Sürdürülebilir kalkınma göstergeleri ve Türkiye tarımının performansı
Sustainable development indicators and the performance of Türkiye's agriculture
- Tez No: 1001476
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL ATICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Ziraat, Economics, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilir kalkınma göstergeleri, Tarım sektörü, Kümeleme analizi, Temel bileşenler analizi, Sustainable development indicators, Agricultural sector, Cluster analysis, Principal component analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilir kalkınma, disiplinler arası bir yaklaşımı gerektirmekte olup tarım sektörü dahil tüm diğer sektörleri, ilgili paydaşları, üretici ve tüketicileri içeren politikaların dizaynını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada öncelikle sürdürülebilir kalkınma göstergeleri, tarım sektörü bağlamında ülkemiz açısından değerlendirilerek ilgili göstergelerin genel bir trendi belirlenmiş, tarımla ilgili sürdürülebilir kalkınma göstergeleri ulusal veri tabanları kullanılarak şekillerle analiz edilerek performansları yorumlanmıştır. İlgili göstergeler kümeleme analizi ve temel bileşenler analizi yöntemleriyle de analiz edilerek önerilerde bulunulmuştur. Doğal kaynaklar açısından değerlendirildiğinde, Türkiye' de Entegre Su Kaynakları Yönetimi Uygulamasının Derecesi kurumlar ve paydaş katılımı açısından iyi düzeyde olmasına rağmen finansman açısından sorunların olduğu görülmektedir. Ülkemizde de Toplam Nihai Enerji Tüketimindeki Yenilenebilir Enerji Payı ise yıllar itibariyle azalma trendinde olup 2010 yılında %8,5 iken 2026'da %5 seviyesine gerilemiştir. Bu durum, enerji verimliliği açısından daha etkin politikaların geliştirilmesini edilmesini gerektirmektedir. Yıllık toplam sera gazı emisyonları artış trendi göstermekte, bu da uluslararası iklim anlaşmalarında belirtilen amaçlara ulaşılmasında sorunlar ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Biyoçeşitliliğin korunmasına yönelik faaliyetlerin açısından ise genelde olumlu bir gelişme görülmektedir. Tarımda cinsiyet eşitliğinin sağlanması açısından değerlendirildiğinde ise bu konuda önemli eksiklikler olduğu ve kırsal kesime yönelik politikalarda kadının rolünü geliştirecek politikaların hayata geçirilmesi gerektiği görülmektedir. Kümeleme analizi sonuçlarına göre Türkiye ilgili göstergeler açısından genellikle üst-orta veya yüksek gelirli ülkeler kategorisinde, doğal kaynak kullanımında ise alt-orta gelir kategorisinde yer almaktadır. Bu durumda ülkemizin doğal kaynak kullanımında daha etkin ve çevre dostu politikalar geliştirmesi gerektiği görülmektedir. Temel bileşenler analizi sonuçlarına göre ise ülke grupları arasında düşük gelirli ülkelerde yenilenebilir enerji payının ekonomik nedenlerle düşük olduğunu, ekonomik büyümenin emisyon seviyesini artırdığını sürdürülebilir kalkınma kriterlerinin ise birbirlerini olumlu yönde etkilediğini (sinerji) olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Sustainable development requires an interdisciplinary approach and necessitates the design of policies that include all sectors, relevant stakeholders, producers, and consumers, including the agricultural sector. This study first evaluates sustainable development indicators in the context of the agricultural sector in Türkiye, determining a general trend for these indicators. The performance of these indicators is then analyzed using national databases and figures. The indicators are also analyzed using cluster analysis and principal component analysis methods, leading to recommendations. Regarding natural resources, while the level of Integrated Water Resources Management in Türkiye is at good level in terms of institutional and stakeholder participation, there are problems in terms of financing. The share of renewable energy in total final energy consumption in Türkiye has been on a decreasing trend over the years, falling from 8.5% in 2010 to 5% today. This situation necessitates the development of more effective policies in terms of energy efficiency. Annual total greenhouse gas emissions show an increasing trend, indicating that problems may arise in achieving the goals stated in international climate agreements. However, there is generally a positive development in activities aimed at the protection of biodiversity. When evaluated in terms of achieving gender equality in agriculture, it is seen that there are significant shortcomings in this area and that policies that will improve the role of women in rural areas should be implemented. According to the clustering analysis results, Türkiye is generally in the upper-middle or high-income country category in terms of relevant indicators, while it is in the lower-middle income category in terms of natural resource use. In this case, it is seen that our country needs to develop more efficient and environmentally friendly policies in natural resource use. According to the principal components analysis results, it is shown that the share of renewable energy is low in low-income countries due to economic reasons, that economic growth increases emission levels, and that sustainable development criteria positively influence each other (synergy).
Benzer Tezler
- A performance based decision-making approach for insulation material selection: A social housing case
Yalıtım malzemesi seçiminde performans odaklı bir karar verme yöntemi: Sosyal konut örneği
BURCU ÇİĞDEM ÇELİK
- Türkiye'de Sağlıkta Dönüşüm Programı sonrası sağlık göstergelerindeki değişimin Dünya Sağlık Örgütü Avrupa bölgesi ülkeleri ile karşılaştırılması
Comparison of Turkey with the European region countries of the World Health Organization's change in health indicators following The Health Transformation Program
SERKAN ÇALIŞ
- Sustainable development strategy in regional planning and a case study on Seyfe region
Başlık çevirisi yok
AYŞE ÖZNUR ÖZER
- Transformation of E. coli by electroporation
Elektrogözenek yöntemi ile E.coli transformasyonu
EMEL EREN
Yüksek Lisans
İngilizce
1990
Orta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyoloji Bilimleri ve Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Yükleniyor...
- Tek fazlı şebekeden beslenen üç fazlı asenkron motorun dinamik davranışı
Dynamic behaviour of a three phase induction motor with single phase supply
ENGİN YALÇIN
