Okul hemşireliğinde mobbingin sessiz istifaya etkisinde sinizmin aracılık rolü
The mediating role of cynicism in the effect of mobbing on silent resignation in school nursing
- Tez No: 1001803
- Danışmanlar: PROF. DR. FERDA ALPER AY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Mobbing, Okul hemşireliği, Sessiz istifa, Örgütsel davranış, Örgütsel sinizm, Mobbing, School nursing, Inner resignation, Organizational behavior, Organizational cynicism
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, okul hemşirelerinde mobbingin sessiz istifa davranışları üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin (bilişsel, duygusal ve davranışsal) aracılık rolünü derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve kesitsel model ile tasarlanan araştırmanın evrenini, Türkiye genelinde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı okullarda çalışan okul hemşireleri oluşturmaktadır. Veriler, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 328 okul hemşiresinden çevrimiçi anket tekniği ile mobbing ölçeğii sessiz istifa ölçeği ve örgütsel sinizm ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve SmartPLS programları kullanılarak Doğrulayıcı Faktör Analizi, Bootstrap yöntemiyle aracılık analizleri, Bağımsız Örneklemler T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Aracılık analizi bulgularına göre, mobbingin sessiz istifa üzerinde hem doğrudan hem de örgütsel sinizm üzerinden dolaylı ve anlamlı bir etkisi olduğu, genel modelde“kısmi aracılık”etkisinin bulunduğu saptanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi sonuçlarında; mobbingin“iş arkadaşlarıyla ilişkiler”,“iş ve kariyerle ilgili engellemeler”ve“işe bağlılık”boyutlarının, çalışanlarda bilişsel, duygusal ve davranışsal sinizmi tetikleyerek güvensizlik, değersizlik ve iletişimsizlik (sessiz istifa) düzeylerini artırdığı belirlenmiştir. Buna karşın, kişisel saldırı içeren“tehdit ve taciz”ile“özel yaşama müdahale”boyutlarının sinizm üzerinden anlamlı bir aracılık etkisi göstermediği görülmüştür. Demografik analiz bulgularına göre; Bağımsız Örneklemler T-Testi sonucunda kadın çalışanların“kariyer engelleri”algısının, erkek çalışanların ise“iletişimsizlik”düzeyinin anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir. Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) sonuçlarında ise; 34-41 yaş grubundaki okul hemşirelerinin mobbing ve sinizm algılarının daha yüksek olduğu, lisansüstü eğitim düzeyine sahip çalışanların iş arkadaşlarıyla ilişkilerde daha fazla sorun yaşadığı belirlenmiştir. Ayrıca mesleki deneyimi 6-9 yıl aralığında olan hemşirelerin, mesleğe yeni başlayanlara ve kıdemli çalışanlara kıyasla duygusal ve davranışsal sinizm ile sessiz istifa düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, iş arkadaşlarıyla ilişkiler, iş ve kariyerle ilgili engellemeler ve işe bağlılık gibi yapısal ve ilişkisel mobbing boyutlarının çalışanları önce sinizme, ardından sessiz istifaya sürüklediği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
This study seeks to look more in depth the mediating effect of organizational cynicism (cognitive, emotional and behavioral) on the effect of mobbing on quiet quitting behaviors among school nurses. Designed with the descriptive model, which is one of the quantitative research methods, the universe of the study comprises the school nurses who work in the schools affiliated with the Ministry of National Education of Turkey throughout the country. Data were collected from 328 school nurses selected using convenience sampling via online surveys, using the mobbing scale, the silent resignation scale, and the organizational cynicism scale. Confirmatory Factor Analysis (CFA), mediation analyses with the bootstrap method, Independent Samples T-Testing and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were conducted using the software packages of the IBM's program of statistical packages (SPSS) and SmartPLS. According to the results of the mediation analysis, it was found that mobbing has a significant direct and indirect effect on quiet quitting in terms of organisational cynicism and this implies a“partial mediation”effect in the general model. Structural equation modeling results showed that the“relations with colleagues,”“career-related obstacles,”and“commitment to work”dimensions of mobbing led to cognitive, emotional, and behavioral cynicism, and increased the levels of insecurity, worthlessness, and lack of communication (quiet quitting). On the contrary, the dimensions that involve the personal attack, such as“threats and harassment”and“intervention in private life”, did not demonstrate a significant mediation effect through cynicism. With regards to demographic findings; Independent Samples T-Test results showed that female employees had significantly higher perceptions of“career obstacles”while male employees had higher levels of“lack of communication.”One-Way ANOVA results showed that school nurses with age group of 34-41 had higher perceptions of mobbing and cynicism and those with postgraduate education had higher problems in relation with colleagues. Furthermore, the nurses with 6-9 years of professional experience were found to have statistically significantly higher levels of emotional and behavioral cynicism and quiet quitting than new entrants and senior employees. In conclusion, it has been observed that structural and relational dimensions of mobbing, such as relationships with colleagues, work and career-related obstacles, and job commitment, first lead employees to cynicism and then to quiet quitting.
Benzer Tezler
- Annelere verilen problem çözme eğitiminin anneler ile çocukların problem çözme becerileri ve çocukların aile içi ilişkileri algılarına etkisi
The effect of mothers 'problem solving training on mothers' and children's problem solving skills and children's perceptions of family relations
DUYGU ÖZTAŞ
Doktora
Türkçe
2020
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
- Kaynaştırma öğrencisi bulunan sınıflarda rasyonel duygucu eğitimin diğer öğrencilerin, rasyonel düşünme, öznel iyi oluş, öz yeterlilik ve sosyal kabul düzeyine etkisi
The effect of rational emotive education on the rational thinking, subjective well-being, self-efficacy and social acceptance levels of the studentswho are not disabled in mainstream classes involving students with disabilities
ESMA KABASAKAL
Doktora
Türkçe
2018
Halk SağlığıHacettepe ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
PROF. DR. OYA NURAN EMİROĞLU
- Çocukluk çağı obezitesi ve kilo kontrolü üzerine model temelli okul sağlığı hemşireliği uygulamalarının etkisi: Sistematik derleme ve meta-analiz
The effect of model-based school health nursing practices on childhood obesity and weight control: A systematic review and meta-analysis
MUSTAFA ÖZER
- Anababalara verilen“anababa-çocuk iletişim eğitimi”nin etkinliği
The effectiveness of the“parent-child communication education”given to parents
GÜLCEM SALA RAZI
Doktora
Türkçe
2004
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiPsikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FATMA ÖZ
- Standardize çocuk hasta kullanımının çocuğu işleme hazırlama becerisi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of standardized child patient use on preparing the child for process skill
HÜLYA ZENGİN
Doktora
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA EREN FİDANCI