Gıda koruyucu olarak kullanılan potasyum sorbat ve sodyum benzoat'ın saccharomyces cerevisiae üzerindeki metabolik etkileri
Metabolic effects of potassium sorbate and sodium benzoate, used as food preservatives, on saccharomyces cerevisiae
- Tez No: 1000129
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET TUZCU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biyokimya, Biology, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Antioksidan enzimler, Oksidatif stres, Lipofilik moleküller, Potasyum sorbat, Sodyum benzoat, Saccharomyces cerevisiae, Biyokimya, Biyoloji, Mikrobiyoloji, Toksikoloji, Antioxidant enzymes, Oxidative Stress, Lipophilic molecules, Potassium sorbate, Sodium benzoate, Saccharomyces cerevisiae, Biochemistry, Biology, Microbiology, Toxicology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fırat Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gıda güvenliğinin sağlanması ve ürün kalitesinin korunması, gıda endüstrisinin temel gereklilikleri arasındadır. Bu amaçla kullanılan potasyum sorbat (E202) ve sodyum benzoat (E211), raf ömrünü uzatarak mikrobiyal bozulmaları önlerken ekonomik kayıpları azaltmaktadır. Ancak bu katkı maddelerinin faydalı mikroorganizmalar üzerindeki metabolik etkileri yeterince açıklığa kavuşmamıştır. Endüstriyel süreçlerde önemli bir model organizma olan Saccharomyces cerevisiae'nin metabolik dengesini etkileyen koşulların belirlenmesi, gıda güvenliği ve üretim verimliliği açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada potasyum sorbat ve sodyum benzoatın Saccharomyces cerevisiae hücrelerinde oksidatif denge, yağ asidi profili ve lipofilik bileşenler üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda oluşturulan Kontrol, PS1, PS2, SB1 ve SB2 gruplarında hücre yoğunluğu, toplam protein düzeyi, MDA, GSH ve GSSG seviyeleri, antioksidan enzim aktiviteleri ile lipofilik vitaminler, steroller ve yağ asidi kompozisyonundaki değişimler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, toplam protein düzeyinin SB1 grubunda azaldığını göstermektedir. MDA düzeyi SB1 ve PS1'de düşerken; GSH düzeyi sadece SB1 grubunda anlamlı artmış, GSSG ise PS gruplarında azalmıştır. SOD ve CAT aktivitesi, SB gruplarından SB2'de artmış, PS gruplarında ise iki dozda da yükselmiş, GR aktivitesi düşmüş, GPx ve GST aktiviteleri artmıştır. Lipofilik moleküllerde α-tokoferol ve stigmasterol artmış, β-sitosterol azalmıştır. Yağ asidi profilinde doymuş yağ asitleri artmış, tekli doymamış yağ asitleri azalmış, çoklu doymamış yağ asitleri artmıştır. Sonuç olarak potasyum sorbat ve sodyum benzoatın Saccharomyces cerevisiae hücrelerinde doza bağlı metabolik değişikliklere yol açtığı belirlenmiştir. Düşük doz SB uygulamasının oksidatif stres ve vitamin kaybıyla ilişkili olduğu, doz artışıyla antioksidan enzim sisteminin aktive edildiği görülmüştür. Yüksek doz PS lipit peroksidasyonuna karşı α-tokoferol ve sterol düzeylerindeki artışla membran bütünlüğünü destekleyen koruyucu yanıt oluşturduğu düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Ensuring food safety and maintaining product quality are fundamental requirements of the food industry. Potassium sorbate (E202) and sodium benzoate (E211) are used to extend shelf life by preventing microbial spoilage and reducing economic losses. However, their metabolic effects on beneficial microorganisms have not been fully clarified. Determining factors affecting the metabolic balance of Saccharomyces cerevisiae, an important model organism in industrial processes, is important for food safety and production efficiency. This study aimed to determine the effects of potassium sorbate and sodium benzoate on oxidative balance, fatty acid profile, and lipophilic components in Saccharomyces cerevisiae cells. Cell density, total protein, MDA, GSH, GSSG levels, antioxidant enzyme activities, lipophilic vitamins, sterols, and fatty acid composition were examined in the Control, PS1, PS2, SB1, and SB2 groups. The results showed that total protein levels decreased in the SB1 group. MDA levels decreased in the SB1 and PS1 groups, while GSH increased significantly only in SB1 and GSSG decreased in PS groups. SOD and CAT activities increased in SB2 and at both doses in PS groups, whereas GR activity decreased. GPx and GST activities increased. α-Tocopherol and stigmasterol levels increased, while β-sitosterol decreased. Saturated fatty acids increased, monounsaturated fatty acids decreased, and polyunsaturated fatty acids increased. In conclusion, potassium sorbate and sodium benzoate caused dose-dependent metabolic changes in Saccharomyces cerevisiae. Low-dose sodium benzoate was associated with oxidative stress and vitamin loss, whereas higher doses activated antioxidant enzyme systems. High-dose potassium sorbate supported membrane integrity through increased α-tocopherol and sterol levels against lipid peroxidation.
Benzer Tezler
- Bazı gıda koruyucularının Drosophıla melanogaster in yaşama yüzdesi ve ömür uzunluğu üzerine etkisinin araştırılması
Some food preservatives Drosophila melanogaster research on the effects percentage of living and longevity
DİLEK BENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
GenetikCumhuriyet ÜniversitesiGenel Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞİFA TÜRKOĞLU
- Gıdalarda bulunan çeşitli antimikrobiyallerin bazı probiyotik laktobasiller üzerine etkileri
The effects of various antimicrobials in food on some probiotic lactobasils
AYSUN SAĞLAM
Doktora
Türkçe
2023
Gıda Mühendisliğiİstanbul Aydın ÜniversitesiGıda Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL BOSTAN
- İlaç, kozmetik ve gıda ürünlerinde kullanılan bazı koruyucuların antimikrobiyal ve antibiyofilm etkisinin araştırılması
Investigating the antimicrobial and antibiofilm effect of some preservatives used in drug, cosmetics and food products
NİHAL GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MikrobiyolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KAYNAK ONURDAĞ
- Doğal antimikrobiyal madde içeren yenilebilir film uygulamalarının sofralık zeytinlerin raf ömrü ve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Application of edible films containing natural antimicrobial agents for table olives; determination of effects on quality and shelf life
PINAR ÇORUHLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TANER BAYSAL
- Laktik asit bakterilerinin antifungal etkisi
Antifungal effect of lactic acid bacteria
YASEMİN ŞEFİKA KÜÇÜKATA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Gıda MühendisliğiBursa Uludağ ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİHRİBAN KORUKLUOĞLU