Geri Dön

The evolution of urban morphology in mombasa, kenya in relation to cultural changes

Mombasa, kenya'da kültürel değişimler bağlamında kentsel morfolojinin evrimi

PDF İndir

  1. Tez No: 1001080
  2. Yazar: FARTUN HASSAN ADEN
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. MEHMET SANER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Mimarlık, Architecture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Özyeğin Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Doğu Afrika'nın tarihsel olarak en katmanlaşmış kentsel peyzajlarından biri ve Batı Hint Okyanusu kültür ve ticaret ağının önemli merkezlerinden biri Mombasa Eski Kentidir. Kentin peyzajı yüzyıllar boyunca gerçekleşen Swahili, Portekiz, Umman Arap, Hint, İngiliz ve bağımsızlık sonrası Kenya etkileriyle evrilerek günümüze ulaşmıştır. Bu kültürel katmanlar birbirlerinin yerine geçerek değil, üst üste gelerek sürekliliği ve uyumu yansıtan karmaşık bir morfolojik yapı oluşturmuştur. Bu tez, Eski Kentin kentsel morfolojisinin 16. yüzyıldan günümüze gelişimini ve kültürel dönüşümün kentteki sokakları, binaları, arsaları ve mekân kullanımını nasıl etkilediğini incelemektedir. Bu çalışma, kentsel tipolojilerin (Svahili evleri, Mombasa geleneksel evleri, dükkanlar ve dini yapılar) analizi ile sokak düzenlerinin, parsel yapılarının, blok biçimlerinin ve arazi kullanım organizasyonunun morfolojik unsurlarının bir kombinasyonu olan tipo-morfolojik bir yaklaşım benimsemektedir. Çalışmada morfolojik evrimin aşamalarını izlemek amacıyla Portekiz, Umman ve İngiliz haritaları, sömürge kadastro planları, yirminci yüzyıl planları, koruma çalışmaları ve hava fotoğraflarından faydalanılmıştır. Bu görsel ve mekânsal kaynaklar, saha gözlemleri, fotoğraflar ve bölge sakinleriyle, plancılarla, koruma uzmanlarıyla ve işletme sahipleriyle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerle desteklenmektedir. Yapılan görüşmeler, kültürel kimlik, toplumsal pratikler ve ekonomik faaliyetlerin yanı sıra planlama politikalarının yapılı çevreye etkilerinin ve yapılı çevrenin de bunlar üzerindeki karşılıklı etkilerinin ortaya çıkarılmasına yardımcı olmaktadır. Sonuçlar, Eski Kentin morfolojisinin geçmiş ile günümüz arasında ani geçişler ile değil, sürekli ve birikimli bir kentsel yapı olarak geliştiğini göstermektedir. Her kültürel dönemde yeni mimari biçimler (yeni yapı malzemeleri, idari yapılar, planlama şemaları) geliştirilse de dar yaya yolları, gölgeli sokaklar, içe dönük avlulu konutlar, cami odaklı mahalleler ve inceltilmiş arazi kullanım sistemleri gibi temel Swahili-İslam mekânsal mantığı korunmuştur. Mombasa'daki diğer bölgelerinde kadastro ağları, imar kuralları ve altyapı iyileştirmeleri gerçekleştirilirken, Eski Kentin geleneksel mekânsal organizasyonu gelenekler, topografik sınırlamalar, mülkiyet üzerindeki kısıtlamalar ve geleneksel yapım biçimleriyle korunmuştur. Bu çalışmada aynı zamanda Eski Kentin tarihi dokusu üzerindeki güncel baskılara da dikkat çekilmektedir. Ticarileşme, kontrolsüz renovasyonlar, geleneksel mimari özelliklerin kaybolması, konut yapılarının ticari işletmelere dönüştürülmesi, koruma politikalarının tutarsız uygulanması yanı sıra su baskınları ve kıyı şeridinin değişmesi gibi çevresel sorunlar da bu baskılar arasındadır. Ancak, toplumun Eski Kent kültürel kimliğine güçlü bir şekilde bağlı olduğunu ve Eski Kentin özel karakterini korumanın gerekliliğini kabul ettiğinin gösteren görüşmeler bu baskıların aşılamaz olmadığı görüşünü güçlendirmektedir. Yapılan analizler genel olarak Mombasa Eski Kentinin morfolojisinin, kültürel etmenlerin Swahili-İslam köklerini yok etmediği uyarlanabilir bir sürekliliğin ürünü olduğunu ortaya koymaktadır. Bu tez, Mombasa'nın somut kültürel mirasını daha iyi anlamaya yardımcı olmakta ve bu kültürel, politik ve ekonomik odaklı mekânsal gelişmenin gelecekte şehrin planlanması ve korunmasına nasıl dahil edilebileceğine dair kavrayış sağlamaktadır

Özet (Çeviri)

One of the most historically stratified urban landscapes in East Africa and a key center of the Western Indian Ocean cultural and trade network is the Old Town Mombasa. Its urban landscape evolved as a result of several centuries of Swahili, Portuguese, Omani Arab, Indian, British and post-independent Kenyan influences. These cultural layers did not instead replace each other, rather they piled up creating an intricate morphological structure portraying continuity and adaptation. This thesis looks into the development of the urban morphology of Old Town between the sixteenth century and the present and how the cultural transformation has influenced the streets, buildings, plot and use of the spaces in the town. The study takes a typo morphological approach, a combination of the analysis of the urban typologies (Swahili houses, Mombasa Traditional houses, shop-houses and religious buildings) and morphological elements of the street patterns, plot structures, block forms and land-use organization. In order to track morphological evolution over time, the study examines historical Portuguese, Omani, and British maps, colonial cadastral plans, twentieth century planning plans, conservation studies, and modern aerial photography. Such visual and spatial resources are supplemented by the field observations, photo-documentation, and semi-structured interviews, with residents, planners, heritage professionals and business owners. The interviews assist in bringing into view the contribution of cultural identity, social practices and economic activity as well as the planning policies to the built environment and vice versa. The results show that the morphology of Old Town is most viewed as a constant and cumulative urban structure that is not characterized by sudden transitions between the past and the present. Although the new forms of architecture (as well as new material of construction, administrative structures, planning schemes) were developed in every cultural period, the basic Swahili-Islamic spatial logic including narrow pedestrian streets, shaded alleyways, introverted courtyard dwellings, neighbourhoods based on mosques, and fine-grained land-use systems were preserved. The Old Town core maintained its traditional spatial organization until the introduction of cadastral grids, zoning rules, and infrastructural improvements in other Mombasa areas because of community customs, topographic limitations and limitations on property, and traditional building customs. The study also points out considerable current pressures which have an impact on the historic fabric of Old Town. They are commercialization, uncontrolled renovations, disappearance of conventional architectural features, residential buildings turned into businesses, inconsistent implementation of preservation policy, and environmental issues including flooding and change of shoreline. Nevertheless, these pressures are not insurmountable in the face of interviews that show that the community is strongly attached to the cultural identity of Old Town and that it appreciates the need to conserve the special character of the Old Town. In general, the analysis has found that the urban morphology of Old Town Mombasa is the fruit of adaptive continuity in which the cultural forces over time did not destroy the Swahili-Islamic root. This thesis helps to understand more of the built heritage of Mombasa and provides the insight into how this cultural, political, and economic-driven spatial development can be incorporated into the planning and conservation of the town in the future.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    119088

    Evolution of spatial organization of daily retailing in urban areas: The case of Ankara

    Kentsel alanlarda günlük perakende ticaretin mekansal evrimi: Ankara örneği

    GÜLSEN YILMAZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2002

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. MURAT GÜVENÇ

  2. Tez No

    10555

    Physical morphology of a twin city in the middle east: The case study of Tripoli-Lebanon

    Orta Doğu'da bir ikiz kentin fiziksel morfolojisi: Trablus (Lübnan)örnek çalışması

    ABDULGHANİ CHAİN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    1990

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Şehir Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEVGİ AKTÜRE

  3. Tez No

    888272

    Mekânsal değişim izinde kentsel morfoloji incelemesi: Ortaköy ve Kuzguncuk

    Urban morphology in the trace of spatial change: Ortaköy and Kuzguncuk

    BÜŞRA SÜMEYYE FİŞEK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    MorfolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET RIFAT AKBULUT

  4. Tez No

    974585

    Doku birimi ölçeğinde ara mekanın potansiyelleri üzerine metodolojik bir araştırma: Ankara Batıkent örneği

    A methodological study on the potentials of the in-between space at the scale of urban tissue unit: The case of Ankara Batikent

    MELİKE YENİCE

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLDEHAN FATMA ATAY

  5. Tez No

    986759

    Karadeniz ereğli kent dokusu değişiminin morfolojik bakış açısıyla tarihsel süreçte incelenmesi

    Analysis of the urban pattern change of Karadeniz Ereğli in historical process with a morphological perspective

    OĞUZHAN SEZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaKocaeli Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. AHMET KIVANÇ KUTLUCA

Geri Dön