Isparta ili elma bahçelerinde manas larvalarının yayılımı, zarar oranı ve zararlıya karşı alternatif mücadele yöntemlerinin belirlenmesi
Determination of distribution, damage rate and alternative control methods against to scarabaeiform larvae in Isparta apple orchards
- Tez No: 1001120
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL KARACA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Scarabaeidae familyasının Melolonthinae alt familyasına ait önemli zararlılardan biri olan mayıs böcekleri, Melolontha spp. ve haziran böcekleri, Polyphylla spp. (Coleoptera: Scarabaeidae) polifag zararlılardandır. Bu çalışma ile 2022-2023 yıllarında Isparta ilinin tüm ilçelerindeki elma yetiştirilen alanlarda zararlının yayılımı, zarar oranı saptanmış ve erginlerinin popülasyon değişimleri ışık, huni tipi ve çukur tuzak kullanılarak belirlenmiştir. Bununla birlikte zararlının larvalarına karşı hem laboratuvar hem de arazi koşullarında entomopatojen fungus, Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill. (Hypocreales: Cordycipitaceae), entomopatojen nematod, Heterorhabditis bacteriophora Poinar (Rhabditida: Heterorhabditidae) ile Steinernema feltiae Filipjev (Rhabditida: Steinernematidae) ve bunların kombinasyonları şeklinde uygulamalar yapılarak zararlının popülasyonu üzerine etkileri belirlenmiştir. Elde edilen 2022 ve 2023 yılı verilerine göre, zararlının yayılımı en fazla Isparta il merkezinde (sırasıyla 6.18 ve 8.89 bulaşık ağaç/toplam ağaç) bulunurken, zarar oranının da (sırasıyla 3.68 ve 5.08 galeri/bulaşık ağaç) yine Isparta il merkezinde olduğu saptanmıştır. Çalışmanın 2022 ve 2023 yıllarında seçilen arazilere yerleştirilen tuzaklara yakalanan örnek sayıları sırasıyla 19.464 ve 14.752 adet olarak bulunmuştur. Her iki yılda da incelenen örneklerin içerisinde baskın olan türler Melolontha melolontha (Linnaeus, 1758) ve Polyphylla fullo (Linnaeus, 1758) olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte zararlının larvalarına karşı uygulanan biyolojik etmenlerin hem arazi hem de laboratuvar koşullarında en etkilisinin B. bassiana+H. bacteriophora kombinasyonu olduğu anlaşılmıştır. Laboratuvar denemelerinin 14. ve 21. gün sonuçlarına göre bu kombinasyon uygulamasındaki ölüm oranları sırasıyla (4.60±0.25ab ve 5.00±0.00a) olarak bulunmuştur. Sonuç olarak zararlının ergin bireylerine karşı en etkili tuzak yönteminin ışık tuzağı olduğu, larvaları için ise tuzakların kurulduğu bahçeye B+H kombinasyonunun uygulanması zararlıyı ekonomik zarar eşiğinin (m2'de 1 larva) altında tutmuştur. Ayrıca bu çalışma ile zararlıya karşı entegre mücadele programına katkı yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
Cockchafers, Melolontha spp., and June beetles, Polyphylla spp. (Coleoptera: Scarabaeidae), which are among the major pests belonging to the subfamily Melolonthinae of the family Scarabaeidae, are polyphagous pests. In this study, conducted during 2022–2023, the distribution and damage rate of the pest in apple-growing areas across all districts of Isparta province were determined, and the population fluctuations of the adults were monitored using light traps, funnel traps, and pitfall traps. In addition, the effects on the pest population were evaluated by applying the entomopathogenic fungus Beauveria bassiana (Bals.-Criv.) Vuill. (Hypocreales: Cordycipitaceae), the entomopathogenic nematodes Heterorhabditis bacteriophora Poinar (Rhabditida: Heterorhabditidae) and Steinernema feltiae Filipjev (Rhabditida: Steinernematidae), and their combinations against the larvae under both laboratory and field conditions. According to the data obtained in 2022 and 2023, the highest distribution of the pest was found in the central district of Isparta (6.18 and 8.89 infested trees/total trees, respectively), and the highest damage rate was also recorded in the central district (3.68 and 5.08 galleries/infested tree, respectively). The number of specimens captured in traps placed in the selected orchards during 2022 and 2023 was 19,464 and 14,752, respectively. In both years, the dominant species among the examined samples were identified as Melolontha melolontha (Linnaeus, 1758) and Polyphylla fullo (Linnaeus, 1758). Moreover, among the biological agents applied against the larvae, the most effective treatment under both field and laboratory conditions was the combination of B. bassiana+H. bacteriophora. According to the 14th- and 21st-day results of the laboratory trials, mortality rates in this combination treatment were found to be 4.60±0.25ab and 5.00±0.00a, respectively. In conclusion, the most effective trapping method against adult individuals of the pest was determined to be the light trap, while for larval control, the application of the B+H combination in orchards where traps were installed kept the pest population below the economic damage threshold (1 larva per m²). Furthermore, this study contributed to the development of an integrated pest management program against this pest.
Benzer Tezler
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı iki noktalı kırmızıörümcek, tetranychus urticae koch (Acarı: Tetranychıdae)'nin farklı populasyonlarının etoxazole ve spırodıclofen'e karşı duyarlılık düzeylerinin ve direnç mekanizmalarının belirlenmesi
Determination of the susceptibility levels and resistance mechanisms of different populations of twospotted spider mite, tetranychus urticae koch (Acari: Tetranychidae) found in apple orchards in isparta province, against etoxazole and spirodiclofen
FEHMİYE OYA TUNCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
BiyolojiSüleyman Demirel ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY
- Isparta ili elma bahçelerinde çukur tuzak örnekleme yöntemi ile yakalanan carabidae familyasına ait türler ve biyoçeşitlilik parametreleri
Species belonging to carabidae family cought by pitfall sampling method in the apple orchards in Isparta province and their biodiversity parameters
SELİN SİLAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL KARACA
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı Tetranychus urticae koch (Acarina: Tetranychidae) populasyonlarının spiromesifen+abamectin, spirodiclofen, milbemectin direnç düzeylerinin belirlenmesi
Determination of spiromesifen+abamectin, spirodiclofen, milbemectin resistance levels of pest Tetranychus urticae koch (Acarina: Tetranychidae) populations in isparta apple orchards
KEVSER ULUKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY
- Isparta ili elma bahçelerinde zararlı olan Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae) populasyonlarının bazı insektisitlere karşı duyarlılık düzeylerinin ve biyokimyasal mekanizmalarının belirlenmesi
Determination of the susceptibility and biochemical mechanisms of Cydia pomonella (L.) (Lepidoptera: Tortricidae) populations, pest in apple orchards in Isparta, against some insecticides
MUSTAFA MURAT YEŞİLIRMAK
Doktora
Türkçe
2024
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECEP AY
- Isparta ili elma bahçelerinde Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) popülasyonlarında pyridaben direncinin biyokimyasal ve moleküler mekanizması ile Wolbachia endosimbiyontu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between Wolbachia endosymbiont and biochemical and molecular mechanism of pyridaben resistance in Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) populations in apple orchards of Isparta province
GİZEM BERBER TORTOP
Doktora
Türkçe
2025
ZiraatIsparta Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL YORULMAZ