Nivik otu (arum maculatum) yapraklarından geleneksel ve ultrasonik yöntemlerle biyoaktif bileşiklerin ekstraksiyon koşullarının optimizasyonu ve kırmızı mercimek tofusu üretiminde kullanımı
Optimization of extraction conditions of bioactive compounds from nivik grass (arum maculatum) leaves by traditional and ultrasonic methods and their use i̇n red lentil tofu production
- Tez No: 1000474
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA ESİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gıda Mühendisliği, Food Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gıda Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasında Nivik otunun (Arum maculatum L.) farklı ekstraksiyon yöntemleriyle elde edilen ekstraktlarının temel biyoaktif özelliklerinin belirlenmesi ve bu ekstraktların fonksiyonel özelliklere sahip kırmızı mercimek tofusu üretiminde kullanım potansiyelinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; geleneksel ve ultrason destekli ekstraksiyon yöntemleri karşılaştırılmış, ekstraksiyon koşulları optimize edilmiş, toplam fenolik madde, toplam flavonoid ve antioksidan kapasite (ABTS, DPPH, FRAP) analizleri gerçekleştirilmiştir. Klasik ekstraksiyon yönteminde optimum koşullar 90.00 dakika ekstraksiyon süresi, 64.63 °C sıcaklık ve %64.20 etanol konsantrasyonu olarak belirlenmiştir. Fenolik bileşiklerin ultrason destekli ekstraksiyon yöntemiyle optimizasyonunda, optimum koşulların 78.03 dakika ekstraksiyon süresi, 70.00 °C sıcaklık ve %82.70 etanol konsantrasyonu olduğu tespit edilmiştir. Klasik ekstraksiyon yöntemiyle gerçekleştirilen işlem sonucunda, toplam fenolik madde (TFM) içeriği 15.60±0.44 mg GAE/g kuru örnek, toplam flavonoid (TFL) içeriği ise 28.06 mg KE/g kuru örnek olarak belirlenmiştir. Ultrason destekli ekstraksiyon yöntemiyle belirlenen optimum koşullarda gerçekleştirilen ekstraksiyon sonucunda, toplam fenolik madde (TFM) içeriği 15.63 mg GAE/g kuru örnek, toplam flavonoid (TFL) içeriği ise 33.93 mg KE/g kuru örnek olarak elde edilmiştir. Optimum noktada üretilen ekstraktların farklı oranlarda ilavesiyle üretilen mercimek tofularında fizikokimyasal (kuru madde, kül, aw, renk (L*, a*, b*), pH, toplam asitlik, yağ, protein, çözünür, çözünmez, toplam diyet lifi) ve fitokimyasal (toplam fenolik, toplam flavonoid, ABTS, DPPH, FRAP, α-amilaz antidiyabetik aktivite) analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda kontrol tofu örneklerinin TFM değeri 19.90±0.65 mg GAE/100 g iken farklı oranlarda Nivik otu ekstraktı ilavesi ile üretilen tofu örneklerinde bu değerlerin 26.18-77.01 mg GAE/100 g aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Kontrol tofu örneklerinin TFL değeri 3.93±1.41 mg GAE/100 g iken farklı oranlarda Nivik otu ekstraktı ilavesi ile üretilen örneklerde bu değerlerin 13.86-77.18 mg GAE/100 g aralığında değiştiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada, Nivik otunun fonksiyonel bir bileşik olarak kullanılmasıyla biyoaktif bileşiklerin diyete kazandırılması, kırmızı mercimek tofusunun besinsel değerinin arttırılması ve fenolik ekstrakt ilavesi sayesinde vegan ve vejetaryen bireyler için alternatif, zenginleştirilmiş gıda seçeneklerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the principal bioactive properties of extracts obtained from Nivik herb (Arum maculatum L.) using different extraction techniques and to evaluate their potential application in the production of functional red lentil tofu. In this context, conventional and ultrasound-assisted extraction methods were compared, and extraction parameters were optimized. Total phenolic content (TPC), total flavonoid content (TFC), and antioxidant capacities (ABTS, DPPH, FRAP) of the extracts were determined. For the conventional extraction method, the optimum conditions were identified as 90.00 min extraction time, 64.63 °C temperature, and %64.20 ethanol concentration. Under these conditions, TPC and TFC values were determined as 15.60±0.44 mg GAE/g dry sample and 28.06 mg CE/g dry sample, respectively. In the ultrasound-assisted extraction method, the optimum conditions were 78.03 min extraction time, 70.00 °C temperature, and %82.70 ethanol concentration. At these conditions, TPC and TFC values were found to be 15.63 mg GAE/g dry sample and 33.93 mg CE/g dry sample, respectively. Red lentil tofu samples were produced by incorporating the optimized extracts at different concentrations, and physicochemical (dry matter, ash, water activity (aw), color (L*, a*, b*), pH, total acidity, fat, protein, soluble, insoluble, and total dietary fiber) and phytochemical (TPC, TFC, ABTS, DPPH, FRAP and α-amylase inhibitory activity) analyses were performed. The TPC value of the control tofu sample was 19.90±0.65 mg GAE/100 g, whereas TPC values of extract-enriched samples ranged between 26.18 and 77.01 mg GAE/100 g. Similarly, while the TFC value of the control sample was 3.93±1.41 mg GAE/100 g, TFC values of enriched samples ranged from 13.86 to 77.18 mg GAE/100 g. In conclusion, the incorporation of Nivik herb extract into red lentil tofu significantly enhanced its phenolic content and antioxidant potential. The findings suggest that Nivik herb extract can be utilized as a functional ingredient to improve the nutritional and bioactive properties of plant-based foods and to develop enriched alternatives suitable for vegan and vegetarian diets.
Benzer Tezler
- Arum dioscoridis bitkisi ekstraktlarının antimikrobiyal ve antiviral özelliklerinin incelenmesi
Investigation of antimicrobial and antiviral properties of extracts of Arum dioscoridis
SİMGE NUR DEĞER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MikrobiyolojiKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiFen Bilimleri ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMİ KARAGÖZ
- The Modification of expandable polystyrene with alpha-methylstyrene and various types of silicones
Köpük polistirenin alfa-metilstiren ve muhtelif tipte silikonlarla modifikasyonu
GÜRKAN SUNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURSELİ UYANIK
- ICD (Iplantable cardioverter defibrillator) implante edilmiş olgularda mortalite belirleyicileri
Mortality predictors in ICD (implantable cardioverter defibrillator) implanted patients
EFE EDEM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
KardiyolojiDokuz Eylül ÜniversitesiKardiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜR ASLAN
- Salıpazarı ilçesinde sebze olarak tüketilen yabani bitkilerin toplanması ve tanımlanması
Collecting and identifying the wi̇ld plants consumed as vegetables in Salipazari
ESRA DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatOndokuz Mayıs ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HARUN ÖZER
- Adana ili mısır ekim alanlarında turcicum yaprak yanıklığı (Exserohilum turcicum (Pass. ) Leonard. and Suggs) ve maydis yaprak yanıklığı (Helminthosporium maydis Nisik.) hastalıklarının yaygınlığı, biyoekolojisi, mısır çeşitlerinin bu has
Researches on incidence, bioecology and control of turcicum leaf blight (Exserohilum turcicum (Pass) Leonard. and Suggs) and maydis leaf blight (Helminthosporium maydis nisik.)diseases in corn fields in Adana province of Turkey and response of cor
VELİ ÇETİN