Mevalonat Kinaz Eksikliği (MKE) hastalarında pyrin ve NLRP3 inflamazomlarının prenilasyon üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of pyrin and NLRP3 inflammasomes on prenylation in patients with Mevalonate Kinase Deficiency (MKD)
- Tez No: 1000331
- Danışmanlar: PROF. DR. BANU PEYNİRCİOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tıbbi Biyoloji, Medical Biology
- Anahtar Kelimeler: Ailevi akdeniz ateşi, Kalıtsal otoinflamatuar hastalıklar, Mevalonat kinaz, Nod-like receptor pyrin domain-containing 3, Familial mediterranean fever, Hereditary autoinflammatory diseases, Mevalonate kinase
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tıbbi Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otoinflamatuvar hastalıklar, doğal bağışıklık sisteminde meydana gelen patolojik değişiklikler sonucunda bağışıklık sisteminin aşırı aktive olduğu, enfeksiyondan bağımsız şekilde tekrarlayan inflamatuvar yanıtın ve periyodik ateşin gözlendiği kalıtsal ve nadir hastalıklardır. Ailevi Akdeniz Ateşi Türkiye'de bu hastalıklardan en yaygını olup pyrin proteinini kodlayan MEFV geninde meydana gelen mutasyonlar sonucu ortaya çıkmaktadır. Yine bir otoinflamatuvar hastalık olan Mevalonat Kinaz Eksikliği (MKE) ultra nadir bir hastalık olup mevalonat yolağında görev alan mevalonat enzimini kodlayan MVK geninde meydana gelen mutasyonlar sonucu görülmektedir. MKE hastalığının otoinflamatuvar yanıta yol açmasının sebebinin bu hastalarda gözlenen prenilasyon eksikliği olduğu düşünülmektedir. Prenilasyon, kanser, Alzheimer, Progeria gibi hastalıkların yanı sıra otoinflamatuvar hastalıklarla da ilişkisi gösterilmiş ve tüm ökaryotlarda gözlenen bir post-translasyonel modifikasyondur. Prenilasyon, proteinlerin zara lokalize olup tutunmasını sağlayan ve pyrin inflamazomunun da baskılanmasında bu fonksiyonuyla görev aldığı düşünülen bir protein modifikasyonudur. Bugüne kadar yapılan çeşitli araştırmalarda prenilasyonun eksikliğinin inflamasyona yol açtığı gösterilmiş olsa da inflamasyonun prenilasyon üzerinde nasıl bir etkisi olduğu araştırılmamıştır. Bu tez kapsamında; MKE hastalarından, AAA hastalarından ve sağlıklı kontrollerden alınan dermal fibroblast hücrelerinde; AAA hastasından alınan dermal fibroblast hücrelerinden elde edilen uyarılmış plüripotent kök hücrelerden (uPKH) farklılaştırılan monositlerde; MKE ve AAA hastalarının kanlarından izole edilen primer monositlerde pyrin ve NLRP3 inflamazomları uyarılarak bu hastalıklarda öne çıkan inflamazomlar tespit edilmeye çalışılmış, ardından primer monositlerde prenilasyon testi yapılarak uyarılan inflamatuvar yanıtın prenilasyon üzerine olan etkileri incelenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda MKE ve AAA hastalarında inflamasyon uyarımı sonucunda prenilasyon eksikliğinde artış tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Autoinflammatory diseases are rare and hereditary disorders characterized by excessive activation of the immune system as a result of pathological alterations in innate immunity, leading to recurrent inflammatory responses and periodic fever independent of infection. Familial Mediterranean Fever (FMF) is the most common autoinflammatory disease in Türkiye and arises from mutations in the MEFV gene encoding the pyrin protein. Another autoinflammatory disease, Mevalonate Kinase Deficiency (MKD), is an ultra-rare disorder caused by mutations in the MVK gene, which encodes the mevalonate kinase enzyme involved in the mevalonate pathway. It is thought that the autoinflammatory response observed in MKD patients results from a deficiency in prenylation. Prenylation is a post-translational modification observed in all eukaryotes and has been associated not only with autoinflammatory diseases but also with conditions such as cancer, Alzheimer's disease, and progeria. This modification enables proteins to localize to and associate with cellular membranes and is believed to play a role in the suppression of the pyrin inflammasome through this function. Although previous studies have demonstrated that a deficiency in prenylation leads to inflammation, the effect of inflammation on prenylation itself has not yet been investigated. Within the scope of this thesis, pyrin and NLRP3 inflammasomes were stimulated in dermal fibroblast cells obtained from MKD patients, FMF patients, and healthy controls; in monocytes differentiated from induced pluripotent stem cells (iPSCs) derived from dermal fibroblasts of an FMF patient; and in primary monocytes isolated from the blood of MKD and FMF patients, in order to identify the predominant inflammasomes involved in these diseases. Subsequently, prenylation assays were performed in primary monocytes to examine the effects of the induced inflammatory response on prenylation. As a result of these experiments, it was observed that inflammation exacerbates prenylation deficiency in patients with MKD and FMF.
Benzer Tezler
- Mevalonat kinaz eksikliği olan hastalarda T-hücre alt tiplerinin incelenmesi
Investigation of T-cell subtypes in patients with mevalonate kinase deficiency
BÜŞRA ŞENİZ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Tıbbi BiyolojiErciyes ÜniversitesiTıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET EKEN
- Çocuklarda hiperimmünglobulin d sendromunun (Mevalonat kinaz eksikliği) retrospektif değerlendirme ile klinik karakterizasyonu, genetik tanısı ve bireysel tedavi hedefi
Clinical characterization of hyperimunglobulin d syndrome (Mevalonate kinase deficiency) in children by retrospective assessment, genetic diagnosis and objective of individual treatment
GAMZE TOKGÖZ ERDİŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AFİG BERDELİ
- Disease gene identification using linkage and exome analyses
Bağlantı ve ekzom analizleri kullanarak hastalık geni keşfi
İLKER KARACAN
Doktora
İngilizce
2019
Genetikİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. EDA TAHİR TURANLI
- A genetic analysis of autoinflammatory diseases
Otoenflamatuar hastalıklarda genetik analiz
AYŞE BALAMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
Moleküler Tıpİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. EDA TAHİR TURANLI
- Hiperkolesterolemik olgularda mevalonat kinaz V377I ve ABC1 gen polimorfizmlerinin incelenmesi
Investigation of mevalonate kinase V377I and ABC1 gene polymorphisms in hypercholesterolemic subjects
H. ARZU ERGEN
Doktora
Türkçe
2006
Moleküler Tıpİstanbul ÜniversitesiMoleküler Tıp Ana Bilim Dalı
PROF.DR. TURGAY İSBİR