Açık hava reklamcılığında grafik tasarım uygulamalarının mevcut durumu ve bu alanda çalışanların akademik yeterlilikleri (Diyarbakır örneği)
The current state of graphic design practices in outdoor advertising and the academic competencies of employees working in this field (The case of Diyarbakır)
- Tez No: 1001799
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN KARAGÖL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Açık Hava Reklamcılığı, Grafik Tasarım, Görsel İletişim, Outdoor Advertising, Graphic Design, Visual Communication
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kent yaşamında ticari işletmeler ile kâr amacı gütmeyen kurum ve kuruluşların faaliyetlerini sürdürebilmeleri, bilinirlik ve görünürlüklerini sağlamalarına bağlıdır. Bu amaçla farklı tanıtım stratejileri geliştirilmekte ve radyo, televizyon, basılı yayınlar, sosyal medya, yeni medya ortamları gibi çeşitli iletişim mecralarından yararlanılmaktadır. Bu mecralardan biri olan açık hava reklamları, görsel iletişim gücü yüksek olması ve geniş kitlelere doğrudan ulaşabilmesi nedeniyle hem özel sektör hem de kamu kurumları tarafından yaygın biçimde kullanılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Diyarbakır'da açık hava reklamcılığı alanında gerçekleştirilen grafik tasarım uygulamalarının mevcut durumunu incelemek ve bu alanda çalışan grafik tasarımcıların akademik ve mesleki yeterliliklerini ortaya koymaktır. Açık hava reklamlarının kent estetiği ve görsel iletişim üzerindeki etkisi dikkate alınarak, tasarım uygulamalarının grafik tasarım ilkeleri açısından değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Araştırmada karma yöntem yaklaşımı benimsenmiştir. Nicel veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmış ve Diyarbakır'da açık hava reklamcılığı alanında faaliyet gösteren 25 grafik tasarımcıya uygulanmıştır. Nitel veri toplama kapsamında ise grafik tasarım ve görsel iletişim alanında uzman akademisyenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak betimsel istatistikler (frekans, yüzde ve aritmetik ortalama) ile analiz edilmiş; nitel veriler ise betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, Diyarbakır'da açık hava reklamcılığı alanındaki grafik tasarım uygulamalarının büyük ölçüde deneyime dayalı bir yapıya sahip olduğunu ve akademik altyapının sınırlı kaldığını göstermektedir. Grafik tasarımcıların teknik yeterlilik algılarının yüksek olmasına karşın, sektörün genel olarak grafik tasarım açısından gelişmiş bir düzeyde değerlendirilmediği belirlenmiştir. Ayrıca geleneksel reklam mecralarının ağırlıklı olarak kullanıldığı, dijital ve teknolojik reklam uygulamalarının ise sınırlı düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Bulgular, sektörde nitelikli grafik tasarımcı ihtiyacının yeterli düzeyde karşılanamadığını da ortaya koymaktadır. Sonuç olarak Diyarbakır'da açık hava reklamcılığı alanında grafik tasarım uygulamalarının niteliğinin artırılabilmesi için akademik eğitim olanaklarının güçlendirilmesi, mesleki gelişim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve eğitim–sektör iş birliklerinin artırılması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda elde edilen sonuçların, grafik tasarım alanında yapılacak akademik çalışmalara ve sektörel gelişim süreçlerine katkı sağlaması beklenmektedir.
Özet (Çeviri)
In urban life, the sustainability of commercial enterprises and non-profit institutions depends on increasing their visibility and recognition. For this purpose, various promotional strategies are developed, and communication channels such as radio, television, printed media, social media, and new media platforms are utilized. One of these channels, outdoor advertising, is widely used by both the private sector and public institutions due to its strong visual communication power and its ability to reach large audiences directly. The aim of this study is to examine the current state of graphic design practices in the field of outdoor advertising in Diyarbakır and to reveal the academic and professional qualifications of graphic designers working in this field. Considering the impact of outdoor advertising on urban aesthetics and visual communication, the study aims to evaluate design practices in terms of graphic design principles. A mixed-methods research approach was adopted in the study. As a quantitative data collection tool, a questionnaire was administered to 25 graphic designers operating in the field of outdoor advertising in Diyarbakır. Within the scope of qualitative data collection, semi-structured interviews were conducted with academic experts in the fields of graphic design and visual communication. Quantitative data were analyzed using descriptive statistics (frequency, percentage, and mean) through the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software, while qualitative data were evaluated using the descriptive analysis method. The findings indicate that graphic design practices in the field of outdoor advertising in Diyarbakır are largely based on experience and that the academic background of professionals remains limited. Although graphic designers perceive their technical competencies as high, the sector as a whole is not considered to be at an advanced level in terms of graphic design. In addition, it was determined that traditional advertising media are predominantly used, while digital and technological advertising practices remain limited. The findings also reveal that the need for qualified graphic designers in the sector has not been sufficiently met. In conclusion, in order to improve the quality of graphic design practices in the field of outdoor advertising in Diyarbakır, it is necessary to strengthen academic education opportunities, expand professional development activities, and increase cooperation between educational institutions and the sector. In this context, the results of the study contribute to academic research in the field of graphic design and to sectoral development processes.
Benzer Tezler
- Reklamcılıkta yaratıcı mecra uygulamalarının teknolojik gelişimi ve Türk reklamcılığına etkileri
The technological development of applications and creative media in advertising the effects of advertising in Turkey
AYŞE İRİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ReklamcılıkYeditepe ÜniversitesiGrafik Tasarım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM HABİBE MUTAF BÜYÜKARMAN
- Yaratıcı reklam stratejilerinde yenilikçi yaklaşımlar: Dijital açık hava reklam uygulamaları
Innovative approaches in creative advertising strategies: Digital out-of-home advertising applications
RABİA ÜSTÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Güzel SanatlarOndokuz Mayıs ÜniversitesiGörsel İletişim Tasarımı Ana Sanat Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AYVAZ TUNÇ
- Avrupa Birliği yolunda Türkiye'nin tanıtım sorunları: Billboard tasarım önerileri
Turkey?s promotion problems on the way to European Union: Suggestions on designing billboards
SERDAR PEHLİVAN
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2008
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DOÇ. NAMIK K. SARIKAVAK
- Dış mekan görsel bildirişim elemanlarının font tasarımı
Outdoors visual communication elements font design
SEVAL SAĞLAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Güzel SanatlarHaliç ÜniversitesiGrafik Tasarımı Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. SAVAŞ ÇEVİK
- Açıkhava reklamcılığında görsel iletişim tasarım öğeleri ve uygulama analizi
Visual communication design elements and application analysis in outdoor advertising
SADET GİZEM SAMUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
ReklamcılıkBeykent Üniversitesiİletişim ve Tasarım Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. BARIŞ ATİKER