Klasik kelam kaynaklarında deizm eleştirisi
The critisizm of deism in classical kalam sources
- Tez No: 1000652
- Danışmanlar: PROF. DR. RECEP KILIÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2023
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tanrı, peygamber, vahiy, mucize gibi dine ait meseleler, zaman ve mekân tanımadan her dönem insanlığın düşünce tarihini meşgul etmiştir. 17. Yüzyılda Avrupa'da ilk defa bahsedilmeye başlanan deizm inancı da o dönemden beri kimi zaman az kimi zaman çok düşünceleri meşgul etmeye devam etmektedir. Tanrı inancı olmasına rağmen kurumsal dinlerde bulunan vahiy, peygamber, mucize gibi kavramları reddeden deistik düşünce tarihi daha eskilere dayanmaktadır. Hicri 2. Yüzyıldan itibaren geniş bir coğrafyaya yayılan İslam, farklı inançlarla tanışmış, aynı zamanda din içerisinde de farklı fikirlere sahip itikâdi mezhepler çoğalmış, bir sorun haline gelmiştir. Bu gruplardan bazıları ilahi dinin özüne uymayan, doğruyu bulmada aklın tek başına yeterli olduğu görüşleriyle ilahi din kurumunu reddetmeleri ile günümüzdeki deistik üşünceye paralellik göstermektedirler. İslam dünyasında Berahime, Ebu İsa el-Verrak, İbnü'r-Ravendi ve Ebu Bekir er-Razi gibi kişi ve gruplar deistik fikirleriyle tanınmışlardır. Dini korumak amacıyla gelişmiş olan Kelam ilmi ile uğraşan âlimler, o dönemin deistik fikirlerine eleştiriler yapmışlar, eserlerinde bu gruplara karşı reddiyeler yazmışlardır. Mu'tezile, Maturidi, Eş'ari gibi kelam ekolleri, bilgi kaynakları, ilahiyyat ve nübüvvet gibi konu başlıklarıyla sistematik eserler ortaya koymuşlar, deizmin problemlerine cevaplar vermişlerdir. Bu kaynaklarda ele alınan konular, güncelliğini korumakla günümüze de ışık tutacağı düşüncesi ile tez konusu olarak seçilmiştir.
Özet (Çeviri)
Religious matters such as God, prophet, revelation, miracle have occupied the history of thought of humanity in every period without knowing time and place. The belief in deism, which started to be mentioned for the first time in Europe in the 17th century, has continued to occupy thoughts sometimes less and sometimes more since then. Although there is a belief in God, the history of deistic thought, which rejects concepts such as revelation, prophet and miracle found in institutional religions, dates back to earlier times. Spreading over a wide geography since the 2nd century Hijri, Islam met with different beliefs, and at the same time, sects of faith with different ideas increased and became a problem. Some of these groups, with their views that do not comply with the essence of divine religion and that reason alone is sufficient to find the truth, show parallelism with today's deistic thought by rejecting the institution of divine religion. In the Islamic world, individuals and groups such as Berahime, Abu Isa al-Verrak, Ibn al- Ravendi and Abu Bakr er-Razi are known for their deistic ideas. Scholars dealing with the science of Kalam, which was developed in order to protect religion, criticized the deistic ideas of that period, and wrote refutations against these groups in their works. Theological schools such as Mu'tazila, Maturidi, Ash'ari produced systematic works with topics such as information sources, theology and prophecy, and gave answers to the problems of deism. The topics covered in these sources have been chosen as the thesis topic with the thought that they will shed light on the present by keeping their up-todateness.
Benzer Tezler
- Nübüvveti inkar akımları ve deizm
Movements denying prophethood and deism
AYŞE ŞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinYozgat Bozok ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL ÖZTÜRK
- Mütekaddimîn dönemi Eş'arî kelâm kaynaklarında hadis kullanımı ve Haber-i Vâhid'in delil değeri
The use of hadith and the evidential value of Khabar al-Wāḥid in early Ash'arī kalām sources
ABDULLAH AÇIKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RIZA KORKMAZGÖZ
- Çağdaş tefsir kaynaklarında rü'yetullah konusu
Rü'yetullah subject in contemporary commentary sources
BAHREDDİN BİLDİRİCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET BARDAK
- Keşşaf'ta kötülük problemi
Problem of evil in tafseer al-Kashshaaf
AYŞE TUBA UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİL GÜNEŞ