Göçmenlerde birinci basamak sağlık hizmetlerine erişim ve temel sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi
Access to primary health care and evaluation of primary health care services among immigrants
- Tez No: 1000783
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM DAYMAZ YILMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Göçmenler, koruyucu sağlık hizmetleri, sağlık hizmetlerine ulaşılabilirlik, temel sağlık hizmeti, Migrants, preventive health services, health services accessibility primary healthcare
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Göç, tarih boyunca toplumsal değişimi şekillendiren ve bireylerin yaşam koşulları ile sağlık hizmetlerine erişimini etkileyen en önemli küresel olgulardan biri olmuştur. Göç süreçleri, bireyleri fiziksel ve ruhsal sağlık sorunlarına karşı daha kırılgan hale getirirken sağlık hizmetlerine erişimde önemli engeller oluşturmakta ve böylece her bireyin en yüksek sağlık düzeyine sahip olma hakkını sekteye uğratma potansiyeli taşımaktadır. Bu çalışma, Kırıkkale ilindeki göçmenlerin birinci basamak sağlık hizmetlerine ulaşımını, bu hizmetleri kullanımını, verilen temel sağlık hizmetlerinin ve mevcut durumlarının değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Kırıkkale ilinde bulunan 310 göçmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veriler 1 Ocak 2025-1 Temmuz 2025 tarihleri arasında il genelinde ulaşılan ve çalışmaya katılmayı kabul etmiş kişilere yüz yüze ve gözlem altında anket uygulanarak toplanmıştır. Veri kaynağı olarak 51 sorudan oluşan veri toplama formu kullanılmıştır. Kırıkkale Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul onayı alınmıştır. İstatistiksel analizler için SPSS versiyon 20.0 yazılımı kullanılmıştır. Alfa anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %72,3'ü kadın, %68,4'ü evli ve yaş ortalamaları 35,0±12,4'tür. Katılımcıların %38,7'si Suriye, %35,5'i Afganistan, %14,5'i Irak uyrukludur. Katılımcıların %28,1'inin kronik bir hastalığı vardır. Katılımcıların %69,7'si çocuk sahibidir ve çocuk sayısı ortancası 3'tür. Çocuk sahibi olan katılımcıların %61,6'sı çocuklarının beslenmelerini yeterli bulduğunu, %71,3'ü ilk altı ayda yalnızca anne sütü verdiğini, %71,8'i çocukları için D vitamini, %67,1'i demir desteği alabildiğini belirtmiştir. Katılımcıların %9,7'si kanser tarama testlerinden en az birini yaptırmış olup, %73,5'i bu konuda bilgilendirilmediğini belirtmiştir. Katılımcıların %47,7'si, sağlık kuruluşlarında tercümanlık desteği bulunmaması durumunda dışarıdan tercümanlık hizmetine ihtiyaç duyduğunu belirtmiştir. Birinci basamak sağlık kuruluşları kapsamında değerlendirildiğinde, katılımcıların %77,7'si Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM), %31,3'ü Yabancı Uyruklular Polikliniğine (YUP), %4,2'si Tüberküloz Birimine, %3,2'si Sağlıklı Hayat Merkezine (SHM) başvurduğunu belirtmiştir. Bununla birlikte katılımcıların %53,5'i devlet hastanesinden, %17,1'i üniversite hastanesinden, %7,7'si özel hastaneden ve %0,3'ü özel kliniklerden sağlık hizmeti aldığını belirtmiştir. ASM'den hizmet alan katılımcıların %82,2'si, YUP'tan hizmet alan katılımcıların %71,1'i, SHM'den hizmet alan katılımcıların %90,0'ı, Tüberküloz Birimi'nden hizmet alan katılımcıların %77,0'ı aldıkları hizmeti“çok iyi/iyi”olarak değerlendirmiştir. Katılımcıların %87,7'si temiz suya ulaşabildiğini; %71,0'ı yeterli beslenebildiğini; %12,9'u sağlık konusunda eğitimlere katılabildiğini; %89,7'si hastalandığında sağlık kuruluşlarına başvurabildiğini; %59,4'ü bağışıklama hizmetlerine ulaşabildiğini; %22,3'ü aile planlaması hizmetlerine ulaşabildiğini; %72,6'sı ilaçlara ulaşabildiğini; %69,7'si bölgede sık görülen hastalıklara yönelik verilen tedavilere ulaşabildiğini belirtmiştir. Suriye uyruklu katılımcıların YUP; Afganistan uyruklu katılımcıların ASM, SHM ve Tüberküloz Birimi başvuru sıklıkları diğer gruplara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Aynı zamanda Suriye uyruklu katılımcıların diğerlerine kıyasla daha fazla tercüman desteğine ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir. ASM'den alınan hizmeti, Afganistan uyruklu katılımcılar diğer katılımcılara göre anlamlı düzeyde iyi olarak değerlendirilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Bu araştırma, göçmenlerin sağlık eğitimi alma, aile planlaması hizmetlerinden yararlanma ve bağışıklama hizmetlerine ulaşma düzeylerinin beklenenin altında kaldığını ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, göçmenlerin Türkiye'deki sağlık hizmetlerine ilişkin olumlu değerlendirmelerinin dikkate değer düzeyde yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, sağlık sisteminin güçlü yönlerinin varlığını ortaya koymakla birlikte, mevcut hizmetlerin göçmenler açısından her zaman yeterince erişilebilir ve sürdürülebilir olmadığına işaret etmektedir. Göçmenlerin temel sağlık hizmetlerine erişimlerinin artırılmasına yönelik girişimlerin güçlendirilmesi ve bu konuda daha kapsamlı araştırmaların yapılması gerekliliği ön plana çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Migration has been one of the most significant global phenomena throughout history, shaping social change and affecting individuals' living conditions and access to healthcare. Migration processes make individuals more vulnerable to physical and mental health problems, create significant barriers to accessing healthcare, and thus have the potential to hinder every individual's right to the highest level of health. This study was planned to evaluate the access of immigrants to primary health care services in Kırıkkale province, their use of these services, the primary health care services provided and their current situation. Materials and Methods: This descriptive study was conducted with the participation of 310 immigrants in Kırıkkale province. Data were collected between January 1, 2025, and July 1, 2025, through a face-to-face and observational survey administered to individuals across the province who agreed to participate in the study. A 51-question data collection form was used as the data source. Ethics committee approval was obtained from the Kırıkkale University Non-Interventional Research Ethics Committee. SPSS version 20.0 software was used for statistical analyses. The alpha significance level was set at 0.05. Findings: Of the participants, 72.3% were female, 68.4% were married, and the mean age was 35.0±12.4 years. 38.7% of the participants were Syrian, 35.5% were Afghan, and 14.5% were Iraqi. 28.1% of the participants had a chronic illness. 69.7% of the participants had children, with a median of three. Of those with children, 61.6% reported that their children's nutrition was adequate, 71.3% reported exclusively breastfeeding for the first six months, 71.8% reported receiving vitamin D supplements, and 67.1% reported receiving iron supplements. 9.7% of the participants had undergone at least one cancer screening test, and 73.5% reported not having been informed about this. 47.7% of the participants stated that they needed external interpretation services if interpretation services were unavailable at healthcare institutions. When evaluated within the scope of primary healthcare institutions, 77.7% of participants reported visiting Family Health Centers (FHCs), 31.3% visiting Foreign Nationals Polyclinics (FNPs), 4.2% visiting Tuberculosis Units, and 3.2% visiting Healthy Life Centers (HLCs). Furthermore, 53.5% of participants reported receiving healthcare services from a public hospital, 17.1% visiting a university hospital, 7.7% visiting a private hospital, and 0.3% visiting a private clinic. 82.2% of participants receiving services from FHCs, 71.1% visiting an FNP, 90.0% visiting a HLC, and 77.0% visiting a Tuberculosis Unit rated the service they received as“very good/good.”87.7% of participants reported having access to clean water; 71.0% having access to adequate nutrition; 12.9% having access to health education; 89.7% having access to healthcare facilities when ill; 59.4% having access to immunization services; 22.3% having access to family planning services; 72.6% having access to medications; and 69.7% having access to treatments for common diseases in the region. Syrian national participants reported significantly higher rates of visits to the FNP and Afghan nationals to the FHC, HLC, and Tuberculosis Unit compared to other groups. It was also determined that Syrian nationals required more interpreter support than other participants. Afghan nationals rated the service received from the FHC as significantly better than other participants. Conclusion and Recommendations: This study reveals that immigrants' access to health education, family planning services, and immunization services remains below expectations. However, immigrants' positive assessments of healthcare services in Turkey are significantly high. While this demonstrates the strengths of the healthcare system, it also indicates that existing services are not always sufficiently accessible and sustainable for immigrants. It highlights the need to strengthen initiatives to increase immigrants' access to basic healthcare services and to conduct more comprehensive research on this topic.
Benzer Tezler
- Türkiye'de göçmen sağlığı hizmetleri & bir merkez örneği
Immigrant health services in Turkey & example of a center
TUĞBA BABACAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TARIK EREN YILMAZ
- Sarıyer Hamidiye Etfal Eğitim Araştırma Hastanesi'nde 2020 ve 2024 yılları arasında doğan göçmen anne bebeklerinin erken yenidoğan dönemi morbiditeleri
Early neonatal period morbidities in infants of immigrant mothers born between 2020 and 2024 at Sarıyer Hamidiye Etfal Training and Research Hospital
ROJDA GÜLTEKİN TAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN SİNAN USLU
- Adıyaman il merkezinde birinci ve ikinci basamak sağlık kurumlarında görev yapan sağlık çalışanlarının kültürel yeterlilik düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of cultural competence levels of health employees working in primary and secondary healthcare institutions in Adiyaman province center
MÜMİN SAVAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAkdeniz ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA TUZCU
- Suriyeli göçmenlerin göçmen sağlığı merkezlerinde sunulan sağlık hizmetlerinden yararlanma durumu
The USR e of health services by syrian migrants at migrant health centers
HATİCE KELEŞMEHMET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARZU UZUNER
- Uluslararası göç hareketliliği bağlamında göçmenlere yönelik sağlık hizmetleri ve politikaları: Türkiye ve İtalya karşılaştırması
Health services and policies for immigrants in the context of international migration mobility: Comparison between Türkiye and Italy
GÖKHAN ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiAkdeniz ÜniversitesiAkdeniz Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÇOBAN