Kentsel dönüşümün kent kimliğine ve kent güvenliğine etkisi: İstanbul şehri Fatih ilçesi Karagümrük mahallesi Sulukule örneği
The impact of urban transformation on urban identity and urban security: The case of Istanbul city Fatih district Karagümrük neighborhood Sulukule
- Tez No: 1001268
- Danışmanlar: PROF. DR. LEVENT ÜRER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Kent Güvenliği, Kent Kimliği, Kent, Kentsel Dönüşüm, Urban Security, Urban Identity, City, Urban Transformation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de 2000'lerden itibaren artış gösteren kentsel dönüşüm projeleri, öncelikli bir şekilde kentte yer alan yoksul kesimin yaşadığı gecekondu bölgelerine odaklanmış ve bahsedilen bölgelerin tekrardan inşa edilmesi temel amaç olarak belirlenmiştir. Geçmiş dönemde gecekondu semtlerini dikkate almayan yönetimsel perspektifin yerini kentsel dönüşüm ile yenileme, ıslah etme, düzenleme olgularına bırakması, gecekondu bölgelerinde köklü değişikliklerin meydana gelmesine ve bahsedilen bölgelerin tekrardan inşa sürecine dahil edilmesine yol açmıştır. Islah etme ve düzenleme yaklaşımının temel odağı ise belirli etkin kimliklerin, çalışanların ve marjinal olarak tanımlanan toplulukların hayat alanları olmuştur. Bu araştırmanın temel amacı, kentsel dönüşüm sürecinin kent güvenliği ve kent kimliğine etkisini İstanbul'un Fatih ilçesine bağlı Karagümrük/Sulukule örneği üstünden incelemektir. Belirlenen bu amaç doğrultusunda ilk olarak konuyla ilgili literatürde kapsamlı bir tarama gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen literatür taraması sonucunda kentsel dönüşüm, kent kimliği ve kent güvenliği olgularını ele alan araştırma ve çalışmalar tespit edilerek detaylıca analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda konuyla ilgili bilgi ve başlıklara araştırmada yer verilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımıyla, durum çalışması deseni kullanılarak yürütülen araştırmada, dönüşüm sürecini doğrudan deneyimlemiş 24 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bulgular, kentsel dönüşüm öncesinde Sulukule'nin güçlü komşuluk ilişkileri, tanıdıklık ve dayanışma temelli bir güven ortamına sahip olduğunu göstermektedir. Dönüşüm sonrasında ise sosyal bağların zayıfladığı, yabancılaşmanın arttığı ve güvenlik algısının azaldığı belirlenmiştir. Mahalle kimliği ve kültürel sürekliliğin büyük ölçüde kaybolduğu, bireylerde aidiyet ve memnuniyet duygularının azaldığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kentsel dönüşümün sosyal sürdürülebilirlik ilkeleri gözetilmeden uygulanmasının toplumsal bütünlüğü zayıflattığı ortaya konmuştur.
Özet (Çeviri)
Urban transformation projects that have beenincreasing in Turkey since the 2000s have focusedprimarily on the slums where the poor live in the city, and the reconstruction of these areas has beendetermined as the main goal. In the past period, theadministrative perspective that did not take into accountthe slum districts was replaced by urban transformation, renovation, reclamation, regulation, which led to radicalchanges in the slum areas and the inclusion of theseregions in the reconstruction process. The main focus of the reform and regulation approach has been the livingspaces of certain active identities, employees andmarginalized communities. The main purpose of thisresearch is to examine the impact of the urban transformation process on urban security and urban identity through the example of Karagümrük/Sulukule in Fatih district of Istanbul. In line with this determinedpurpose, a comprehensive search was carried out in theliterature on the subject for the first time. As a result of the literature review conducted, research and studiesaddressing the phenomena of urban transformation, urban identity and urban security have been identifiedand analyzed in detail. As a result of the analysis, information and titles related to the subject wereincluded in the research. The study, conducted using a qualitative researchapproach and a case study design, involved semi-structured interviews with 24 participants who had directly experienced the transformation process. Thefindings indicate that before the urban transformation, Sulukule enjoyed a trusting environment based on strongneighborhood relationships, familiarity, and solidarity. After the transformation, social ties weakened, alienation increased, and the perception of securitydiminished. Neighborhood identity and culturalcontinuity were largely lost, and individuals' sense of belonging and satisfaction diminished. Consequently, it was demonstrated that implementing urban transformation without considering social sustainabilityprinciples weakens social cohesion.
Benzer Tezler
- Adaptive sustainable reuse of a post-industrial area with a biophilic approach: 'Green museum' evaluation applying virtual reality technology
Post-endüstriyel bir alanın biyofilik yaklaşım ile uyarlanabilir-sürdürülebilir yeniden kullanımı: Sanal gerçeklik teknolojisi ile değerlendirilen 'yeşil müze'
MAHTAB AHMADI KABIR
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Peyzaj Mimarlığıİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN KÜRKÇÜOĞLU
- Pedestrianization as a tool to create resilient cities through urban open space systems
Kentsel açık alan sistemleri aracılığıyla dirençli kentler yaratmak için bir araç olarak yayalaştırma
ILGIN YILMAZ SAVCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ERDEM KAYA
- Yayalaştırmanın kentin sosyal yaşamına etkisinin İzmit-Cumhuriyet caddesi ölçeğinde incelenmesi
An examination of the impact of pedestrianization on the social life of the city: the case of İzmi̇t-Cumhuri̇yet street
ÖYKÜ ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Mimarlıkİstanbul Okan ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT ÖZBİL
- Kamusal alanda yaşanan dönüşümün ve değişimin kent kimliğine etkisi“İstanbul Bakırköy sahili örneği”
The impact of transformation and change in the public spaces on the city identity“ İstanbul Bakırkoy coast sample”
ELİF CANSU KÖÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Arel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN PELİN OLCAY
- Kentsel dönüşümün kent kültürüne ve kentlilik bilincine etkisi: Meram Belediyesi örneği
The effect of urban transformation on urban culture and urban awareness: The case of Meram Municipality
MAHMUT SAMİ ALDUR
Doktora
Türkçe
2020
Kamu YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER KUTLU