Farklı antiretroviral tedavi alan insan immün yetmezlik virüsü ile yaşayan bireylerde tedavi yanıtlarının ve virolojik rebound ile ilişkili risk faktörlerinin irdelenmesi
Evaluation of treatment responses and risk factors associated with virological rebound in people living with human immunodeficiency virus receiving different antiretroviral therapies
- Tez No: 1000919
- Danışmanlar: PROF. DR. ELİF ŞAHİN HORASAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: HIV, ART, virolojik supresyon, virolojik rebound, risk faktörleri, Antiretroviral ajanlar, HIV enfeksiyonları, Viremi, HIV, ART, virologic suppression, virologic rebound, risk factors, Anti-retroviral agents, HIV infections, Viremia
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Human Immunodeficiency Virus; İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV) enfeksiyonu, etkin antiretroviral tedavilerin (ART) yaygınlaşmasıyla birlikte ölümcül seyirli bir hastalıktan kronik bir hastalığa dönüşmüştür. Bununla birlikte, virolojik supresyonun sürdürülebilirliği ve virolojik rebound gelişimi, klinik izlemde halen önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu çalışmamızda farklı ART alan HIV ile yaşayan bireylerde (HİYB) virolojik supresyon oranlarını ve virolojik reboundu etkileyen risk faktörlerinin irdelenmesini amaçladık. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği'nde izlenen, en az 12 ay farklı ART alan 500 HİYB retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen HİYB beş farklı ART rejimi kullanmaktaydı. Değerlendirilen ART rejimleri; tenofovir alafenamid/emtrisitabin/biktegravir (TAF/FTC/BIC) (n=309), abakavir/lamivudin/dolutegravir (ABC/3TC/DTG) (n=77), tenofovir disoproksil fumarat/emtrisitabin/dolutegravir (TDF/FTC/DTG) (n=59), dolutegravir/lamivudin (DTG/3TC) (n=26), tenofovir disoproksil fumarat veya tenofovir alafenamid/emtrisitabin/kobisistat/elvitegravir (TDF/TAF/FTC/c/EVG) (n=29) olarak gruplandırılmıştır. Hastalar tedavi naif (%54,2) ve tedavi deneyimli (%43,4) olarak iki gruba ayrıldı. HIV-RNA <50 kopya/mL virolojik supresyon, supresyon sonrası HIV-RNA >50 kopya/mL saptanması virolojik rebound olarak tanımlandı. Virolojik rebound ile ilişkili klinik ve demografik faktörler retrospektif olarak araştırıldı. Sonuçlar istatistiksel olarak irdelendi. Çalışma popülasyonunun %87,8'i erkek olup, medyan yaş 39 yıl idi. En sık kullanılan ART rejimi %61,8 ile TAF/FTC/BIC idi. On iki ay sonunda virolojik supresyon oranı %89,6 olarak saptandı. Doksan hastada (%18) takip süresince virolojik rebound gelişti. Virolojik rebound gelişimi ile; cinsiyet (p=0,077), ART rejimleri (p=0,459), medeni hal (p=0,071), tedavi değişim sayısı (p=0,996), başlangıç CD4+ T lenfosit sayısı (p=0,857), başlangıç HIV-RNA düzeyi (p=0,185) gibi faktörler arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Tedaviye uyumsuzluk (p<0,001), yaş (p=0,018), ART etkileşimi (p<0,001), komorbidite (p=0,001), ulaşılması zor gruplar (p<0,001), ek psikiyatrik hastalıklar (p=0,001), tedavi değişim öyküsü (p=0,008) ve HIV tanı süresi (p=0,001) gibi risk faktörleri ile anlamlı şekilde ilişkili bulundu. Sonuç olarak, modern ART rejimleri ile yüksek ve kalıcı virolojik supresyon sağlanabilmekle birlikte, virolojik rebound gelişiminde en belirleyici faktörün tedaviye uyum olduğu görülmektedir. Ayrıca yaş, ilaç etkileşimleri, komorbiditeler, psikiyatrik hastalıklar ve sosyal kırılganlık gibi faktörlerin virolojik rebound riskini anlamlı şekilde arttırdığı izlenmiştir. Bu bulgular, HIYB' de virolojik başarının sürdürülebilirliğinin yalnızca uygun ART rejiminin seçimi ile değil, aynı zamanda bireyselleştirilmiş izlem, psikososyal destek ve tedavi uyumunu artırmaya yönelik yapılandırılmış stratejilerle sağlanabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Human Immunodeficiency Virus (HIV) infection has transformed from a fatal disease into a chronic condition with the widespread use of effective antiretroviral therapy (ART). Nevertheless, the sustainability of virologic suppression and the occurrence of virologic rebound remain significant clinical challenges. In this study, we aimed to evaluate virologic suppression rates and to investigate the risk factors associated with virologic rebound among people living with HIV (PLWH) receiving different ART regimens. A total of 500 PLWH who were followed at the Infectious Diseases Clinic of Mersin University Faculty of Medicine Hospital and who had received ART for at least 12 months were retrospectively analyzed. Patients included in the study were receiving five different ART regimens. The evaluated regimens were tenofovir alafenamide/emtricitabine/bictegravir (TAF/FTC/BIC) (n=309), abacavir/lamivudine/dolutegravir (ABC/3TC/DTG) (n=77), tenofovir disoproxil fumarate/emtricitabine/dolutegravir (TDF/FTC/DTG) (n=59), dolutegravir/lamivudine (DTG/3TC) (n=26), and tenofovir disoproxil fumarate or tenofovir alafenamide/emtricitabine/cobicistat/elvitegravir (TDF/TAF/FTC/c/EVG) (n=29). Patients were classified as treatment-naïve (54.2%) or treatment-experienced (43.4%). Virologic suppression was defined as an HIV-RNA level <50 copies/mL, and virologic rebound was defined as the detection of HIV-RNA >50 copies/mL following virologic suppression. Clinical and demographic factors associated with virologic rebound were retrospectively evaluated, and the results were analyzed statistically. The study population consisted of 87.8% male patients, with a median age of 39 years. The most frequently used ART regimen was TAF/FTC/BIC, accounting for 61.8% of patients. At the end of the 12-month follow-up period, the virologic suppression rate was 89.6%. During the follow-up, virologic rebound occurred in 90 patients (18%). No statistically significant association was identified between the development of virologic rebound and sex (p=0.077), ART regimens (p=0.459), marital status (p=0.071), number of treatment switches (p=0.996), baseline CD4+ T lymphocyte count (p=0.857), or baseline HIV-RNA level (p=0.185). Poor adherence to therapy (p<0.001), age (p=0.018), ART-related drug–drug interactions (p<0.001), comorbidities (p=0.001), belonging to hard-to-reach populations (p<0.001), additional psychiatric disorders (p=0.001), history of treatment modification (p=0.008), and duration since HIV diagnosis (p=0.001) were found to be significantly associated with the risk of virologic rebound. In conclusion, although high and durable virologic suppression can be achieved with modern ART regimens, poor adherence to therapy appears to be the most decisive factor in the development of virologic rebound. In addition, factors such as older age, drug–drug interactions, comorbidities, psychiatric disorders, and social vulnerability were observed to significantly increase the risk of virologic rebound. These findings indicate that the sustainability of virologic success in people living with HIV depends not only on the selection of appropriate ART regimens, but also on individualized follow-up strategies, psychosocial support, and structured interventions aimed at improving treatment adherence.
Benzer Tezler
- SBÜ Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniğinde tanı alan HIV ile enfekte hastalara başlanan antiretroviral tedavi rejimlerinin virolojik ve immünolojik yanıtlar açısından karşılaştırılması
Comparison of antiretroviral treatment regimen started in HIV-infected patients diagnosed in the infectious diseases and clinical microbiology clinic of HSU Ankara Training and Research Hospital, in Terms of Virological and Immunological Responses
OĞUZHAN YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇİĞDEM ATAMAN HATİPOĞLU
- Yeni HIV tanısı almış kişilerde altı aylık dönemde sağlık ile ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of health-related quality of life in newly diagnosed with HIV in a six-month period
HAKKI MERİÇ TÜRKKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKAN DERİN
- Naive ve farklı evrelerdeki HIV hastalarında biyoinformatik analiz sonucu elde edilen miRNAların ekspresyonunun antiretroviral tedavi üzerine etkisi: art-MiRNA
The effect of expression of miRNAs resulted from bioinformatic analysis on antiretroviral therapy in naive and different stages of HIV patients: art-MiRNA
HAKTAN SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNER SÜZER
- Anadolu'da HIV-1 enfeksiyonunun moleküler epidemiyolojik analizi ve antiretroviral ilaç direnç profilinin incelenmesi
Molecular epidemiological analysis and investigation of antiretroviral drug resistance profile of HIV-1 infection in anatolia
ADEM ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
MikrobiyolojiHacettepe ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET PINAR
- HIV hastalarında antiretroviral tedavinin lenfosit alt grup ve CD38 ile HLADR üzerine etkisi
Effect of antireretroviral therapy on lymphocyte subgroup and CD38 and HLADR in HIV patients
GAMZE KEŞRE
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
BiyokimyaHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiMoleküler Biyokimya ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN ÖZCAN