Kültürlerarası çocuk koruma uygulamalarının kültürel yansıtmacı model çerçevesinde karşılaştırılması: Türkiye ve Avustralya örneğ
Comparison of cross-cultural child protection practices within the framework of cultural reflexive model: The example of Türkiye and Australia
- Tez No: 1001767
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ÖZKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel göç hareketleri ve artan kültürel çeşitlilik, çocuk koruma sistemlerinde profesyonellerin farklı kültürel bağlamlarla nasıl etkileşim kurduğunu anlamayı ve kültüre duyarlı uygulama modelleri geliştirmeyi giderek daha önemli hâle getirmektedir. Bu çalışma, Türkiye ve Avustralya örneklerinden hareketle kültürlerarası çocuk koruma uygulamalarını Kültürel Yansıtmacı Model çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, farklı kültürel yapılardan gelen çocuk ve ailelerle yürütülen çocuk koruma uygulamalarında profesyonellerin deneyimlerini, algılarını ve güçlüklerini derinlemesine incelemeyi ortaya koyar. Nitel desende ve amaçlı örnekleme yöntemiyle tasarlanan araştırmada doküman analizi, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler ve doğrudan gözlem kullanılmıştır. Türkiye'den 14, Avustralya'dan 5 profesyonel ile görüşülmüştür. Veriler fenomenolojik yaklaşım doğrultusunda araştırmacı tarafından çözümlenmiş, MAXQDA 2024 versiyonu kullanılarak tematik analiz ile Türkiye ve Avustralya olmak üzere 2 kategori altında, 3 ana tema ve 10 alt tema şeklinde geliştirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik için veri/kuram/katılımcı çeşitliliği, akran değerlendirmesi, katılımcı teyidi ve yansıtıcılık stratejileri kullanılmıştır. Bulgular, her iki kategoride de profesyonellerin kültürel farklılıklarla karşılaşmasının kaçınılmaz olduğunu; ancak Türkiye'de uygulamaların çoğunlukla kriz temelli, kısa süreli ve bireysel çaba ile sezgilere dayalı yürütüldüğünü göstermektedir. Türkiye'de kurumsal yapı ve mevzuatın ağırlığı ile geleneksel ebeveynlik anlayışlarının müdahaleyi zorlaştırdığı; Avustralya'da ise çokkültürlü politika çerçevesine rağmen profesyonellerin anlatılarında“ben–öteki”konumlandırmasının belirginleştiği görülmüştür. Her iki ülkede kültürel yeterlilik/duyarlılık/güvenlik alanlarında sistematik ve sürekli eğitime, kültürle ilişkili değerlendirmelerin standartlaştırılmasına ve kültürlerarası vakalarda zorunlu süpervizyon mekanizmalarına ihtiyaç saptanmıştır. Çocukların ailelerinden ayrılma süreçlerinde kültürel eşleşmeli yerleştirme uygulaması kimlik gelişimi ve hizmet uyumunu destekleyen iyi örnekler olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak çalışma, çocuk koruma alanında kültürün“patolojikleştirilmesi”riskine dikkat çekerek kültürel yansıtmacı bir yaklaşımın mesleki kararları daha şeffaf ve bağlama duyarlı kıldığını göstermektedir. Politika, eğitim ve uygulama düzeylerinde çok düzlemli öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Increasing cultural diversity and global migration have made it increasingly important to understand how child protection systems address cultural differences and how professionals navigate intercultural practices in their work. This study aims to examine intercultural child protection practices in Türkiye and Australia within the framework of the Cultural Reflective Model. It explores, in depth, the experiences, perceptions, and challenges of professionals working with children and families from diverse cultural backgrounds in the field of child protection. The study was designed using a qualitative approach and purposive sampling, and data were collected through document analysis, semi-structured in-depth interviews, and direct observation. A total of 19 participants were included in the study, 14 in Türkiye and 5 in Australia. The data were analysed by the researcher in line with the phenomenological approach and, using MAXQDA 2024, a thematic analysis was conducted. As a result, the findings were organized into two categories (Türkiye and Australia) comprising three main themes and ten sub-themes. To ensure validity and reliability, strategies such as data/theory/participant triangulation, peer debriefing, member checking, and reflexivity were utilized. Findings indicate that encountering cultural differences is inevitable in both categories; however, in Türkiye, practices are often crisis-oriented, short-term, and based on individual effort and intuition. The dominance of institutional structures, legal frameworks, and traditional parenting norms complicates interventions in Türkiye, whereas in Australia, despite a multicultural policy framework, professionals' narratives reveal a distinct“self–other”positioning. Across both contexts, there is a need for systematic and continuous training in cultural competence/sensitivity/safety, standardized culture-based assessments, and mandatory supervision mechanisms in intercultural cases. In child removal processes, culturally matched placements are highlighted as good practices that support identity development and service engagement. In conclusion, the study draws attention to the risk of pathologizing culture within child protection systems and demonstrates that a cultural reflective approach fosters more transparent and contextually responsive professional decision-making. Multi-level recommendations are presented for policy, education, and practice.
Benzer Tezler
- Çocuk ve aile hizmetleri çerçevesinde“Aile planı”uygulaması, planın“Aile grup toplantısı”modeli: kültürlerarası bir karşılaştırma
“Family plan”and“Family group conferencing”in child welfare: A cross-cultural comparison
KADİR GÜNDÜZ
Doktora
Türkçe
2021
Sosyal HizmetGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM KISAÇ
- Else Günther als Kinderbuchautorin und ihr Beitrag zur interkulturellen Erziehung
Çocuk kitabı yazarı olarak Else Günther ve onun kültürlerarası eğitime katkısı (Else Günther as a children's book autor and hercontribution to intercultural education)
HALİME YEŞİLYURT
Doktora
Almanca
2020
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ OSMAN ÖZTÜRK
- Göçmen çocuklar için koruyucu ailelik: Ebeveynlerin kültürler arası karşılaşmalarına nitel bir yaklaşım
Foster care for migrant children: A qualitative approach to parents' intercultural encounters
YUSUF UGUR ÇİÇEKÇİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sosyal HizmetHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGöç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. AYŞEGÜL ŞÜKRAN ÖZ
- Translating culture specific items in Horrid Henry series by Francesca Simon
Francesca Simon'un“Felaket Henry”serisindeki kültürel ögelerin çevirisi
NUREFŞAN TERCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Mütercim-TercümanlıkHacettepe ÜniversitesiMütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASALET ERTEN
- Türkiye'deki Suriyeli göçmenlerin diasporik kimliklerinin oluşumunda etnik medyanın rolü
The role of ethnic media in the formation of diasporic identities of Syrian migrants in Turkiye
OYA HACER ADIGÜZEL
Doktora
Türkçe
2023
İletişim Bilimleriİstanbul Ticaret ÜniversitesiMedya ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA HEPKON