarda da doğru yanıt oranlarının görece daha düşük olduğu gözlendi. Tutum maddeleri incelendiğinde ise katılımcıların büyük çoğunluğunun ASA'nın kardiyovasküler korunmada önemli olduğunu (%92,9), fayda-zarar dengesinin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini (%97,2) ve aile hekimliği eğitiminde ASA farkındalığının artırılması gerektiğini düşündüğü (%96,2) belirlendi. Sonuç: ASA'nın temel farmakolojik bilgilerinin, etki ve yan etkilerinin, sekonder korunmadaki öneminin genel olarak bilindiği; ancak primer korunmadaki güncellenen kılavuzlara tam olarak uyum sağlanamadığı saptandı. Ayrıca ASA'nın diğer ilaçlarla beraber kullanımında bilgi düzeyinin heterojen olduğu saptandı. Bu nedenle, güncel kılavuzların vaka temelli ve algoritma odaklı eğitimlerle desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: To evaluate the knowledge, attitudes, and practices of family medicine residents regarding acetylsalicylic acid (ASA), considering the changing indications for its use over the years and the side effects investigated in current studies. The study also aims to analyze the relationships between participants' knowledge, attitudes, and practices and their sociodemographic and professional characteristics using statistical methods, and to provide recommendations for increasing acetylsalicylic acid awareness in family medicine education programs based on these findings. Materials and Methods: This single-center, cross-sectional study was conducted at the Family Medicine Clinic of Istanbul Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital. It included family medicine residents and family medicine residency trainees under the SAHU program who were actively working in Turkey and voluntarily participated in the study between November 15, 2025 and December 15, 2025. Participants were administered an online questionnaire consisting of 37 questions developed by the researcher based on a literature review, organized into three domains: sociodemographic and professional characteristics, knowledge and attitudes regarding ASA, and opinions and practices regarding ASA use. Data were analyzed using SPSS v.26. Results: The number of participants who received ASA training in the last year was 16 (7.5%). The vast majority of participants correctly knew that ASA reduces mortality in secondary prevention (89.2%), that it may increase the risk of gastrointestinal bleeding (94.8%), and that it is contraindicated in children due to the risk of Reye syndrome (84.4%). In contrast, lower rates of correct responses were observed in more specific clinical topics such as the interaction of ASA with nonsteroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) (46.7%), its potential to reduce colorectal cancer risk (53.8%), and alternative treatment options for patients with aspirin allergy (50.5%). Relatively lower rates of correct responses were also observed in clinical scenarios related to primary prevention. When attitude items were examined, it was found that the vast majority of participants believed that ASA is important in cardiovascular prevention (92.9%), that the benefit–risk balance should be carefully evaluated (97.2%), and that awareness of ASA should be increased in family medicine education (96.2%). Conclusion: While the basic pharmacological properties, effects, and side effects of ASA, as well as its importance in secondary prevention, are generally well known, full adherence to updated guidelines for primary prevention has not been achieved. Furthermore, knowledge levels regarding the use of ASA in combination with other drugs were found to be heterogeneous. Therefore, it is recommended that current guidelines be supported by case-based and algorithm-oriented training.
Benzer Tezler
- Ankara ilinde çalışan Aile Hekimliği asistanlarının asetilsalisilik asit kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitude and behaviours of family medicine resident physicians working in Ankara regarding acetylsalicylic acid uses
NURİ KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
- Aile hekimliği asistanlarının stres algıları, tükenmişlik düzeyleri ve sağlık davranışları: Bir eğitim programının etkisi
Perceived stress, burnout levels and healthy behaviors of family medicine residents: The effect of an educational program
HAVVA BÖLÜKBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiÇukurova ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Aile hekimliği asistanlarının uzmanlık eğitimleri konusunda güncel sorunları ve geleceklerine bakış açısı
Current issues and future views on specialist training of family medicine assistants
HARUN KODAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DİLEK TOPRAK
- Aile hekimliği asistanlarının iş doyumu ve eğitim kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine assistants by job satisfaction and training quality
FADİME KAYA
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2018
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALUK MERGEN
- Aile hekimliği asistanlarının adli olgulara yaklaşım ve sorumlulukları hakkındaki farkındalıklarının belirlenmesi
Determination of the awareness of approaches and responsibilities of family practice assistants to forensic cases
GÖKTUĞ YAŞAR KOŞAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Adli TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZGE TUNCER