Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış çocuğu olan annelerin kaygı ve tükenmişlik düzeyleri ve ebeveyn-öğretmen ilişkisine yönelik algıları
Anxiety and burnout levels of mothers with children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder and their perceptions of parent-teacher relationships
- Tez No: 1000997
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMMÜHAN YEŞİL DAĞLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu(DEHB), Kaygı, Tükenmişlik Düzeyi, Ebeveyn-Öğretmen İlişkisi, Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), Anxiety, Burnout Level, Parent–Teacher Relationship
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, DEHB tanısı alan çocukların annelerinin kaygı ve tükenmişlik düzeyleri ile ebeveyn-öğretmen ilişkisine yönelik algılarını incelemektir. İlişkisel tarama modelinde yürütülen bu çalışmada ayrıca annelerin kaygı ve tükenmişlik düzeylerinin ve öğretmen ilişkisine yönelik algılarının annenin yaşına, eğitim durumuna, kendinin ve eşinin çalışma durumuna, çocuğun cinsiyetine, yaşına, doğum sırasına, tanı alma yaşına ve özel eğitim alma durumuna ve çocuk bakımında yardımcı olacak kişinin bulunmasına göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını İstanbul ilinde bir kamu hastanesinde çocuk ve ergen ruh sağlığı polikliniğine başvurup DEHB tanısı almış 60 çocuğun annesi oluşturmuştur. Annelere; Sosyodemografik Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Envanteri ve Öğretmen-Veli İlişki Ölçeği yüzyüze birebir olarak uygulanmıştır. Veriler; SPSS-25 istatistik programı kullanılarak bağımsız gruplar t testi, ANOVA ve pearson korelasyon analizi gibi parametrik analiz yöntemleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda, genel olarak katılımcıların kaygı ve tükenmişlik düzeylerinin düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca, katılımcıların kaygı, tükenmişlik ve ebeveyn-öğretmen ilişkisinde yaş gubu, eğitim durumu, çalışma durumu, çocuk sayısı, çocuk cinsiyeti, çocuğun doğum sırası, çocuğun bakımında yardımcı olacak kişinin bulunması durumu ve çocuğun özel eğitim alma durumuna göre istatiksel olarak anlamlı bir farka ulaşılamamıştır. Ancak eşi çalışmayan annelerin eşi çalışan annelere göre ve çocuğu 3-6 yaş grubunda DEHB tanısı alan annelerin çocuğu 11-13 yaş grubunda DEHB tanısı alan annelere göre kaygı düzeylerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur. Ek olarak, veli-öğretmen ilişkisi algısı açısından eşi aktif olarak bir işte çalışan annelerin eşi halihazırda bir işte çalışmayan annelere göre velinin öğretmene pozitif yaklaşımı boyutunda istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek puan aldığı tespit edilmiştir. Son olarak annelerin kaygı düzeyleri ile tükenmişlik düzeyleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki belirlenmiş; ancak kaygı ve tükenmişliğin ebeveyn-öğretmen ilişkisi ile istatiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişkisi bulunamamıştır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the anxiety and burnout levels of mothers of children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and their perceptions of the parent–teacher relationship. Conducted using a relational screening model, the study also investigated whether mothers' anxiety and burnout levels and their perceptions of the parent–teacher relationship differed according to the mother's age, educational level, employment status (self and spouse), the child's gender, age, birth order, age at diagnosis, special education status, and the availability of someone to assist with childcare. The participants consisted of 60 mothers of children diagnosed with ADHD who applied to the Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic of a public hospital in Istanbul. The Sociodemographic Information Form, Beck Anxiety Inventory, Maslach Burnout Inventory, and Parent–Teacher Relationship Scale were administered to the mothers through face-to-face interviews. The data were analyzed using SPSS-25 statistical software, employing parametric analysis methods such as independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analysis. The findings revealed that, overall, the participants' anxiety and burnout levels were low. No statistically significant differences were found in anxiety, burnout, or parent–teacher relationship perceptions based on age group, educational level, employment status, number of children, child's gender, birth order, availability of childcare support, or the child's special education status. However, mothers whose spouses were unemployed had significantly higher anxiety levels compared to those whose spouses were employed. Additionally, mothers of children diagnosed with ADHD between the ages of 3–6 had significantly higher anxiety levels than mothers of children diagnosed between the ages of 11–13. In terms of parent–teacher relationship perceptions, mothers whose spouses were actively employed scored significantly higher on the“parent's positive approach to the teacher”subscale compared to mothers whose spouses were not employed. Finally, a positive and statistically significant relationship was found between mothers' anxiety and burnout levels; however, no statistically significant relationship was identified between anxiety and burnout and the parent–teacher relationship.
Benzer Tezler
- DEHB'li çocuğa sahip olan ve olmayan annelerin öfke kontrolü ve stresle başa çıkma becerilerinin karşılaştırılması
Comparison of anger management and stress coping strategies among mothers of children with or without ADHD
EREN TRABZON
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
PsikolojiBeykent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. SAMURAY ÖZDEMİR
- Dikkat eksikliği/aşırı hareket bozukluğu tanılı çocuklara uygulanan bireyselleştirilmiş gelişim destek programının bozukluğun semptomlarına, algılama becerilerine ve aile işlevselliğine etkisinin incelenmesi
Examination of the effect on the disorder symptoms, perception skills and family functioning of the individualized development support program applied to children with attention deficit hyperactivity disorder
ELİFCAN CESUR
Doktora
Türkçe
2020
PsikolojiAnkara ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSEL KÖKSAL AKYOL
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı almış ve almamış çocukların duygu ayarlama, anne baba tutumları, annenin DEHB belirti ve bilgi düzeyinin incelenmesi
An evaluation of the children with and without attention deficit and hyperactivity disorder in relation to emotion regulation, parental attitudes, maternal ADHD and maternal knowledge
NİLÜFER KESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE GÜL KAPÇI
- Özel gereksinimli çocuğu olan annelerin evlilik kalitesinin bazı demografik değişkenler açısından incelenmesi: İstanbul ili örneği
Investigation of the marriage quality of mothers with children with special needs in terms of some demographic variables: The case of istanbul province
DİDEM ERKOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU GÜDÜCÜ
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocukların (8-12 yaş) değişik anne tutumlarına göre benlik saygı düzeylerinin incelenmesi
A research of self esteem levels of children (aged 8-12) with attention deficit and hyperactivity disorder against attitudes of their mothers
FEZA SERGÜN TÜRE