Seçili göstergelerin borsa endeksi üzerine etkisi: Türkiye üzerine ampirik bir çalışma
The impact of selected indicators on the stock market index: An empirical study on Türkiye
- Tez No: 1000924
- Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de seçili makroekonomik ve finansal göstergelerin Borsa İstanbul (BIST 100) endeksi üzerindeki etkisini ampirik yöntemlerle incelemektir. Türkiye ekonomisi, küresel sermaye hareketlerine duyarlılığı yüksek olan gelişmekte olan bir piyasa niteliği taşımakta; bu nedenle CDS primi ve döviz kuru gibi göstergelerdeki değişimler hisse senedi piyasası üzerinde önemli etkiler oluşturabilmektedir. Çalışmada, özellikle ülke riskinin önemli bir ölçütü olan kredi temerrüt takası (CDS) primi ile dolar/TL kuruna ait fiyat hareketlerinin BIST 100 endeksi ile nedenselliği değerlendirilmiştir. Araştırmada zaman serisi analiz yöntemleri kullanılarak değişkenler arasındaki nedensellik Granger (1969) çalışmasında geliştirilen nedensellik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Verilerin durağanlık yapısı ise Dickey-Fuller (ADF) ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleriyle incelenirken, VAR modeli kurularak uygun gecikme uzunlukları Akaike bilgi kriteri (AIC) üzerinden belirlenmiştir. Granger (1969) nedensellik analizi bulguları neticesinde iki farklı nedenselliğin söz konusu olduğuna ulaşılmaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda BIST 100 endeksinden CDS Primine doğru tek yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir nedenselliğin olduğuna ulaşılırken, aynı şekilde dolar kurundan BIST 100 endeksine doğru tek yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir nedenselliğe ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular, makroekonomik göstergelerdeki gelişmelerin finansal piyasalar ile etkileşiminin politika yapıcılar, yatırımcılar ve piyasa analistleri tarafından dikkatle takip edilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkiye'de finansal göstergeler ile hisse senedi piyasası arasındaki dinamiklerin anlaşılmasına katkı sağlamakta ve literatüre ampirik bir destek sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to empirically examine the effects of selected macroeconomic and financial indicators on the Borsa Istanbul (BIST 100) index in Turkiye. The Turkish economy is characterized as an emerging market that is highly sensetive to global capital movements; therefore, changes in indicators such as the CDS premium and the exchange rate can exert significant influence on the stock market. In this study, the causality between the BIST 100 index and the price movements of the credit default swap (CDS) premium, which is an important measure of country risk, and the USD/TL exchange rate is evaluated. Using time series analysis methods, the causality between the variables is examined through the causality analysis approach developed in Granger's (1969) semial study. The stationarity structure of the data is analyzed using the Augmented Dickey-Fuller (ADF) and Philips-Perron (PP) unit root tests, while a VAR model is established and optimal lag lengths are determined based on the Akaike Information Criterion (AIC). The findings of the Granger (1969) causality analysis indicate the existence of two unidirectional causal relationships. Specifically, the results reveal a statistically significant unidirectional causality running from the BIST 100 index to the CDS premium, and likewise, a statistically significant unidirectional causality from exchange rate to the BIST 100 index. These findings highlight the necessity for policymakers, investors, and the market analysts to closely monitor the interaction between developments in macroeconomic indicators and financial markets. The study contributes to a deeper understanding of the dynamics between financial indicators and the stock market in Turkiye and provides empirical support to the existing literature.
Benzer Tezler
- Spillovers between Turkish house pricing, stock exchanges, gold, CDS and exchange rate
Türkiye konut fiyatları, hisse endeksleri, altın, CDS ve döviz kuru arasındaki yayılımlar
ESER ŞENTÜRK
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiGayrimenkul Geliştirme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT GÜLOĞLU
- Borsa İstanbul endeksi üzerine etkili faktörlerin belirlenmesinde bayesci model ortalaması yaklaşımı
The bayesian model averaging approach to determining the factors affecting on the borsa Istanbul index
HAMZA ERDOĞDU
Doktora
Türkçe
2014
İstatistikOndokuz Mayıs Üniversitesiİstatistik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ CENGİZ
- Dalgacık dönüşümü ve destek vektör makineleri ile tahmin: BIST üzerine bir uygulama
Forecasting with wavelet transform and support vector machines: An application on BIST
MUHAMMET YASİR ALTINTOP
- Teknik analiz göstergeleri ile performans analizi: BIST 30 üzerine bir uygulama
Performance analysis with technical analysis indicators: A research on BIST 30
MEHTAP DELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
EkonomiTarsus ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL EYÜBOĞLU
- BİST100 ve sektör endeksleri ile seçilen makro değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi: Türkiye örneği
Examination of the relationship between BIST100 and sector indices and selected macro variables: The example of Turkey
GUNAY OMAROVA