أسس ومعايير اختيار النصوص التعليمية في مهارة القراءة لمتعلمي اللغة العربية الناطقين بغيرها
Anadili Arapça olmayan öğrencilerin okuma becerilerini geliştirmede kullanılan eğitsel metinlerin seçiminde temel prensip ve kriterler
- Tez No: 1001566
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ALİ HASANOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Arap Dili Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Arapçayı yabancı dil olarak öğrenenlerin okuma becerisini geliştirmeye yönelik eğitsel metinlerin seçiminde kullanılacak ölçüt ve temelleri belirleyen bütüncül bir bilimsel çerçeve oluşturmayı amaçlamaktadır. Çalışma, çağdaş eğitim kuramları ile Avrupa Ortak Başvuru Metni (CEFR) gibi uluslararası standartlara dayanmaktadır. Ayrıca araştırma, öğretmenlerin ve müfredat tasarımcılarının nesnel ve ölçülebilir esaslara göre uygun öğretim metinlerini seçmelerine yardımcı olacak uygulamalı bir model geliştirmeyi hedeflemektedir. Eğitsel metin seçim sürecini düzenleyen açık ölçütlerin bulunmaması, öğrenenlerin dil yeterlikleriyle uyumlu olmayan materyallerin kullanılmasına yol açmakta; bu durum, dilsel zorluk düzeyi, anlamsal bütünlük ve kültürel uygunluk açısından çeşitli sorunlara neden olmakta ve okuma motivasyonu ile anlama yeterliğini olumsuz etkilemektedir. Araştırma problemi, eğitsel metinlerin seçiminde düzenleyici bir bilimsel çerçevenin eksikliğine dayanmaktadır. Bu eksiklik, öğrenenlerin düzeylerine göre ya aşırı karmaşık ya da gereğinden basit metinlerin kullanılmasına neden olmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, eğitsel metin seçimine ilişkin pedagojik, dilbilimsel ve normatif temelleri incelemek üzere betimsel ve analitik yöntemler kullanılmıştır. Ayrıca İstanbul Üniversitesi, Akdeniz Üniversitesi ve Endonezya'nın Yogyakarta şehrinde bulunan Gadjah Mada Üniversitesi'nden seçilen yaklaşık yüz kişilik bir örneklem üzerinde alan çalışması yapılmıştır. Örneklem, Arapça öğrenim sürelerine göre üç gruba ayrılmıştır: bir yıldan az, bir ile üç yıl arası ve üç yıldan fazla. Anket verileri, frekans, yüzde değerleri, aritmetik ortalama ve standart sapma gibi betimsel istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları, bazı eğitsel metinlerin farklı öğrenen düzeyleri için yeterince uygun olmadığını ve okuma materyallerinin öğretim hedefleri ile dilsel-kültürel ölçütlerle uyum düzeyinde belirgin farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Bulgular ayrıca, öğrenenlerin dilsel gelişimlerine ve anlamsal yapılarına uygun şekilde derecelendirilen ve sistematik ölçütlere dayalı olarak seçilen metinlerin kullanılabilmesi için daha hassas ve bütüncül standartların geliştirilmesi gerektiğini göstermektedir. Bu çerçevenin, Arapçanın yabancı dil olarak öğretildiği bağlamlarda okuma becerisinin daha etkili bir şekilde geliştirilmesine katkı sağlayacağı öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to develop a comprehensive scientific framework that regulates the foundations and criteria for selecting educational texts designed to enhance the reading skills of learners of Arabic as a foreign language. The framework is grounded in contemporary educational theories and international standards, such as the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR). The study also seeks to propose an applied model that supports teachers and curriculum designers in selecting appropriate instructional texts based on objective and measurable criteria. The significance of this research lies in the absence of clear standards governing text selection, which often results in the use of reading materials that do not align with learners' abilities—whether in terms of linguistic complexity, semantic structure, or cultural relevance—negatively affecting reading motivation and comprehension efficiency. The research problem centers on the lack of an organized scientific framework for selecting educational texts, leading to the adoption of materials that are either overly complex for learners or overly simplistic for their linguistic and cognitive needs. To achieve the objectives of the study, a descriptive–analytical method was employed to examine the pedagogical, linguistic, and normative foundations related to text selection. A field survey was also administered to a sample of approximately one hundred students from three universities: Istanbul University, Akdeniz University, and Gadjah Mada University in Yogyakarta, Indonesia. The participants were categorized into three groups based on their duration of studying Arabic: less than one year, one to three years, and more than three years. Survey data were analyzed using descriptive statistical methods, including frequencies, percentages, arithmetic means, and standard deviation. The findings reveal noticeable gaps in the suitability of several educational texts for learners at different proficiency levels, as well as variations in the degree to which reading content aligns with instructional objectives and linguistic–cultural standards. The results further indicate the need for developing precise criteria that support the selection of texts characterized by appropriate linguistic progression and semantic structure, in harmony with learners' abilities. Such criteria are expected to enhance the effectiveness of teaching reading skills in contexts of teaching Arabic as a foreign language.
Benzer Tezler
- معايير و أسس تعليم القراءة العربية للناطقين بغيرها
Anadili Arapça olmayan çocuklara okuma becerisi öğretiminde kriter ve esaslar
SEMA ÇEBİ
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. AHMET ALTUN
- أُسس بناء الاختبارات في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرها
Arap dilinin anadili arapça olmayanlara öğretilmesi sürecinde sınav hazırlama esasları
AHMET HAYDAR
Yüksek Lisans
Arapça
2021
Eğitim ve ÖğretimMardin Artuklu ÜniversitesiArap Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ABDÜLHADİOĞLU
- أسس إعداد منهج خاصّ في الصّحافة والإعلام لمتعلّمي اللّغة العربيّة كلغةٍ أجنبيّة
Yabancı dil olarak Arapça öğrenenler için gazetecilik ve medya alanında özel bir müfredat hazırlanması
MAHER ABO ALI
Yüksek Lisans
Arapça
2022
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiArap Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABİTYAŞAR KOÇAK
- أسس بناء الدولة يف القرآن الكرمي والسنة النبوي :اًتركيا منوذ
Başlık çevirisi yok
HOSSAM MOUSSA MOHAMED SHOUSHA
Doktora
Arapça
2019
DinInternatıonal Islamıc Unıversıty MalaysıaDR. RADWAN JAMAL YOUSEF ELATRASH
DR. AMMAR BİN FADZİL
- أسس العلاقات الإنسانية في القرآن الكريم وأثرها في ترسيخ الأمن المجتمعي: دراسة موضوعية
Kur'an-ı Kerim'de insan ilişkilerinin temel esasları ve toplumsal güvenliğin pekiştirilmesine etkileri: Konulu tefsir çalışması
AHMAD ABBAS
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA ÇETİN