Geri Dön

Enforcement of arbitration agreements in international transactions

Uluslararası ticari işlemlerde tahkim anlaşmalarının icrası

  1. Tez No: 1000641
  2. Yazar: EBRU AKDUMAN
  3. Danışmanlar: PROF. PROF. DR. GABRIEL MICHAEL WILNER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 1998
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Vrıje Unıversıteıt Brussel
  10. Enstitü: Yurtdışı Enstitü
  11. Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk (uluslararası Özel Hukuk) Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Ulusal hukuklar, tahkim anlaşmalarına hüküm ve sonuç doğurma bakımından benzerlikler taşımakla birlikte, farklı yaklaşımlar benimsemiştir. Bununla birlikte, ulusal hukukların uyumlaştırılmasına yönelik bir hareket söz konusudur. Özellikle 1958 tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Hakkında New York Sözleşmesi ile 1961 tarihli Milletlerarası Ticari Tahkim Hakkında Avrupa Sözleşmesi bu bakımdan büyük ölçüde yardımcıdır. Bunların yanı sıra, çok taraflı ve iki taraflı düzeyde akdedilmiş çok sayıda antlaşma da bulunmaktadır. Ayrıca, milletlerarası işlemlere taraf olan kişilere yardımcı olmak amacıyla standart tahkim kuralları da hazırlanmıştır. Bu alandaki son önemli gelişme ise, UNCITRAL Model Kanunu'nun birçok ülke tarafından hiçbir değişiklik yapılmaksızın ya da küçük değişikliklerle kabul edilmiş olmasıdır. Bununla birlikte, bazı görüşler bu hareketin tahkimin değişen koşullara göre gelişmesini ve uyarlanmasını engellediğini ileri sürmektedir. Bir tahkim kanununun farklı yaklaşımların tamamını dikkate alması oldukça güçtür; ancak bu dezavantaj, tarafların sözleşmelerini hazırlarken somut olayın bireysel koşullarını göz önünde bulundurmaları suretiyle giderilebilir. Taraflar dikkatli bir inceleme ile tahkim sürecini, tenfizi kolaylaştıran bir yere ve hukuka yönlendirebilirler. Yargılamanın yapılandırılmasında taraflara tanınan bu irade serbestisi, farklı koşullar altında da olsa, her ülke tarafından kabul edilmektedir. Dolayısıyla, taraflara geniş bir takdir yetkisi tanınsa bile, tahkim yeri bu serbestiyi sağladığından, ülkesellik bağı her zaman varlığını sürdürmektedir. Tahkim anlaşmalarının şekli geçerliliği bakımından, ulusal hukukların New York Sözleşmesi'nin katı kurallarını yumuşatma eğiliminde olduğu görülmektedir. Benzer şekilde, tahkim anlaşmalarının maddi geçerliliğinin belirlenmesinde de esnek bir yaklaşım benimsenmektedir. Milletlerarası sözleşmelerin birleştirici etkisi sayesinde, özellikle uygulanacak hukukun tespiti konusunda genel hukuk ilkeleri geliştirilmiştir. Ayrıca, tahkime elverişli uyuşmazlık konularının kapsamı genişlemektedir; ancak bu alanda yeknesak bir hukukun oluşturulması mümkün görünmemektedir. Burada ayrıca zikredilmesi gereken iki önemli gelişme daha bulunmaktadır: tahkim şartının ana sözleşmeden bağımsızlığı (ayrılabilirlik ilkesi) ve hakem heyetinin kendi yetkisi hakkında karar verebilmesi (kompetenz-kompetenz ilkesi). Bu iki kavram geniş ölçüde kabul görmüş ve hukuk doktrinindeki yerini almıştır. Hakemlerin kendi yetkileri hakkında karar verme yetkisi yargısal denetime tabi olduğu gibi, tarafların doğrudan mahkemeden bir karar talep etme hakları da bulunmaktadır. Sonuç olarak, her hâlükârda hakem heyetinin yetkisi konusunda son söz ulusal mahkemelere aittir. Bu tezde, yukarıda özetlendiği üzere, hakemin yetkisine ilişkin başlıca sorunlar ile bu sorunlara ulusal hukuklar, milletlerarası sözleşmeler ve tahkim kuruluşları tarafından getirilen çözümler incelenmiştir. Özellikle Batı Avrupa ülkeleri, Amerika Birleşik Devletleri ve Türkiye'deki durum dikkate alınmıştır. Sonuç olarak, mevcut yeknesaklığın kesin bir çözüm sağlamadığı ve her somut olayın kendi özellikleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği görülmüştür.

Özet (Çeviri)

Although there are similarities in giving effect to the arbitration agreements, national laws have taken different approaches. There is a movement towards the harmonization of national laws. Especially, the New York Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, 1958 and the European Convention on International Commercial Arbitration, 1961 are very helpful in this respect. Besides this, there are lots of treaties concluded on the multilateral and bilateral level. Also, standard arbitration rules are designed as assistance to the parties engaging in international transactions. The recent achievement made in this field is the adoption of the UNCITRAL Model Law by a number of countries either without change or with minor modifications. Some opposes to this movement saying that it stops the development and adaptation of arbitration to changing situations. An arbitration act can hardly consider the different approaches and this disadvantage can be removed by the parties taking account the individual circumstances when drafting their agreement. With a careful examination they can direct the arbitration process to a place and to a law favoring the enforcement. This party autonomy in structuring the proceedings is accepted by every country under different conditions. So, the territorial link always exists even when the parties are granted a wide discretion, as it is the place of the arbitration that gives this freedom. Concerning the formal validity of the arbitration agreements the national laws have a tendency to loosen the strict rules of the New York Convention. A flexible approach is taken as well in determination of the substantive validity of the arbitration agreements. Due to the unifying effect of the international treaties, general legal principles especially with respect to the determination of applicable law have been developed. Furthermore, there is an expansion of arbitrable issues but no uniform law is possible in this field. Two major developments are also worth to mention: The separability of the arbitration clauses from the main contract and the competence of the arbitral tribunal to decide on its jurisdiction. These two concepts have been widely accepted and took their place in the legal doctrine. Apart from the competence of the arbitrators to decide on their jurisdiction is subject to judicial control, parties also have a right to seek a ruling from the court directly. Consequently, in any event national courts have the last word on the jurisdiction of the tribunal. In this thesis, as it is summarized above, the major problems related to the jurisdiction of the arbitrator and the solutions brought to them by the national laws, international conventions and arbitration organizations have been examined. Special attention was given to Western European countries, the USA and Turkey. As a consequence, it has been seen that uniformity is not a definite answer and every case has to be examined in its own merits.

Benzer Tezler

  1. Milletlerarası ticari tahkimde grup şirketler doktrini çerçevesinde tahkim anlaşmasının üçüncü kişilere teşmili

    Extension of arbitration agreements to third parties pursuant to group of companies doctrine in international commercial arbitration

    HANDE BİNGÖL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BERK DEMİRKOL

  2. Finansal sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözümlenmesi

    Réglemement des litiges découlant des contrats financiers par arbitrage

    AYŞE ELİF KOÇAK YÜKSEL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ZİYA AKINCI

  3. Milletlerarası ticari tahkimde iddia ve savunmaların ileri sürülmesi, genişletilmesi ve değiştirilmesi

    Assertion, supplement and amendment of claims and defenses in international commercial arbitration

    GÜLDEN ALTUNSOY

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Hukukİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi

    Hukuk Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. FATMA ASLI BAYATA CANYAŞ

  4. Çok taraflı tahkim

    Multi-party arbitration

    FAHREDDİN EREN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Hukukİstanbul Üniversitesi

    Milletlerarası Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ELİF ULUSU

  5. Milletlerarası Özel Hukuk, internet ve fikri haklar

    International Private Law-internet and intellectual properties

    RIDVAN DAĞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2003

    HukukGazi Üniversitesi

    Özel Hukuk Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLİN GÜNGÖR