Geri Dön

Bipolar bozukluk hastalarında sirkadiyen ritim ilişkili CLOCK geni 3111 T/C (rs1801260) ve PER3 geni değişken sayıda ardışık tekrar (VNTR) polimorfizmlerinin yeme davranışı, sirkadiyen ritim örüntüsü ve uyku alışkanlıkları üzerine etkisinin incelenmesi

Investigation of the effects of circadian rhythm–related CLOCK gene 3111 T/C (rs1801260) and PER3 gene variable number tandem repeat (VNTR) polymorphisms on eating behavior, circadian rhythm pattern and sleep habits in patients with bipolar disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1001802
  2. Yazar: BURCU YATKIN GÜNEY
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIK BATUHAN ÇAKMAK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Genetik, Psikiyatri, Genetics, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Genetik Polimorfizm, Sirkadiyen Ritim, Uyku, Yeme Davranışı, Bipolar Disorder, Circadian Rhythm, Eating Behavior, Genetic Polymorphism, Sleep
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın temel amacı, Bipolar Bozukluk Tip I (BB-I) tanılı hastalarda sirkadiyen ritimle ilişkili CLOCK 3111 T/C (rs1801260) ve PER3 VNTR (rs57875989) gen polimorfizmlerinin; uyku kalitesi, sirkadiyen ritim tercihi ve yeme davranışı üzerindeki etkilerini incelemektir. Aynı zamanda söz konusu genetik varyantların klinik özellikler, tedavi yanıtı ve işlevsellik ile olan ilişkilerinin de değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Vaka-kontrol tasarımındaki araştırmaya, remisyon ölçütlerini karşılayan 103 BB-I hastası ve 86 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcıların klinik ve sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Biyolojik Ritim Değerlendirme Görüşmesi (BRDG), Sabahçıl–Akşamcıl Ölçeği (SAÖ), Üç Faktörlü Yeme Ölçeği-R21(ÜFYÖ-R21), Yeme Tutum Testi-26(YTT-26), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YBDÖ), Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ), Gece Yeme Anketi (GYA), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) uygulanmıştır. BB-1 grubunda tedavi yanıtı Koruyucu Sağaltımı Değerlendirme Ölçeği (ALDA), işlevsellik ise Kişisel ve Sosyal Performans Ölçeği (KSPÖ) ile değerlendirilmiştir. CLOCK rs1801260 ve PER3 VNTR gen polimorfizmleri periferik kandan elde edilen DNA örnekleri üzerinden polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular: Bipolar Bozukluk grubunda akşamcıl kronotip eğilimi ve biyolojik ritmin yeme alışkanlıkları alt boyutundaki bozulmalar sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Yeme davranışı analizlerinde BB hastalarının duygusal yeme, gece yeme, bilişsel kısıtlama ve beden/kilo odaklı endişe puanlarının kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Genetik düzeyde, vaka ve kontrol grupları arasında polimorfizm dağılımları açısından fark saptanmamıştır. Overdominant model analizlerinde, CLOCK rs1801260 lokusunda heterozigot (AG) olan BB hastalarının, homozigotlara (AA+GG) kıyasla daha düzenli yeme örüntüsü sergilediği ve gece yeme puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğu saptanmıştır. PER3 VNTR polimorfizminde ise heterozigot (4/5) genotipe sahip hastaların; kontrolsüz yeme, duygusal yeme ve genel yeme patolojisi açısından homozigotlara (4/4 ve 5/5) göre daha düşük puanlara sahip olduğu görülmüştür. Tedavi yanıtı analizlerinde, CLOCK × PER3 × ilaç türü (lityum/valproat) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir üçlü etkileşim saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, CLOCK rs1801260 ve PER3 VNTR gen polimorfizmlerinin; BB-I'de davranışsal ve klinik fenotipi şekillendiren modülatörler olduğunu göstermiştir. Sirkadiyen genlerdeki heterozigotluğun (overdominans), BB'nin biyolojik ritim kırılganlığına karşı tampon bir rol üstlenerek daha dengeli bir yeme davranışı ve biyolojik ritim örüntüsü sağlayabileceğine işaret etmektedir. Çalışmanın, BB örnekleminde saat genlerinin yeme davranışı ile ilişkisini bütüncül bir çerçevede inceleyen ilk araştırma olması ve sirkadiyen genetik etkileşimlerin tedavi yanıtı üzerindeki rolünü vurgulaması özgün yönünü oluşturmaktadır.

Özet (Çeviri)

Objective: The primary aim of this study was to investigate the effects of circadian rhythm–related CLOCK 3111 T/C (rs1801260) and PER3 VNTR (rs57875989) gene polymorphisms on sleep quality, circadian preference, and eating behavior in patients diagnosed with Bipolar Disorder Type I (BD-I). In addition, the associations of these genetic variants with clinical characteristics, treatment response, and functioning were evaluated. Materials and Methods: In this case–control study, 103 BD-I patients meeting remission criteria and 86 healthy volunteers were included. After recording clinical and sociodemographic data, participants completed the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Biological Rhythms Interview of Assessment in Neuropsychiatry (BRIAN), Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ), Three-Factor Eating Questionnaire–R21 (TFEQ-R21), Eating Attitudes Test–26 (EAT-26), Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), Emotional Eating Scale (EES), Night Eating Questionnaire (NEQ), and the Arizona Sexual Experiences Scale (ASEX). In the BD-I group, treatment response was assessed using the Alda Scale, and functioning was evaluated with the Personal and Social Performance Scale (PSP). CLOCK rs1801260 and PER3 VNTR gene polymorphisms were analyzed from peripheral blood–derived DNA samples using the polymerase chain reaction method. Results: Compared with healthy controls, the bipolar disorder group showed significantly higher eveningness tendency and greater impairments in the eating habits subdomain of biological rhythm. Analyses of eating behavior revealed that patients with BD had significantly higher scores for emotional eating, night eating, cognitive restraint, and body/weight-related concerns than controls. At the genetic level, no differences were observed between case and control groups in terms of polymorphism distributions. In overdominant model analyses, BD patients who were heterozygous (AG) at the CLOCK rs1801260 locus exhibited more regular eating patterns and significantly lower night eating scores compared with homozygotes (AA+GG). For the PER3 VNTR polymorphism, patients with the heterozygous (4/5) genotype had lower scores for uncontrolled eating, emotional eating, and overall eating pathology than homozygotes (4/4 and 5/5). In the treatment response analyses, a statistically significant three-way interaction was identified between CLOCK × PER3 × medication type (lithium/valproate). Conclusion: This study demonstrates that CLOCK rs1801260 and PER3 VNTR gene polymorphisms act as modulators shaping behavioral and clinical phenotypes in BD-I. Heterozygosity (overdominance) in circadian genes may exert a buffering effect against biological rhythm vulnerability in BD, contributing to more balanced eating behavior and circadian rhythm patterns. The originality of this study lies in being the first to comprehensively examine the relationship between clock genes and eating behavior in a BD sample and in highlighting the role of circadian genetic interactions in treatment response.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    905703

    Bipolar bozukluk tanılı hastalarda sirkadiyen ritim genleri ve sirkadiyen ritim ilişkili uzun kodlanmayan rna'ların kronotip, biyolojik ve sosyal ritim özellikleri arasındaki ilişki

    The relationship between circadian rhythm genes and circadian rhythm-associated long non-coding rnas with chronotype, biological, and social rhythm in patients diagnosed with bipolar disorder

    ASLIHAN AĞCABAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAHADIR DEMİR

  2. Tez No

    766829

    Bipolar bozukluk hastalarında akut mani ve remisyon dönemlerinde sirkadiyen ritim ile triptofan yolak parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the relationship between the circadian rhythm and tryptophan pathway parameters in the periods of acute mania and remission in patients with bipolar disorder

    ELİF YAVUZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikiyatriSelçuk Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. KÜRŞAT ALTINBAŞ

  3. Tez No

    681382

    Bipolar bozukluk hastalarında duygu düzenleme güçlüğü ve sirkadiyen tercihlerin klinik özellikler ve işlevsellik ile ilişkisi

    The relationship of difficulty in emoti̇on regulation and circadian preferences with clinical features and functioning in patients with bipolar disorder

    YASEMİN GÖKÇENOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Psikiyatri Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. İKBAL İNANLI

  4. Tez No

    490001

    Bipolar bozukluk tanılı hastalarda sirkadiyen ritim nöropeptid düzeylerinin değerlendirilmesi

    Circadian rhythm neuropeptide levels among bipolar disorder patients

    EMRAH YILDIZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    PsikiyatriGaziantep Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA

  5. Tez No

    801227

    Bipolar bozukluğu olan hastalarda sirkadiyen ritim örüntüsünün yeme davranışı ve işlevsellik düzeyi ile ilişkisinin incelenmesi

    Investigation into relationship between circadian rhythm patterns, eating behavior and functional levels in bipolar disorder

    İREM HACISALİHOĞLU AYDIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. CANA AKSOY POYRAZ

Geri Dön