Okul öncesi çocukların prososyal davranışları, problemli medya kullanımları ve değer düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between preschool children's prosocial behaviors, problematic media use and value levels
- Tez No: 1000979
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖZKAN SAPSAĞLAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okul öncesi dönem, gelişimsel açıdan en kritik dönemlerden biridir ve bu kritik dönemde çocukların prososyal becerileri, temel insani değerleri edinmeleri onların gelecek yaşamlarını da olumlu etkileyecektir. Bu araştırma, sosyal becerileri gelişmiş, temel insani değerleri edinmiş, bilgi çağı olarak nitelendirilen günümüzde bilinçli medya kullanan çocukların yetiştirilmesi bakımından bir farkındalık oluşturması bakımından önemlidir. Araştırmada, okul öncesi çocukların prososyal davranışları ile problemli medya kullanımı ve değer düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışma gurubunun oluşturulmasında seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, İstanbul ilinde bulunan tamamı MEB'e bağlı eğitim kurumlarında eğitime devam eden 60-72 ay arası 367 ebeveyn ve okul öncesi öğretmenlerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak 'Çocuk Prososyallik Ölçeği Öğretmen Formu' (ÇPÖ), 'Problemli Medya Kullanım Ölçeği' (PMKÖ), 'Okul Öncesi Değerler Ölçeği' (OÖDÖ) ve çalışma grubunun ebeveyn özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 'Demografik Bilgi Formu' kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çocukların değer düzeyleri ile prososyal davranışları arasında pozitif yönde anlamlı ve güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Çocukların sahip oldukları değer düzeyleri ile problemli medya kullanım durumları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Değerler ölçeğinin alt boyutları olan saygı, sorumluluk, iş birliği, paylaşım, dostluk ve dürüstlük ile prososyal davranışlar arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre araştırma sonuçlarında çocukların problemli medya kullanım düzeyleri farklılaşmamıştır. Çocukların kullandığı medya araçlarına göre değerler ve prososyal davranış değişkeni açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Problemli medya kullanım düzeyleri kullanılan medya aracı türüne göre farklılaşmaktadır ve cep telefonu kullanan çocukların puanları diğer gruplardan daha yüksektir. Son olarak araştırma değişkenlerinden problemli medya kullanımı ile diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırma sonuçları ilgili literatür doğrultusunda tartışılmış ve eğitim uygulamaları ile gelecekteki araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
The preschool period represents one of the most critical stages of human development. During this formative phase, the acquisition of prosocial skills and fundamental human values plays a vital role in shaping children's future lives. In today's information age, this study is significant in terms of raising awareness about nurturing children who are socially competent, have internalized essential human values, and use media in a conscious and responsible manner. Accordingly, this research aimed to examine the relationships among preschool children's prosocial behaviors, problematic media use, and value levels by employing a correlational survey design, one of the quantitative research methods. The study group was determined using the simple random sampling method, a probability sampling technique. The research was conducted with the participation of 367 parents and preschool teachers of children aged 60–72 months who were enrolled in educational institutions affiliated with the Ministry of National Education (Meb) in Istanbul. Data were collected through the Child Prosociality Scale – Teacher Form (CPS), the Problematic Media Use Scale (PMUS), the Preschool Values Scale (PVS), and a Demographic Information Form developed by the researcher to obtain information regarding parental characteristics. The findings revealed a positive, significant, and strong relationship between children's value levels and their prosocial behaviors. No significant relationship was found between children's value levels and their problematic media use. Additionally, significant and positive correlations were identified between prosocial behaviors and the subdimensions of the values scale, including respect, responsibility, cooperation, sharing, friendship, and honesty. The results further indicated that children's problematic media use levels did not differ according to gender. No significant differences were observed in children's values or prosocial behaviors based on the types of media devices they used. However, problematic media use levels varied significantly depending on the type of media device, with children who used mobile phones obtaining higher scores than those using other devices. Finally, no significant relationship was identified between problematic media use and the other variables examined in the study. The findings were discussed in relation to the relevant literature, and recommendations were presented for educational practices and future research.
Benzer Tezler
- Okul öncesi çocuklarının teknoloji kullanımları ve buna yönelik ebeveyn tutumları ile sınıf içi prososyal ve problem davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool children's technology use and parental attitudes towards technology use and their prosocial and problem behaviors in the classroom
FATMA DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiOkul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYPERİ DİKİCİ SIĞIRTMAÇ
- Zihin kuramına dayalı eğitim programının 48-60 aylık çocukların bilişsel bakış açısı becerileri ve prososyal davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the theory of mind based training program?s effects on the 48-60 months-old children?s cognitive perspective taking skills and prosocial behaviors
ÖZLEM GÖZÜN KAHRAMAN
Doktora
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiÇocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE B. AKSOY
- Korunmaya muhtaç okul öncesi dönem çocuklarında“Ben Problem Çözebilirim (BPÇ) Programı'nın”kişiler arası problem çözme becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Evaluating the effectiveness of " I Can Problem Solve Program (ICPS) on interpersonal problem solving skills of preschool children in need of protection
İLKNUR ATIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimEge Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞAKİRE KARABAY
- Foundations and predictors of prosocial behavior development across preschool years: Empathy, personality, and creativity
Okul öncesi yıllarda prososyal davranış gelişiminin temelleri ve öngörücüleri: Empati, kişilik ve yaratıcılık
NAHİDE GÜNGÖRDÜ
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve ÖğretimUnıversıty Of Alabama-TuscaloosaEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MARİA HERNANDEZ-REIF
- Okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal problem çözme becerileri ile oyun davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social problem solving skills and play behaviors of preschool children
HİCRET BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimTrakya ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU