Geri Dön

Aile sağlığı merkezlerinde takipli gebelerin 2. ve 3. basamak sağlık kuruluşlarını kullanma durumunun değerlendirilmesi

Evaluation of the utilization of secondary and tertiary healthcare facilities by pregnant women followed in family health centers

  1. Tez No: 1001081
  2. Yazar: ALİCAN KAHRAMAN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sakarya Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

GİRİŞ VE AMAÇ: Gebelik dönemi anne ve fetüs sağlığı açısından kritik olup, nitelikli doğum öncesi bakım anne-bebek mortalite ve morbiditesini azaltır. Dünya Sağlık Örgütü, gebelik komplikasyonlarının erken tanısı için düzenli izlem önermektedir. Türkiye'de Sağlıkta Dönüşüm Programı ve aile hekimliği uygulaması ile doğum öncesi bakıma erişim artmış, gebelik izlemleri erişilebilir ve bütüncül yapıya kavuşmuş, bakım alma oranları yükselmiştir. Bu çalışma, ASM'de izlenen gebelerin üst basamak sağlık kuruluşlarını kullanma durumlarını, gebelik izlemlerinin niteliğini ve basamaklar arası entegrasyon düzeyini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. YÖNTEM: Araştırma tanımlayıcı-kesitsel nitelikte olup, belirlenen ASM'lerde hizmet alan ve son 6 ay içinde doğum yapmış kadınları kapsamıştır. Örneklem, ulaşılabilen gönüllülerden oluşturulmuştur. Veriler, literatüre dayalı yapılandırılmış anket formu ile yüz yüze toplanmıştır. Formda sosyodemografik özellikler, gebelik öyküleri, ASM izlem sıklığı, gebelik sürecinde yaşanan sorunlar ve bu sorunlarda başvurulan sağlık kuruluşları sorgulanmıştır. Veriler SPSS programında analiz edilmiş; tanımlayıcı istatistikler ve kategorik değişkenler için ki-kare testi kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. BULGULAR: Katılımcıların %93,6'sının ASM tarafından arandığı, %97,1'inin düzenli ASM izlemlerine devam ettiği ve %49,7'sinin tetkikler için çoğunlukla ASM'yi tercih ettiği saptanmıştır. Eğitim düzeyi arttıkça özel hastane/muayenehane kullanımı (p<0,001); gelir düzeyi arttıkça planlı gebelik(p=0,003) ve kadın doğum uzmanı izlemlerine başvuru(p=0,025) anlamlı düzeyde artmıştır. Yerleşim yerine göre, kırsalda yaşayanların ASM izlemlerine anlamlı olarak daha fazla yöneldiği belirlenmiştir (p<0,01). Eğitim durumu ve gelir düzeyi yüksek gebelerin özel sağlık kuruluşuna başvurusu anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. SONUÇ: ASM'ler ülkemizde doğum öncesi bakım hizmetleri için ana rolde bulunmaktadır. Dezavantajlı guruplarda ASM'ler gebe izlemi için hayati öneme sahiptir. Birçok gebelik sorunu birinci basamakta yönetilebilmektedir. Eğitim ve gelir düzeyi yükseldikçe üst basamak başvuruları artsa da ASM'nin sunduğu ulaşılabilir, bütüncül bakım gebelik yönetiminde güvenli bir temel oluşturmaktadır. ASM hizmetlerinin güçlendirilmesi ve basamaklar arası entegrasyonun geliştirilmesinin anne-bebek sağlığını ve sağlık sisteminin etkin kullanımını destekleyeceği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

AIM: Pregnancy is a time for the wellbeing of mother and fetus, and WHO-recommended antenatal care lowers morbidity and mortality. In Türkiye, the Health Transformation Program and the family medicine model have broadened access and enhanced continuity of follow-up in Family Health Centers (FHCs). This study evaluated pregnant women's use of secondary/tertiary services while being followed in FHCs, the quality of antenatal follow-ups, and coordination across care levels. MATERIALS AND METHODS: This descriptive, cross-sectional study enrolled women who had delivered within the last six months and had received services from selected FHCs. Participants were volunteers who could be contacted. Face-to-face interviews used a structured questionnaire on sociodemographic characteristics, obstetric background, frequency of FHC visits, pregnancy-related complaints, and institutions consulted. Data were analyzed in SPSS with descriptive statistics and chi-square tests; p<0.05 was accepted as significant. RESULTS: Overall, 93.6% were reached by the Primary Health Care Center (PHC), 97.1% maintained routine PHC follow-ups, and 49.7% reported PHC as their main site for examinations. Use of private hospitals/clinics rose significantly with higher educational attainment (p<0.001). Planned pregnancies (p=0.003) and gynecologist visits (p=0.025) increased significantly with higher income. Residents of rural areas were significantly more likely to attend PHCs (p<0.01). Women with greater education and income showed significantly higher rates of seeking care in private facilities. CONCLUSION: PHCs constitute the backbone of prenatal care in our country and are important for tracking pregnancies in disadvantaged populations. Many pregnancy concerns can be addressed at the primary care level. Although referrals to higher-level institutions are more common among women with higher education and income, the accessible, comprehensive approach of PHCs provides a reliable base for pregnancy management. Strengthening PHC capacity and improving integration between levels of care are expected to support maternal–child health and promote efficient use of the health system.

Benzer Tezler

  1. Aile Sağlığı Merkezlerinde takip edilen gebelerin aşı olma durumları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi

    Evaluation of vaccination status among pregnant women attending Family Health Centres and associated factors

    ALİ KOCAGÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ

  2. Obstrüktif uyku apne sendromu hakkında Ankara ilinde birinci basamakta görev yapan pratisyen ve uzman aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışları

    Practitioners and specialist family physicians working in primary stage in Ankara about obstructive sleep apnea syndromeknowledge, attitude and behavior

    BEYTULLAH ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiAnkara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜLSEN CEYHUN PEKER

  3. Gebelik sürecinin cinsel fonksiyon durumuna etkisi, anksiyete ve depresyon ile ilişkisi

    The effect of the pregnancy period on sexual function status, its relationship with anxiety and depression

    İLKNUR KIZILKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Kadın Hastalıkları ve DoğumEskişehir Osmangazi Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATMA DENİZ SAYINER

  4. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi eğitim aile sağlığı merkezlerinde takip edilen gebelerde çok boyutlu algılanan sosyal destekle doğum sonrası depresyon arasındaki ilişki

    The relationship between multidimensional perceived social support and postpartum depression in pregnancies followed at education family health centers of Atatürk University Faculty of Medicine

    HALİME PINAR DEMİRÖZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    Aile HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. KENAN TAŞTAN

  5. Sivas'taki aile sağlığı merkezlerinde takipli hipertansiyon hastalarının tedaviye uyumunu etkileyen faktörler

    Factors affecting the treatment compliance of hypertension patients in family health centers in Sivas

    HALİL ŞİRİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiCumhuriyet Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SANEM NEMMEZİ KARACA