Çocuk görüşme merkezlerine ilişkin ebeveyn deneyimleri: Çocukla kişisel ilişki kurulması
Parental experiences on child visitation centres: Establishing personal contact with the child
- Tez No: 1000043
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERDA KARADAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Hukuk, Social Work, Law
- Anahtar Kelimeler: Çocuk Görüşme Merkezi, Kişisel İlişki Kurulması, Velayet, Ebeveyn Yabancılaştırma Sendromu, Adli Sosyal Hizmet, Ortak ebeveynlik ilişkileri, Tek ebeveynli aile, Child Visitation Center, Parent–Child Contact, Custody, Parental Alienation Syndrome, Forensic Social Work, Coparenting relationship, Single-parent family
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Araştırmanın amacı, boşanma sürecinde veya sonrasında çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair mahkeme kararlarının uygulanmasında rol üstlenen çocuk görüşme merkezleri (ÇGM) aracılığıyla yürütülen kişisel ilişki kurulması sürecini ebeveynlerin bakış açıları ve deneyimleri ekseninde incelemektir. ÇGM bağlamında ebeveyn-çocuk ilişkisinin nasıl şekillendiği, çatışmalı ilişki dinamiğinde ebeveyn ve çocuğun durumu ve kişisel ilişki kurulması sürecini zorlaştıran etmenler analiz edilmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırma, nitel araştırma deseninde ilişkisel ve betimleyici bir yaklaşımla yürütülmüştür. Çalışma grubunu oluşturan Konya Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren çocuk görüşme merkezlerinden hizmet alan boşanmış veya boşanma aşamasındaki 33 ebeveynle yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yüz yüze derinlemesine görüşmeler yoluyla veriler toplanmıştır. Edinilen veriler MAXQDA Analytics Pro 24 yazılımı aracılığıyla tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve yapılandırılmıştır. Bulgular: Araştırma bulguları, çocuk görüşme merkezlerinin sistemsel kurgusunun ve işleyişinin taraflar arasındaki çatışmalı ilişki dinamiğinde güvenli, zarar verici muhataplık ilişkisini ve çatışmaları önleyen, ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişki kurulması sürecini kolaylaştıran ve uzmanların etkin müdahalesini içeren bir sürece işaret etmektedir. Ayrıca, çocuk görüşme merkezlerinde gergin ve hassas atmosferin oluşması, uzman müdahalelerinin etkin bir şekilde ortaya konamaması, mevzuat düzeyindeki belirsizlikler, zaman yönetimine ilişkin sınırlılıklar, yaptırım ve takip mekanizmalarındaki zayıflıklar gibi mekânsal ve işleyişsel sorunlarları görünür kılınmaktadır. Ebeveyn beyanları; çatışmalı ebeveynlik, çocuk üzerinden yürütülen güç mücadeleleri ve yabancılaştırma davranışlarının çocuğun iyilik halini olumsuz etkilediğini ve çocukların öfke, kaygı ve gerilimden reddetmeye, yoğun özlem ve ebeveynler arasında barış arayışına uzanan geniş bir duygusal yelpazede konumlandığını göstermektedir. Sonuç: Araştırma bulgularından hareketle; ebeveynlere ve çocuklara yönelik psikososyal destek ve izleme mekanizmalarının harekete geçirilmesi, ortak ebeveynlik süreçlerini kolaylaştırıcı velayet programlarının uygulanması, kurumlararası işbirliğinin sağlanması, danışmanlık tedbiri süreçlerine işlevsellik kazandırılması ve kurumsal erişilebilirliğin artırılması noktasında mevzuat, politika ve uygulama düzenlemeleri önerilmektedir. Bunun yanı sıra araştırma süreçlerinin genişletilmesi ve farklı boyutlarda ortaya konulması yolu ile sorun alanının anlaşılması ve yenilikçi modellerin hayata geçirilmesi noktasında destek sunulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study examines the court-ordered parent–child contact process facilitated by Child Visitation Centers (Çocuk Görüşme Merkezleri, ÇGM) during or after divorce, from parents' perspectives and experiences. It explores how the parent–child relationship is shaped in ÇGM, how parents and children are positioned within high-conflict dynamics, and which factors hinder contact. It also maps parents' evaluations of service delivery and inter-agency coordination. Materials and Methods: A qualitative, relational-descriptive design was used. Face-to-face, in-depth interviews were conducted with 33 divorced or divorcing parents receiving services from ÇGM units under the Konya Judicial Support and Victim Services Directorate, using a semi-structured interview guide. Data were analyzed and structured through thematic analysis using MAXQDA Analytics Pro 24. Results: Findings indicate that ÇGM's systemic design and operation can provide a safe framework in high-conflict cases by limiting harmful direct engagement between parties and reducing the likelihood of escalation. Within this framework, professional involvement may facilitate parent–child contact. At the same time, spatial and operational challenges are also evident, including a tense and sensitive atmosphere, interventions that are not consistently effective, legal and procedural ambiguities, time-management constraints, and weaknesses in enforcement and follow-up mechanisms. Parents reported that conflictual parenting patterns, power struggles conducted through the child, and parental alienation behaviors may undermine children's well-being even within the center; children were described across a broad emotional spectrum, from anger, anxiety, tension, and refusal to intense longing and a search for reconciliation between parents. These barriers were also reported to weaken predictability, continuity, and perceived legitimacy of the process. Conclusion: The study recommends legal, policy, and practice reforms to activate psychosocial support and monitoring for parents and children; implement custody/parenting programs that promote cooperative parenting; strengthen inter-agency collaboration; enhance the functionality of court-ordered counseling measures; and improve institutional accessibility. Expanding research across different dimensions is also suggested to better understand the problem area and inform the development of innovative models.
Benzer Tezler
- Çocuğun üstün yararı çerçevesinde çocuk görüşme merkezinde görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının rolleri ve uygulamaya ilişkin deneyimleri
The roles of social workers at child interview centers and their experiences in practice within the framework of the best interests of the child
GÜLNUR ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sosyal HizmetBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE NUR OKTAR
- Zihinsel engelli çocuğu olan babaların ebeveynlik deneyimleri
Parenting experiences of fathers with mentally disabled children
FATMANUR YOLALANER
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sosyal HizmetSelçuk ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATÜMATÜ ZEHRA ERCAN
- 18-36 aylık çocuğu olan ebeveynlerin otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi düzeyi ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of autism spectrum disorder knowledge among parents of children aged 18–36 months and related factors
ALPEREN BURUCU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SABAH TÜZÜN
DR. ERKAN GÖKMEN
- Çocuğun yüksek yararının korunması bağlamında aşı karşıtlığının sosyal hizmet perspektifinden incelenmesi
An investigation of anti-vaccination attitude within the context of protection of the best interests of the child from the social work perspective
SEMRA MOUSTAFA PASA AKTSAI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sosyal HizmetSelçuk ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOĞA BAŞER
- Down sendromlu çocukların gelişimine ve anne-çocuk etkileşim davranışlarına DIR/floortime modeline dayalı müdahale programının etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of a dir/floortime model-based intervention program on development and mother-child interaction behaviors in children with DOWN syndrome
NURAY ÖZTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERİMAN ARAL