Yetişkin bireylerde sahtekâr fenomeni ile ilişkili olabilecek değişkenlerin incelenmesi
An investigation of variables related to the impostor phenomenon among adults
- Tez No: 1001008
- Danışmanlar: PROF. DR. FULYA TÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sahtekâr fenomeni bireylerin kazandıkları derecelere, testlerden aldıkları yüksek puanlara, akademik onurlara, aldıkları övgü ve takdirlere rağmen içsel bir başarı duygusu hissetmeyip kendilerini diğerlerine karşı bir“sahtekâr”olarak algılamalarıdır. Ülkemizdeki yetişkin bireylerde sahtekâr fenomeni daha çok sosyal psikoloji bağlamında araştırıldığı için bu araştırma ile bireylerin içsel faktörlerine odaklanmak amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda bu araştırma ile yetişkinlerde sahtekâr fenomeninin benlik saygısı, yaşam doyumu, öz şefkat ve bilişsel çarpıtmalar ile ilişkisi incelenmektedir. Bu araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır ve Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş aralığındaki 498 yetişkin birey çevrimiçi form aracılığıyla araştırmaya katılmıştır. Araştırmanın yöntemi ise ilişkisel tarama yöntemidir. Araştırmada değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için Clance Sahtekâr Fenomeni Ölçeği, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu ve Düşünme Türleri Ölçeği (Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda demografik değişkenlerden olan cinsiyet, öğrenim durumu, algılanan sosyo-ekonomik gelir düzeyi ve çalışılan sektör değişkenlerine göre katılımcıların sahtekâr fenomeni puanlarının farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma durumu değişkenine göre ise katılımcıların sahtekâr fenomeni düzeyinin farklılaştığına ulaşılmıştır; tam zamanlı çalışanların çalışmayanlara ve kısmi zamanlı çalışanlara göre sahtekâr fenomeni puanları daha düşüktür. Sahtekâr fenomeni düzeyinin diğer demografik değişkenlerden olan; yaş ve meslekte çalışma süresi ile negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öte yandan katılımcıların sahtekâr fenomeni düzeyinin; benlik saygısı, yaşam doyumu ve öz şefkat ile negatif yönde ve anlamlı düzeyde ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel çarpıtmalar ile sahtekâr fenomeni arasında ise pozitif yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişki bulunmuştur. Regresyon katsayılarına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde ise, sahtekâr fenomeni üzerinde benlik saygısı ve yaşam doyumu ile iki uçlu düşünme, etiketleme ve olumluyu azımsama veya yok sayma çarpıtmalarının anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Öz şefkat ile zihin okuma, felaketleştirme, duygudan sonuca ulaşma, zihinsel filtreleme, aşırı genelleme, kişiselleştirme ve zorunluluk ifadeleri çarpıtmaları ise anlamlı bir yordayıcı değildir.
Özet (Çeviri)
The impostor phenomenon refers to individuals' tendency to perceive themselves as“frauds”despite their objectively verified achievements, such as high academic performance, honors, awards, and external recognition. In Türkiye, research on the impostor phenomenon among adults has primarily focused on social-psychological contexts; therefore, this study aims to examine the internal psychological factors associated with the phenomenon. Specifically, the study investigates the relationships between impostor phenomenon, self-esteem, life satisfaction, self-compassion, and cognitive distortions among adults. The research employed a correlational survey design, and participants were selected using the convenience sampling method. A total of 498 adults aged between 18 and 65, residing in Türkiye, participated in the study through online forms. Data were collected using the Clance Impostor Phenomenon Scale, Two-Dimensional Self-Esteem Scale, Satisfaction With Life Scale, Self-Compassion Scale-Short Form, and the Types of Thinking Scale (Cognitive Distortions Scale). Analyses revealed that participants' impostor phenomenon scores did not differ based on demographic variables such as gender, educational level, perceived socioeconomic status, or employment sector. However, impostor phenomenon levels differed by employment status: full-time employees had lower impostor scores than unemployed and part-time participants. Impostor phenomenon levels were also found to be negatively and significantly correlated with age and years of professional experience. Furthermore, impostor scores demonstrated significant negative correlations with self-esteem, life satisfaction, and self-compassion, and a significant positive correlation with cognitive distortions. Regression analyses indicated that self-esteem, life satisfaction, and the cognitive distortions of dichotomous thinking, labeling, and minimizing or disqualifying the positive were significant predictors of the impostor phenomenon. In contrast, self-compassion and the distortions of mind reading, catastrophizing, emotional reasoning, mental filtering, overgeneralization, personalization, and“should”statements were not significant predictors.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde süt tüketim alışkanlığı, laktoz sindirim güçlüğü ve intoleransı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
JALE YÜCEMEN
Doktora
Türkçe
1993
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
- Yetişkin bireylerde mevsimsel farklılıkların besin tüketimi, vücut bileşimi ve enerji harcaması üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of seasonal variations on dietary intake, body composition and energy expenditure in adults
NİLÜFER ACAR TEK
Doktora
Türkçe
2008
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLDEN PEKCAN
- Yetişkin bireylerde beslenme ile ilişkili kardiyovasküler risk faktörlerinin belirlenmesi
Başlık çevirisi yok
BERÇİN PAYCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yetişkin bireylerde arcus aortae ve dallarının multidedektör computerize tomografi anjiografi yöntemi ile morfometrik analizi
The morphometric analysis of the aortic arch and branches by multidetector computed tomography anjiography in adults
SERPİL ACAR
- Yetişkin bireylerde arteria carotis externa ve dallarının multidedektör computerize tomografi anjiografi yöntemi ile morfometrik analizi.
The morphometric analysis of the external carotid artery and branches by multidetector computed tomography anjiography in adults.
MUSA ACAR