Erişkin bireylerde sosyal medya kullanımı ile aşı tereddüdü ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between social media use and vaccine hesitancy in adults
- Tez No: 1000654
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZER USTA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aşı Tereddüdü, Sosyal Medya, Aşı Reddi, Sosyal Medya Bağımlılığı, Vaccine Hesitancy, Social Media, Vaccine Refusal, Social Media Addiction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, erişkin bireylerde sosyal medya kullanımı, sosyal medya bağımlılığı ve sosyal medya teyit/güven düzeyleri ile aşı tereddüdü arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Kesitsel analitik tipteki bu çalışma, Ocak 2025-Mart 2025 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 312 gönüllü erişkin katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; sosyodemografik özellikler formu, Aşı Tereddüdü Ölçeği (ATÖ), Sosyal Medya Teyit/Güven Ölçeği (SMTGÖ) ve Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortancası 37 (IQR:28-47) yıl olup %55,8'i kadındır. Katılımcıların %53,5'inin aşılar hakkında tereddüt yaşadığı saptanmıştır. Aşı bilgisini birincil olarak sosyal medya (%47,1) ve televizyondan edinenlerin aşı tereddüdü düzeyi, bilgiyi doktorlardan edinenlere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,001). Sosyal medyadan edinilen bilgiyi teyit etme davranışı arttıkça aşı tereddüdünün anlamlı düzeyde azaldığı görülmüştür (p=0,001). Sosyal medya bağımlılığı düzeyi veya platformlarda geçirilen süre ile aşı tereddüdü arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sonuç: Çalışmamız, aşı tereddüdü üzerinde sosyal medyada geçirilen süreden ziyade bilgi kaynağının niteliğinin ve bilgiyi teyit etme davranışının belirleyici olduğunu ortaya koymuştur. Sosyal medya ve televizyon kaynaklı bilgiler tereddüdü artırırken, hekimlerden alınan bilgiler tereddüdü azaltmaktadır. Bu bağlamda, aşı tereddüdü ile mücadelede toplumun dijital sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi ve hekimlerin doğru bilgi kaynağı olarak daha etkin rol alması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to evaluate the relationship between social media use, social media addiction, social media verification/trust levels, and vaccine hesitancy in adult individuals. Method: This cross-sectional analytical study was conducted with 312 volunteer adult participants who applied to the Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Family Medicine Outpatient Clinic between January 2025 and March 2025. Data were collected via face-to-face interviews using a sociodemographic characteristics form, the Vaccine Hesitancy Scale (VHS), the Social Media Verification/Trust Scale, and the Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS). Results: The median age of the participants was 37 (IQR: 28-47) years, and 55.8% were female. It was determined that 53.5% of the participants experienced vaccine hesitancy. Vaccine hesitancy levels were found to be significantly higher in those who primarily obtained vaccine information from social media (47.1%) and television compared to those who obtained information from doctors (p<0.001). It was observed that vaccine hesitancy significantly decreased as the behavior of verifying information obtained from social media increased (p=0.001). No statistically significant relationship was found between the level of social media addiction or the time spent on platforms and vaccine hesitancy. Conclusion: Our study demonstrated that the quality of the information source and the behavior of verifying information are the determinants of vaccine hesitancy, rather than the time spent on social media. While information originating from social media and television increases hesitancy, information received from physicians decreases it. In this context, it is recommended to improve the digital health literacy of the society and for physicians to take a more active role as a source of accurate information in the fight against vaccine hesitancy.
Benzer Tezler
- COVİD-19 tanısı ile Hacettepe Üniversitesi erişkin hastanesinde izlenen hastaların hastalık ile ilgili risk algıları ve yaşam tarzı değişikliği planlarının değerlendirilmesi
Evaluation of disease-related risk perceptions and lifestyle change plans of patients followed up at Hacettepe University adult hospital with the diagnosis of COVİD-19
KAMIL ZARNISHANOV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY SAİN GÜVEN
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEL ÇALIK BAŞARAN
- Erişkin bireylerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtileri ile sosyal medya bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between attention deficit and hyperactivity symptoms and social media addiction in adults
İREM NUR BAŞARAN ÖZCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİN PALA
- Erişkin bireylerde sosyal medya bağımlılığı ve fiziksel aktivite arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between social media addiction and physical acti̇vi̇ty in adults
SEYİT TALHA ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
- Genç erişkinlerde internet bağımlılığı
Internet addiction in young adults
YAKUP KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiGiresun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU AYRALER
- Manisa'da kırsal kesimdeki bir aile sağlığı merkezine başvuran 25 yaş ve üzeri kişilerin fiziksel aktivite düzeyinin saptanması ve bunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
Determination of the physical activity levels of 25 years and over people who applied to a family health center in rural area in Manisa and investigation of the factors affecting that
VELİ İŞİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Aile HekimliğiCelal Bayar ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATİH ÖZCAN