Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi'nde görev yapmakta olan hekimlerin, elektronik sigara ve elektronik sigara kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının incelenmesi
An examination of physicians' knowledge, attitudes, and behaviors regarding electronic cigarettes at Tekirdag Namık Kemal University Hospital
- Tez No: 1000918
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN ÇEVİK VAROL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Aile Hekimliği, Sağlık Eğitimi, Public Health, Family Medicine, Health Education
- Anahtar Kelimeler: Doktorlar-birinci basamak, Elektronik sigara, Sağlık bilgisi-tutum, uygulama, Tütün, Tütün ürünleri, Physicians-primary care, Electronic cigarettes, Health knowledge-attitudes, practice, Tobacco, Tobacco products
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sigara içme ya da tütün bağımlılığı, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından kronik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Bu durum, sigara ve tütün bağımlılığının tedavi edilmesinin hekimlerin önemli görevlerinden biri olduğu anlamına gelmektedir. Benzer bir şekilde, elektronik sigaralar da tütün ürünleri arasında yer almaktadır ve kullanım oranları özellikle son dönemde önemli ölçüde artış göstermiştir. E-sigara kullanımındaki bu hızla yükseliş, hekimlerin e-sigara hakkında sahip oldukları bilgi seviyesinin tespit edilmesi ve zarar algılarının kavranması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Ayrıca, bu alandaki uygulamaları etkileyen unsurların incelenmesi de oldukça önemlidir. Zira doktorların özellikle bu konuyla ilgili bilgi düzeyleri ve yaklaşımları yeterince güncel veya tatmin edici olmayabilir. Bu sebeple, bu araştırmanın amacı Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan hekimlerin tütün ürünleri ve elektronik sigaralar konusundaki bilgi düzeylerini belirlemek, ayrıca hastalarına yönelik elektronik sigara tutumlarını ve davranışlarını incelemektir. Ayrıca çalışma ile, eksik noktalar konusunda hekimleri bilgilendirmek ve farkındalıklarını artırmak hedeflenmektedir. Bu çalışma hem tanımlayıcı hem de analitik unsurlar içeren bir kesitsel araştırmadır. Araştırma, Mayıs 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş olup, katılımcı grubunu Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi'nde çalışan hekimler oluşturmaktadır. Gönüllü olarak katılmayı kabul eden 278 hekim, çalışmaya dahil olmuştur. Araştırmanın örneklem boyutu, önceden gerçekleştirilen a priori güç analizi ile tespit edilmiştir. Veriler, yüz yüze uygulanan anket formu aracılığıyla toplanmış, verilerin analizi ve güç analizi IBM SPSS Statistics 26.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiş ayrıca çok sayıda istatistiksel test kullanılmıştır. Tüm istatistiksel analizler için anlamlılık düzeyi p < 0,05 olarak belirlenmiştir. Çalışmamızda erkek hekimlerin hem sigara hem de e-sigara kullanım oranlarının kadın hekimlere kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, toplam hekimlerin %31,6'sının hala sigara içtiği ve bu gruptaki kişilerin %57,9'unun sigarayı bırakmayı düşündüğü tespit edilmiştir. Çalışmada, hekimlerin sigarayı bırakmak için profesyonel tıbbi destek almak yerine kanıtlanmamış yöntemlere yöneldikleri gözlemlenmiştir. Bu süreçte elektronik sigaraya geçiş yapan hekimlerin %61,5'inin daha sonra yeniden sigara içmeye başladığı, sadece %38,5'inin ise tamamen bırakabildiği belirlenmiştir. Bu durum, e-sigaranın sigarayı bırakmada etkili bir yöntem olmadığına dair bilimsel görüşleri desteklemektedir. Araştırmamızda, çeşitli anket sorularından yararlanarak hekimlerin bilgi düzeyleri incelenmiş ve elde edilen bilgi puanları karşılaştırılmıştır. Analizler sonucunda, yaş grupları, cinsiyet, medeni durum, meslek deneyimi, sigara kullanımı gibi faktörlerin bilgi düzeyleri ve puanları üzerinde farklılıklar oluşturduğu görülmüştür. Sonuç itibarıyla, araştırmamız hekimlerin e-sigara kullanımının, tütün içimi, bilgi süreçleri ve mesleki çevre etkisiyle çok yönlü bir davranış modeli ortaya koyabileceğini göstermektedir. Bu nedenle, müdahalelerin yalnızca bilgi vermekle sınırlı kalmaması gerektiği, bunun yerine klinik danışmanlık, davranış değişikliği yöntemleri, çevresel ve mesleki normlar ile bırakma destek hizmetlerini içeren kapsamlı bir yaklaşımın benimsenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
Smoking and tobacco addiction are recognized as chronic diseases by the World Health Organization (WHO). Accordingly, the prevention and treatment of tobacco dependence constitute a fundamental responsibility of physicians. Electronic cigarettes (e-cigarettes), classified as electronic nicotine delivery systems (ENDS), have shown a significant increase in usage rates, particularly in recent years. This rapid rise highlights the importance of assessing physicians' knowledge levels regarding e-cigarettes and understanding their perceptions of risk. Additionally, examining the factors influencing clinical practices in this field is essential, as physicians' knowledge and professional approaches may not always be sufficiently up to date or evidence based. The aim of this study was to determine the knowledge levels of physicians working at Tekirdağ Namık Kemal University Hospital regarding tobacco products and electronic cigarettes, and to examine their attitudes and behaviors toward e-cigarettes in clinical practice and patient counseling. Furthermore, the study sought to identify existing knowledge gaps and increase awareness among physicians. This study was designed as a cross-sectional research including both descriptive and analytical components. The research was conducted between May 2024 and March 2025 and included physicians working at Tekirdağ Namık Kemal University Hospital. A total of 278 physicians who voluntarily agreed to participate were included. The sample size was determined through an a priori power analysis. Data were collected using face-to-face administered questionnaires, and statistical analyses, including power analysis, were performed using IBM SPSS Statistics 26.0 software. The level of statistical significance was set at p < 0.05. The results indicated that male physicians had higher rates of both cigarette and e-cigarette use compared with female physicians. It was found that 31.6% of physicians were current smokers, and 57.9% of this group had considered quitting smoking. The findings also showed that physicians frequently turned to non–evidence-based methods rather than seeking professional medical support for smoking cessation. Among physicians who switched to e-cigarettes during this process, 61.5% later resumed cigarette smoking, while only 38.5% were able to quit completely. These findings support existing scientific evidence suggesting that e-cigarettes are not an effective tool for smoking cessation. Physicians' knowledge levels were assessed using various survey questions, and knowledge scores were compared. The analyses revealed significant differences in knowledge levels and scores according to age, gender, marital status, professional experience, and smoking status. In conclusion, this study demonstrates that e-cigarette use among physicians reflects a multifactorial behavioral model shaped by tobacco consumption, information processing, and the professional environment. Therefore, interventions should extend beyond information dissemination alone and incorporate comprehensive strategies, including clinical counseling, behavioral change interventions, professional norms, and structured smoking cessation support services.
Benzer Tezler
- Yoğun bakımda yatmakta olan hastalarda polimiksin kullanan hastalarla kolistin kullanan hastaların böbrek fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Comparison of renal function tests of intensive care unit patients using polymyxin or colistin
MAKBULE FULYA TUTAR SELÇUK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıTekirdağ Namık Kemal Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SONAT PINAR KARA
- Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelere verilen eğitimin hemşirelerin pediatrik ağrı bilgi ve tutumlarına etkisi
Effect of training given to nurses working in surgical units on nurses' pediatric pain knowledge and attitudes
GÜLCAN ELMAS
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU YEŞİLDAĞ
- Tekirdağ Şehir Hastanesi'nde tıbbi sekreterlerde bilgi güvenliği farkındalık düzeyinin iş verimliliği üzerindeki etkisi
The effect of information security awareness level in medical secretaries on work efficiency at Tekirdağ City Hospital
NESRULLAH ÇİFTÇİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ LÜTFÜ ŞİMŞEK
- Hemşirelerde tükenmişlik ile rol çatışması ve rol belirsizliği arasındaki ilişki: Çorlu Devlet Hastanesi örneği
The relationship of burnout with role conflict and role ambiguity in nurses: Sample of Çorlu State Hospital
ERSİN KOCAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikNamık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR IŞIK
- Tekirdağ ili'nde sağlık yöneticilerinin iklim değişikliğinin sağlığa etkisi hakkındaki farkındalık ve endişe düzeylerinin belirlenmesi
Determination of awareness and concern levels of health administrators about the impact of climate change on health in Tekirdağ province
ÇAĞLA ALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sağlık YönetimiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAMZE VAROL