Maneviyat yönelimli bilişsel davranışçı grup terapisinin anksiyete ve iyi oluş üzerindeki etkilerine ilişkin deneysel bir araştırma
An experimental study on the effects of spiritually oriented cognitive behavioral group therapy on anxiety and well-being
- Tez No: 1000853
- Danışmanlar: PROF. DR. ÜZEYİR OK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), anksiyete bozukluklarının tedavisinde etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış bir yöntem olmakla birlikte, özellikle dinsel ve kültürel referansların günlük yaşamda önemli bir yer tuttuğu toplumlarda, psikoterapiye kültürel açıdan anlamlı unsurların entegre edilmesine yönelik ihtiyaç artmaktadır. Bu doğrultuda yürütülen bu araştırmada, yeni geliştirilen dinî/manevî içeriklerle zenginleştirilmiş Bilişsel Davranışçı Grup Terapisi (M-BDT) programının, Yaygın Anksiyete Bozukluğu (YAB) tanısı almış genç yetişkinlerde anksiyete düzeyi ve iyi oluş üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmada 3×3 faktöriyel deneysel desen kullanılmış olup, çalışmaya gönüllü olarak katılan toplam 33 katılımcı rastgele üç gruba atanmıştır. Birinci gruba 10 oturumluk M-BDT programı, ikinci gruba YAB için yapılandırılmış 10 oturumluk geleneksel BDT programı uygulanmış, üçüncü grup ise bekleme listesi kontrol grubu olarak herhangi bir müdahale almamıştır. Nicel bulgular, hem M-BDT hem de BDT uygulanan gruplarda zaman içinde anksiyete belirtilerinde anlamlı düzeyde azalma olduğunu göstermiştir. Özellikle ön test puanlarının, her iki müdahale grubunda da takip ölçümlerine kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir. İyi oluş açısından ise M-BDT grubunun son testte kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir artış gösterdiği; buna karşılık BDT grubunda iyi oluş düzeyindeki en belirgin artışın takip ölçümünde ortaya çıktığı görülmüştür. Bu bulgular, her iki müdahalenin de anksiyeteyi azaltmada etkili olduğunu, ancak M-BDT'nin iyi oluş boyutunda daha erken ortaya çıkan olumlu etkiler sağlayabileceğini göstermektedir. Bu bulgular, dini ve manevi bileşenlerin BDT yapısına uyarlanmasının, danışanın yaşam dünyasında anlam taşıyan kültürel-dini referansların terapötik sürece işlevsel biçimde dâhil edilmesini kolaylaştırarak kültürel açıdan duyarlı ve etkili bir müdahale seçeneği sunabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Cognitive Behavioral Therapy (CBT) has been empirically validated as an effective treatment for anxiety disorders; however, in societies where religious and cultural references play a significant role in everyday life, there is an increasing need to integrate culturally meaningful elements into psychotherapeutic interventions. In line with this need, the present study examined the effects of a newly developed spiritually oriented Cognitive Behavioral Group Therapy (SO-CBT) program on anxiety and well-being among young adults diagnosed with Generalized Anxiety Disorder (GAD). A 3×3 factorial experimental design was employed, and the study included 33 volunteers who were randomly assigned to one of three groups. The first group received a 10-session spiritually oriented CBT (SO-CBT) program, the second group received a traditional 10-session CBT program structured for GAD, and the third group served as a waitlist control with no intervention. Quantitative findings indicated that both the SO-CBT and CBT groups experienced significant reductions in anxiety symptoms over time. In particular, pre-test anxiety scores were significantly higher than follow-up scores in both intervention groups. Regarding well-being, the SO-CBT group demonstrated a significant increase at post-test compared to the control group, whereas the most pronounced improvement in the CBT group's well-being scores emerged at follow-up. These results suggest that both interventions are effective in reducing anxiety; however, SO-CBT may offer earlier positive effects on well-being. Furthermore, these findings indicate that the integration of religious and spiritual components into the CBT framework can facilitate the functional incorporation of culturally and religiously meaningful references from the client's lived experience into the therapeutic process, thereby providing a culturally sensitive and effective alternative intervention.
Benzer Tezler
- Ayet ve hadis kaynaklı bilişsel davranışçı manevi bakım ve danışmanlık
Cognitive behavioral spiritual care and counseling from verses and hadith
MUSTAFA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinBalıkesir ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER ÇETİN
- Yetişkinlerde çevre bilinci ve maneviyat ilişkisi üzerine nicel bir araştırma
A quantitative research on the relationship between environmental awareness and spirituality in adults
ELİF SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
DinSakarya ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ŞENTEPE LOKMANOĞLU
- Akademisyenlerin gözünden akademik kurumlarda yengeç sepeti sendromu
The crab basket syndrome in academic institutions, from the perspective of academics
SERAP KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKafkas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE KARABULUT
- Rehber öğretmenlerin manevi yönelim düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining the spiritual orientation levels of guidance teachers in terms of some variables
ABDULKADİR EROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiMardin Artuklu ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET CEVAT ACAR