Düşük sıcaklığa tolerant turp çeşit ıslahında yerel genetik kaynakların dayanıklılık düzeylerinin fizyolojik ve biyokimyasal parametrelerle incelenerek ümitvar hatların belirlenmesi
The investigation of tolerance levels of local genetic resources in radish variety breeding for low temperature tolerance using physiological and biochemical parameters
- Tez No: 1000044
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET BALKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sebzelerde düşük sıcaklık zararı; büyüme, gelişme, verim ve kalite kayıplarına neden olan önemli bir abiyotik stres faktörüdür. Kış döneminde sebze yetiştiriciliğinde düşük sıcaklıklar nedeniyle tür ve çeşitlere göre değişmekle birlikte verim ve kalite performansları azalış göstermektedir. Bu araştırma ile ülkemizin farklı yörelerinden toplanmış, karakterizasyonu yapılmış, taze tüketim yönünden üstün niteliklere sahip olan turp gen havuzunun düşük sıcaklığa dayanıklılık yönünden testlenmesi, dayanıklılığın fizyolojik ve biyokimyasal parametrelerle incelenmesi amaçlanmıştır. Turp genotiplerinde düşük sıcaklık testlemesi sonucunda ortaya çıkan zararlanma düzeyi, 0-4 skalasına göre değerlendirilmiştir. Buna göre; beyaz turp segmentinde, BT11 genotipi en düşük zarar skoru (0.2) ile öne çıkarken, BT3 genotipi en duyarlı genotip olarak belirlenmiştir. Kırmızı turpta, KT2 genotipi 0.5 skala değeri ile en toleranslı kırmızı turp genotipi olarak saptanmıştır. Siyah turp genotiplerinde düşük sıcaklık zararı skala değeri 0.8 - 2.0 arasında değişim göstermiştir. Biyokimyasal düzeyde yapılan analizlerde, düşük sıcaklık stresi sonucunda turp genotiplerinde malondialdehit (MDA) düzeylerinin 0.9 - 2.3 µmol g-1 TA, prolin içeriğinin ise 2.5 - 35.9 µmol g-1 TA arasında değişim gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca düşük sıcaklık uygulamaları sonucunda antioksidan enzim aktivitelerinin turp genotipleri arasında belirgin farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda; APX aktivitesi 0.1-1.0 U mg⁻¹ protein, süperoksit dismütaz (SOD) 31.7-78.7 U mg⁻¹ protein, CAT 0.0-140.5 U mg⁻¹ protein ve GR 0.1-0.2 U mg⁻¹ protein aralığında değişmiştir. Özellikle APX ve SOD enzimlerinin, tolerans düzeyi yüksek turp genotiplerinde daha güçlü şekilde aktive olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, düşük sıcaklık stresine toleransın klasik fenotipik değerlendirme ile birlikte biyokimyasal analiz sonuçlarıyla desteklenmesinin turp genotiplerinde tolerans düzeylerinin belirlenmesinde doğruluğu artırdığını göstermiştir. Çalışma sonucunda; BT11, KT2, ST4 ve FT9 turp genotiplerinin hem morfolojik zarar durumları ve hem de biyokimyasal analiz sonuçlarına göre düşük sıcaklık stresine karşı toleranslı turp genotipleri oldukları belirlenmiştir. Bu genotiplerin yakın gelecekte düşük sıcaklık stresi toleransına sahip yeni hibrit turp çeşitlerinin geliştirilmesinde ebeveyn olarak kullanılması planlanmıştır.
Özet (Çeviri)
Low temperature injury is an important abiotic stress factor in vegetables, causing reductions in growth, development, yield, and quality. During winter vegetable production, performance in terms of yield and quality decreases to varying degrees depending on species and cultivars due to low temperatures. This study aimed to evaluate the tolerance of a radish germplasm collection, previously characterized and obtained from different regions of Türkiye, which qualified superior traits for fresh consumption, to low temperature stress, and to assess tolerance through physiological, and biochemical parameters. The degree of injury observed in radish genotypes following low temperature testing was evaluated using a 0-4 scale. In the white coloured radish group, genotype BT11 exhibited the lowest injury score (0.2) and was identified as the most tolerant, whereas genotype BT3 was determined to be the most sensitive. In red coloured radish, genotype KT2, with a score of 0.5, was identified as the most tolerant red radish genotype. The low-temperature damage scale value in black radish genotypes has varied between 0.8 and 2.0. Biochemical analyses revealed that malondialdehyde (MDA) content under low temperature stress ranged from 0.9 to 2.3 µmol g⁻¹ FW, while proline levels varied between 2.5 and 35.9 µmol g⁻¹ FW across the genotypes. In addition, marked differences were detected in antioxidant enzyme activities among the radish genotypes following low temperature treatments. As a result, ascorbate peroxidase (APX) activity ranged from 0.1 to 1.0 U mg⁻¹ protein, superoxide dismutase (SOD) from 31.7 to 78.7 U mg⁻¹ protein, catalase (CAT) from 0.0 to 140.5 U mg⁻¹ protein, and glutathione reductase (GR) from 0.1 to 0.2 U mg⁻¹ protein. Particularly, APX and SOD activities were more strongly induced in the highly tolerant genotypes. These findings demonstrate that supporting phenotypic assessments of low temperature tolerance with biochemical analyses increases the accuracy of determining tolerance levels in radish genotypes. Overall, genotypes BT11, KT2, ST4, and FT9 were identified as tolerant to low temperature stress based on both morphological injury assessments and biochemical data. These genotypes are planned to be used as parents in the development of new radish hybrids varieties with enhanced low temperature tolerance in the near future.
Benzer Tezler
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- Çok doymamış yağ asitleri bakımından zengin alg ilave edilen yemlerin levrek (Dicentrarchus albrax L., 1758)'de büyüme performansı ve vücut komposizyonuna etkisi
Effects of pufa (Polyunsaturated fatty acids) enriched algae added diets on growth and body composition of sea bass (Dicentrarchus labrax L., 1758)
KAMİL MERT ERYALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Su Ürünleriİstanbul ÜniversitesiSu Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDAL ŞENER
- Düşük ve yüksek sıcaklık uygulamalarının arbüskülar mikorizal spor uygulanan mısırın ısı şoku proteinleri ekspresyonu ve mineral alımındaki değişimler
Changes in heat shock protein expression and mineral uptake of arbuscular mycorrhizal spore-applied maize of low and high temperature applications
VEDİA BAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURDİLEK GÜLMEZOĞLU
DOÇ. DR. İMREN KUTLU
- Ecology and seasonal distribution of ostracoda (crustacea) in seben taşliyayla lakelet (Bolu, Turkey)
Seben taşlıyayla göleti (Bolu, Türkiye) ostrakoda (crustacea) faunasının mevsimsel dağılımı ve ekolojik özellikleri
MERİÇ TANYERİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
ZoolojiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN KÜLKÖYLÜOĞLU
- Determination of the relationship betweenostracoda (Crustacea) carapace size andgeographic and ecological factors indifferent aquatic habitats of Mersin (Turkey)
Mersin (Türkiye) ilindeki farkli habitatlarda ostrakoda (Crustacea) kabuk boylari ile coğrafik ve ekolojik faktörler arasindaki ilişkinin belirlenmesi
ENES DALGAKIRAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
BiyolojiBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKAN KÜLKÖYLÜOĞLU