Geri Dön

Türkiye'deki Z Kuşağı üzerinde TikTok kullanımının dijital yalnızlık hissi üzerindeki etkisi

The effect of TikTok usage on the sense of digital loneliness among Generation Z in Türki̇ye

PDF İndir

  1. Tez No: 1001562
  2. Yazar: GASIM PIRALIYEV
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT SARI
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: İletişim Bilimleri, Communication Sciences
  6. Anahtar Kelimeler: Algoritmalar, Sosyal medya, Yalnızlık algısı, Yeni medya, İnternet, Algorithms, Social media, Loneliness perception, New media, Internet
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İstanbul Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Radyo, Sinema ve Televizyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın temel amacı, Türkiye'de ikamet eden ve 18-28 yaş aralığında bulunan, reşit Z kuşağı bireylerinin TikTok kullanım pratiklerinin algılanan dijital yalnızlık hissi üzerindeki etkisini ampirik bir yaklaşımla derinlemesine incelemektir. Dijital yerli olarak tanımlanan Z kuşağının sosyal medya ekosistemi içerisindeki konumu; teknolojik belirlenimcilik kuramı ile kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı çerçevesinde kuramsal bir zemine oturtulmuştur. Ayrıca çalışmada, platformun algoritmik mimarisinin bireylerin dijital kimlik inşası üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Günümüzde hızla dijitalleşen sosyal ilişkilerin bireyler üzerindeki psikososyal yansımalarını ve algoritmik yapıların yarattığı yankı odalarını anlamlandırmak, özellikle pandemi sonrası dönemde değişen iletişim pratikleri ve artan sosyal yalıtım riskleri açısından akademik bir zorunluluk teşkil etmektedir. Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemiyle seçilen ve çalışmaya gönüllü olarak katılan 550 reşit birey (N = 550) oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından yapılandırılan“Kişisel Bilgi Formu”, Russell (1996) tarafından geliştirilen ve uluslararası literatürde geçerliliği kabul görmüş olan“UCLA Yalnızlık Ölçeği (Versiyon 3)”ile“TikTok Bağımlılık Ölçeği”kullanılmıştır. Toplanan ham veriler SPSS 28.0 istatistik programı aracılığıyla; frekans analizi, bağımsız örneklem t-testi, Pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizlerine tabi tutulmuştur. Yapılan güvenilirlik analizleri sonucunda ölçeklerin iç tutarlılık katsayılarının (Cronbach's Alpha) bilimsel açıdan yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Analizlerden elde edilen temel bulgulara göre; günlük TikTok kullanım süresinin dijital yalnızlık hissi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisi olduğu saptanmıştır (r = 0,372; p < 0,01). Cinsiyet değişkeni ekseninde yapılan karşılaştırmalı incelemelerde, kadın katılımcıların yalnızlık ve sosyal karşılaştırma düzeylerinin erkek kullanıcılara oranla anlamlı derecede yüksek çıktığı görülmüştür. Ayrıca TikTok'u“kaçış”(escapism) motivasyonuyla kullanmanın, dijital yalnızlık hissini en güçlü şekilde yordayan faktör olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, platformun sunduğu hiper-zengin medya ortamının bireylerde gerçek bir sosyal doyum yaratmak yerine duygusal boşluğu maskelediğini ve uzun vadede yalnızlığı tetiklediğini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında, gençlerin dijital esenlik kapasitelerinin artırılmasına yönelik kurumsal ve bireysel çözüm önerileri sunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The primary objective of this research is to comprehensively examine the effect of TikTok usage practices on the perceived feeling of digital loneliness among individuals aged 18-28 (adult Generation Z) residing in Türkiye through an empirical approach. The position of Generation Z, defined as digital natives, within the social media ecosystem is addressed within theoretical framework of technological determinism and the uses and gratifications theory. Additionally, the study examines the effects of the platform's algorithmic architecture on individuals' digital identity construction. Understanding the psychosocial reflections of rapidly digitalizing social relations on individuals and the echo chambers created by algorithmic structures constitutes an academic necessity in terms of communication practices that have changed particularly in the post-pandemic era and the increasing risks of social isolation. The research sample consists of 550 adult individuals (N = 550) selected through the convenience sampling method who participated in the study voluntarily. The“Personal Information Form”structured by the researcher, the“UCLA Loneliness Scale (Version 3)”developed by Russell (1996) and recognized for its validity in international literature, and the“TikTok Addiction Scale”were utilized as data collection tools. The collected raw data were analyzed using SPSS 28.0 software through frequency analysis, independent samples t-test, Pearson correlation, and multiple linear regression analyses. In the reliability analyses performed, the internal consistency coefficients (Cronbach's Alpha) of the scales were determined to be at a high level scientifically. According to the fundamental findings obtained from the analyses, it was determined that daily TikTok usage time has a statistically significant and positive effect on the feeling of digital loneliness (r = 0,372; p < 0,01). In the comparative examinations conducted on the axis of the gender variable, it was observed that the loneliness and social comparison levels of female participants were significantly higher than those of male users. Furthermore, using TikTok with the motivation of“escapism”was identified as the strongest factor predicting the feeling of digital loneliness. The research results reveal that the hyper-rich media environment offered by the platform masks the emotional void rather than creating real social gratification and triggers loneliness in the long term. Within the scope of the study, institutional and individual solutions have been proposed to increase the digital well-being capacities of young people

Benzer Tezler

  1. Tez No

    744005

    Küreselleşme ve yeni medyada dijital izler kitle: K-pop Türkiye örneği

    Başlık çevirisi yok

    EFNAN PARMAKSIZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    MüzikDokuz Eylül Üniversitesi

    Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FIRAT KUTLUK

  2. Tez No

    641941

    Z kuşağı tüketicilerinin satın alma kararı üzerinde sosyal medya fenomenlerinin rolü: Youtuber'lar örneği

    The role of social media phenomena on purchasing decision of Z generation consumers: The example of youtubers

    BETÜL BAŞER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesi

    Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. AYŞE GÜL SONCU

  3. Tez No

    1003659

    Sosyal medya fenomenlerinin Türkiye'deki Z kuşağını kültürel açıdan yönlendirme gücü

    The steering power of social media phenomena to generation Z in Turkey

    YASİME HOŞNUT AVŞAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    İletişim BilimleriÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİROL AKGÜL

  4. Tez No

    657064

    X, Y ve Z kuşağı tüketicilerinin helal sertifikalı gıda ürünlerini satın alma niyetlerinin incelenmesi: Türkiye–Almanya karşılaştırması

    An investigation of the intentions of X, Y and Z generation consumers to buy halal certified food products: Turkey–Germany comparison

    İSMAİL CAN ALBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İşletmeSamsun Üniversitesi

    Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL YILMAZ

  5. Tez No

    942539

    Ortaöğretimde eğitim gören Z Kuşağı öğrencilerinin Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersine yönelik tutumlarının incelenmesi (Van ili örneği)

    Investigation of the attitudes of Generation Z students in secondary education towards Religious Culture and Moral Knowledge course (Van province example)

    BANUR ARSLAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    DinVan Yüzüncü Yıl Üniversitesi

    Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAHMUT DÜNDAR

Geri Dön