Kronik hastalıklarda birinci basamak başvurularının acil servis kullanımına etkisi
The effect of primary care visits on emergency department utilization in chronic diseases
- Tez No: 999976
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL GÜNHER ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Acil Tıp, Family Medicine, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil servis, Aşılama, Birinci basamak sağlık hizmetleri, Kronik hastalık, Emergency service, Vaccination, Primary health care, Chronic disease
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, kronik hastalığı olan erişkin bireylerde Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) başvuru sıklığı, acil servis başvuru sıklığı, multimorbidite düzeyi ve erişkin bağışıklama durumu arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gözlemsel, analitik ve kesitsel nitelikteki araştırma, Şişli Gülbahar 094 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı, en az bir kronik hastalığı bulunan ve 18 yaş ve üzeri 523 birey üzerinde yürütülmüştür. Veriler 15.10.2025–15.12.2025 tarihleri arasında e-Nabız ve ATS elektronik kayıtları üzerinden elde edilmiş; 01.01.2024–15.12.2025 dönemine ait sağlık hizmeti kullanım kayıtları analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde Spearman korelasyon, Mann–Whitney U testi ve negatif binom regresyon modeli kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 59,41±13,20 yıl olup %62,7'si kadındır. ASM başvuru sayısı ile kronik hastalık sayısı arasında orta düzeyde pozitif ilişki saptanırken (r=0,502; p<0,001), ASM başvuru sayısı ile acil servis başvuru sayısı arasında zayıf ancak anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur (r=0,110; p=0,012). Multimorbiditesi olan bireylerin ASM başvuru sayıları anlamlı olarak daha yüksekken, acil servis başvuruları açısından fark saptanmamıştır. KPA13 ve influenza aşısı yaptırmış bireylerin ASM başvuru sıklıkları daha yüksek bulunmuş, bağışıklama durumu ile acil servis başvuruları arasında anlamlı ilişki belirlenmemiştir. Negatif binom regresyon analizinde yaş ve ASM başvuru sayısı acil servis başvuruları ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak, birinci basamak sağlık hizmetleri kronik hastalık yönetimi ve erişkin bağışıklamada merkezi bir role sahip olup, acil servis kullanımının azaltılması için başvuru sıklığının artırılmasının yanı sıra bakımın sürekliliği, hizmet kalitesi ve sağlık okuryazarlığını geliştirmeye yönelik bütüncül yaklaşımlara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships between Family Health Center (FHC) visit frequency, emergency department (ED) visit frequency, level of multimorbidity, and adult immunization status among adults with chronic diseases. This observational, analytical, cross-sectional study was conducted on 523 individuals aged 18 years and older, registered at Şişli Gülbahar No. 094 Training Family Health Center, each having at least one chronic disease. Data were obtained from the e-Nabız Personal Health Record System and ATS electronic records between 15.10.2025 and 15.12.2025, and health service utilization records covering the period from 01.01.2024 to 15.12.2025 were analyzed. Statistical analyses included Spearman correlation analysis, Mann–Whitney U test, and negative binomial regression modeling. The mean age of participants was 59.41±13.20 years, and 62.7% were female. A moderate, positive, and statistically significant correlation was found between the number of chronic diseases and FHC visit frequency (r=0.502; p<0.001). A weak but significant positive correlation was also observed between FHC visit frequency and ED visit frequency (r=0.110; p=0.012). Individuals with multimorbidity had significantly higher FHC visit frequencies, while no significant difference was found in ED visit frequencies. Participants vaccinated with PCV13 and influenza vaccines had significantly higher FHC visit frequencies compared to unvaccinated individuals, whereas no significant association was found between immunization status and ED visits. In negative binomial regression analysis, age and FHC visit frequency were independently associated with ED visits; ED visit frequency decreased with increasing age and increased with higher FHC visit frequency. In conclusion, primary care services play a central role in chronic disease management and adult immunization. However, reducing emergency department utilization requires comprehensive strategies focusing not only on increasing primary care visits but also on improving continuity, coordination, quality of care, and health literacy.
Benzer Tezler
- Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Çocuk Acil Servisine başvuran yeşil alan hastalarının aile sağlığı merkezine başvuru durumlarının ve aciliyet algılarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary care visit status and perceived urgency of green area patients admitted to the Pediatric Emergency Department of Akdeniz University Hospital
BUSE ÇATMALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN HÜSEYİN AVCI
PROF. DR. MELAHAT AKDENİZ
- 1 ay- 5 yaş arası kronik hastalık nedeniyle takip edilen çocukların ailelerinin aşı uygulamaları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge and attitudes of the families of children between 1 MONTH-5 years, followed for chronic disease, about vaccine applications
BETÜL ALAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- İmmün trombositopeni tanılı hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının değerlendirilmesi
Assessment of clinical and laboratory parameters of adult patients with immune thrombocytopenia
ERGE KARADAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. ELİF GÜLSÜM ÜMİT
- Sivas İlinde sağlık hizmetlerinin durumu 2012
Situation of health care services in Sivas i̇n 2012
MEHMET EMİN ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA FERİT KOÇOĞLU
- Kronik hastalıklarda stigmatizasyon: Birinci basamak ile üçüncü basamak sağlık kuruluşları başvurularının karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MERVE KOŞUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. İSMAİL ARSLAN