F-35 krizinin uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of the F-35 crisis within the framework of international law rules
- Tez No: 1000742
- Danışmanlar: PROF. DR. LATİF PINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Savunma ve Savunma Teknolojileri, Uluslararası İlişkiler, Hukuk, Defense and Defense Technologies, International Relations, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye ile Amerika Birleşik Devletleri arasında savunma iş birliği alanında ortaya çıkan F-35 krizi bir anlaşmazlık olmanın ötesine geçerek, uluslararası hukukun sözleşmesel yükümlülükler, devlet sorumluluğu, ittifak hukukuna ilişkin teamüller ve egemenlik ilkeleri bakımından çok katmanlı bir örneğini oluşturmuştur. Türkiye'nin F- 35 Programı'na katılımı, çok taraflı mutabakat anlaşmalarıyla belirlenerek hukuki olarak bağlayıcı bir çerçeveye dayandırılmakta olup, taraflara finansal katkı, üretim payı ve tedarik süreçlerine ilişkin açık yükümlülükler yüklemiştir. ABD'nin Türkiye'nin S-400 sistemi tedarikini gerekçe göstererek uçakların teslimini durdurması ve Türkiye'yi programdan çıkarması, uluslararası sözleşme hukukundaki ahde vefa, iyi niyet ve hakkın kötüye kullanılmaması ilkeleri açısından tartışmalı bir durum yaratmıştır. Bu kararın CAATSA gibi bir iç hukuk düzenlemesine dayandırılması ise devletlerin kendi iç hukuklarını ileri sürerek uluslararası yükümlülüklerinden kaçınamayacağına ilişkin temel uluslararası hukuk ilkeleri ile çelişmektedir. Bu kapsamda bu çalışmada Türkiye ve ABD ilişkileri ele alınarak F-35 krizinin çıkması ve sonucunda nelerin olduğu incelenmiştir. Gelecekte benzer projelerde daha güçlü, açık ve uyuşmazlık çözüm mekanizmaları içeren uluslararası hukuki çerçevelere duyulan ihtiyaç vurgulanmıştır.
Özet (Çeviri)
The F-35 crisis, which arose between Turkey and the United States in the area of defense cooperation, has gone beyond a simple dispute and has constituted a multilayered example of international law concerning contractual obligations, state responsibility, customary practices related to alliance law, and the principles of sovereignty. Turkey's participation in the F-35 Program is based on a legally binding framework established by multilateral memorandums of understanding, imposing clear obligations on the parties regarding financial contributions, production shares, and procurement processes. The US's suspension of aircraft deliveries and its removal of Turkey from the program, citing Turkey's procurement of the S-400 system, has created a controversial situation in terms of the principles of pacta sunt servanda, good faith, and non-abuse of rights in international contract law. Basing this decision on a domestic legal regulation such as CAATSA contradicts fundamental international legal principles that states cannot evade their international obligations by invoking their own domestic laws. In this context, this study examines relations between Turkey and the United States, examining the outbreak of the F-35 crisis and its consequences. The need for stronger, clearer international legal frameworks that include dispute resolution mechanisms in similar projects in the future was highlighted.
Benzer Tezler
- Turkish-American relations from the lens of alliance theory
İttifak teorisi merceğinden Türk-Amerikan ilişkileri
EGE MERT ERDOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2026
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiOrtadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA GÖÇER
- Avrupa Topluluğu'ndaki bölgesel sorunların çözümünde Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu-FEDER'in rolü
Başlık çevirisi yok
TÜLAY KARAVEŞ
- Uluslararası Para Fonu (I.M.F.) destekli istikrar programları ve 1980 sonrası Türkiye uygulamaları
Stabilization programmes supported by International Monetary Fund (I.M.F.) and post 1980 experiences of Turkey
SEYHUN DOĞAN
- Impact of Covid-19 on Islamic and conventional stock indexes
Covıd-19'un İslami ve geleneksel hisse senedi endeksleri üzerindeki etkisi
ALMABROK F AHMİD
