Farelerde metotreksatın farmakokinetiği üzerine silibinin etkisi
The effect of silybin on the pharmacokinetics of methotrexate in mice
- Tez No: 1001596
- Danışmanlar: PROF. DR. ORHAN ÇORUM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı farelerde metotreksatın (MTX) plazma ve doku farmakokinetiği ile kümülatif idrar ve dışkı atılımı üzerine silibinin etkisini belirlemektir. Toplam 180 adet fare rastgele 3 eşit gruba ayrıldı. Birinci gruba (MTX) intraperitoneal yolla 20 mg/kg tek doz MTX uygulandı. İkinci gruba (MTX+DS) düşük doz silibin (10 mg/kg, 24 saatte bir 7 gün, oral) + MTX intraperitoneal yolla 20 mg/kg tek doz uygulandı. Üçüncü gruba (MTX+YS grubu) yüksek doz silibin (50 mg/kg, 24 saatte bir 7 gün, oral) + MTX intraperitoneal yolla 20 mg/kg tek doz uygulandı. Tüm gruplarda MTX uygulama sonrası 0, 0.08, 0.25, 0.5, 1., 2., 4., 6., 8., 10., ve 12. saatlerde plazma ve doku örnekleri (beyin, mide, ince barsak, kalp, kas, karaciğer, akciğer, böbrek, dalak ve testis) alındı. Ayrıca 0-2., 2-4., 4-6., 6-8., 8-10. ve 10-12. saatlerde idrar ve dışkı örnekleri toplandı. Örneklerden MTX analizi HPLC-UV yardımıyla gerçekleştirildi. Düşük ve yüksek doz silibin uygulamasının MTX'ın plazma EAA ve Cdoruk değerlerini artırdığı ve Cl/F ve Vz/F (MTX+DS hariç) değerlerini azalttığı belirlendi. Silibin uygulaması sonrası MTX'ın plazma t1/2λz, MRT ve Tdoruk değerlerinde değişiklik görülmedi. Düşük ve yüksek doz silibin uygulaması MTX'ın EAA ve Cdoruk değerleri kas, testis ve dalak dokusunda artarken; beyin dokusunda azaldı. Farklı doz silibin uygulaması sonrası EAA değeri böbrekte arttı, karaciğerde azaldı ve akciğerde değişmedi. Silibin böbrek, kalp, ince barsak ve mide dokularında EAA ve Cdoruk değerlerinde farklılığa neden oldu, ancak bu farklılık dozla ilişkili değildi. MTX'ın idrar ve dışkıdan 12 saat süresince kümülatif atılımı sırasıyla %60 ve %5.73 olarak belirlendi ve silibin uygulaması idrar ve dışkıdan kümülatif atılımını azalttı. Sonuç olarak silibin uygulamasının MTX'ın plazma ve doku farmakokinetiğinde önemli değişikliklere neden olduğu, bu değişikliklerin silibinin dozundan bağımsız olarak dokulara göre farklılık gösterdiği belirlendi. Ancak, silibin uygulaması sonrası dokularda taşıt proteinlerin seviyelerinin incelendiği ve MTX'in terapötik etkinliğin belirlendiği daha detaylı araştırmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to determine the effect of silybin on the plasma and tissue pharmacokinetics and cumulative urinary and fecal excretion of methotrexate (MTX) in mice. A total of 180 mice were randomly divided into three equal groups. The first group (MTX) received a single dose of 20 mg/kg MTX intraperitoneally. The second group (MTX+DS) received a low dose of silybin (10 mg/kg, every 24 hours for 7 days, orally) + a single dose of 20 mg/kg MTX intraperitoneally. The third group (MTX+YS) received a high dose of silybin (50 mg/kg, every 24 hours for 7 days, orally) + a single dose of 20 mg/kg MTX intraperitoneally. Plasma and tissue samples (brain, stomach, small intestine, heart, muscle, liver, lung, kidney, spleen, and testes) were collected in all groups at 0, 0.08, 0.25, 0.5, 1, 2, 4, 6, 8, 10 and 12 hours after MTX administration. Additionally, urine and feces samples were collected at 0-2, 2-4, 4-6, 6-8, 8-10, and 10-12 hours. MTX analysis was performed using HPLC-UV. It was determined that low and high-dose silybin administration increased plasma AUC and Cmax of MTX and decreased Cl/F and Vz/F (except for MTX+DS) values. No changes were observed in plasma t1/2λz, MRT, and Tmax of MTX after silybin administration. Low and high-dose silibin administration increased the AUC and Cmax values of MTX in muscle, testicular, and spleen tissue, while decreasing them in brain tissue. After different doses of silybin administration, the AUC value increased in the kidney, decreased in the liver, and remained unchanged in the lung. Silybin caused differences in AUC and Cmax values in kidney, heart, small intestine, and stomach tissues, but these differences were not dose-related. The cumulative excretion of MTX in urine and feces over 12 hours was determined to be 60% and 5.73%, respectively, and silybin administration reduced the cumulative excretion in urine and feces. In conclusion, it was determined that silybin administration caused significant changes in the plasma and tissue pharmacokinetics of MTX, and these changes differed depending on the tissue and independently of the silybin dose. However, more detailed studies are needed that examine the levels of transporter proteins in tissues after silybin administration and to determine therapeutic efficacy of MTX.
Benzer Tezler
- ABC gen familyasına dahil olan Bcrp1 ve Mrp2 taşıyıcı proteinlerinin, antikanserojen bir ilaç olan metotreksatın farmakokinetiğindeki rolünün incelenmesi
The role of the ABC transporters Bcrp1 (Abcg2) and Mrp2 (Abcc2) in the pharmacokinetics of the anti-cancer drug methotrexate.
ZELİHA PALA
Doktora
Türkçe
2009
Eczacılık ve Farmakolojiİstanbul ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL BAKTIR
- İndirgenmiş folat taşıyıcısı 1'in rolünün iskemik inme ve retinal iskemi modellerinde araştırılması
The investigation of the role of reduced folate carrier 1 in ischemic stroke and retinal ischemia models
GÖKÇE GÜRLER
Doktora
Türkçe
2023
BiyolojiHacettepe ÜniversitesiNörolojik ve Psikiyatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜGE YEMİŞCİ ÖZKAN
- Farelerde metotreksat'ın ince barsak mukozası üzerine yaptığı harabiyete E vitamininin etkisi
The effects of vitamin E on the mucosa of small intestine damage induced by methotrexate on the mice
İNCİ ÖZPAMUKCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
MorfolojiGaziantep ÜniversitesiHistoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MEHMET YÜNCÜ
- Farelerde metotreksatla indüklenen oksidatif stress üzerine apigeninin koruyucu etkisi
Protective effect of apigenin on methotrexate-induced oxidative stress in mice
YELİZ AKYOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Veteriner HekimliğiBurdur Mehmet Akif Ersoy ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA KOCASARI
- Metotreksat-indüklü gastrointestinal hasara karşı silimarin'in koruyucu rolünün araştırılması
protective effect of slymarin against methotraxate induced gastrointestinal injury
DUYGU DURNA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eczacılık ve FarmakolojiKafkas ÜniversitesiVeterinerlik Farmakoloji ve Toksikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASIM KART