Characterization of alteration features of the ardala Cu–Au–Mo porphyry deposit (Ardanuç, Artvin) through predictive mineralogy & multi-sensor core scanning
Ardala Cu–Au–Mo porfırı yatağının (Ardanuç, Artvın) alterasyon özellıklerının öngörüsel mıneraloji ve çoklu sensörlü karot tarama yöntemleriyle karakterizasyonu
- Tez No: 1001830
- Danışmanlar: PROF. DR. KAAN SAYIT, DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ İMER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Jeoloji Mühendisliği, Geological Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeokimya ve Maden Yatakları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ardala Porfiri Cu–Au–Mo sistemi, Türkiye'nin kuzeydoğusunda Artvin bölgesinde, Doğu Pontid orojen kuşağı içinde Geç Kretase–Eosen dönemi yay magmatizması ile ilişkili olarak gelişmiştir. Bu çalışma, hidrotermal alterasyon ve mineralizasyonun geometrisini, zonlanmasını ve mineralojik çerçevesini belirlemek amacıyla arazi gözlemleri, petrografi, cevher mikroskopisi, jeokimyasal analizler ve çoklu sensörlü karot tarama sistemi (Boxscan) verilerini bütünleştirmektedir. Laboratuvar jeokimyasal verilerinin kestirimsel mineralojik haritalama ile birleştirilmesi, alterasyon tiplerinin ve mekânsal dağılımlarının ayırt edilmesini sağlamış, sonuçlar çoklu sensörlü karot tarama verileriyle doğrulanmıştır. Taşınabilir X-ışını floresansı, manyetik duyarlılık ölçümleri ve VNIR–SWIR spektroskopisini içeren Boxscan analizleri ve karot örnekleri laboratuvar sonuçlarında kestirimsel mineraloji haritalaması kullanılarak çalışma alanının alterasyon zonlanması belirlenmiştir. Alterasyonlar; ana Cu–Mo cevherleşmesini barındıran potasik alterasyon (sekonder biyotit, K-feldispat, manyetit) ile tanımlanmıştır. Bu zon yaygın kuvars damarları ile birlikte filik alterasyon (kuvars–serisit–pirit) tarafından örtülmüştür. Propyllitik ve argillik alterasyonlar yer yer önceki zonları kesmiş, karbonatlı litolojilerde ise skarn alterasyonu gelişmiştir. Cevher mikroskopisi; pirit, kalkopirit ve molibdenitten oluşan sülfür topluluğunu, ikincil olarak sfalerit, tetrahedrit ve borniti göstermiştir. Dokusal ilişkiler, değişken akışkan kimyası ve redoks koşullarını yansıtan çok evreli hidrotermal bir evrim ortaya koymaktadır. Sonuçlar, kestirimsel mineraloji ve tarama teknolojilerinin alterasyon zonlarını tanımlamada ve cevherleşmiş alanlara yönelimde etkinliğini vurgulamaktadır. Geleneksel jeokimyasal yöntemlerin yenilikçi tarama teknikleri ile bütünleştirilmesi, porfiri sistemlerinin anlaşılmasını kolaylaştırmıştır. Bulgular, Doğu Pontidler'deki porfiri yataklarının stratejik metal potansiyelini ortaya koyarken, aynı zamanda küresel ölçekte porfiri sistemlerinin araştırılmasına yönelik metodolojik katkılar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The Ardala Porphyry Cu–Au–Mo system, located in the Artvin district of northeastern Turkey, developed in association with Late Cretaceous to Eocene arc-related magmatism within the Eastern Pontides orogenic belt. This study integrates field observations, petrography, geochemical analyses, and multi-sensor core scanning-Boxscan to characterize the geometry, zonation, and mineralogical framework of hydrothermal alteration and mineralization. Geochemical data combined with predictive mineralogical mapping enables the distinction of alteration types and their spatial distribution, while results are cross validated with multi-sensor core scanning. Boxscan analyses, including portable X-ray fluorescence, magnetic susceptibility, and VNIR–SWIR spectroscopy, combined with predictive mapping of mineralogy, were used to determine the alteration zonation. The alteration is defined by a potassic assemblage (secondary biotite, K-feldspar, magnetite) hosting the main Cu–Mo mineralization, overprinted by quartz–sericite–pyrite alteration with pervasive quartz veining. Propylitic and argillic assemblages locally overprint earlier alterations, while skarn alteration developed where intrusions encountered carbonate host rocks. Petrography reveals a sulfide paragenesis dominated by pyrite, chalcopyrite, and molybdenite, with sphalerite, tetrahedrite, and bornite. Textural relationships indicate multi-stage hydrothermal evolution, reflecting fluctuating fluid chemistry. The results highlight the effectiveness of predictive mineralogy and scanning technologies in defining alteration zonation and vectoring toward mineralized domains. Integration of conventional geochemical methods with scanning approaches enhances the understanding of porphyry systems. These findings underscore the significance of porphyry deposits in the Eastern Pontides as potential sources of strategic metals, while providing methodological insights applicable to exploration of porphyry systems worldwide.
Benzer Tezler
- Geochemical and geochronological characterization of the early-middle eocene magmatism and related epithermal systems of the Eastern Pontides, Turkey
Erken-orta eosen magmatizmasının jeokimyasal ve jeokronolojik karakterizasyonu ve ilişkili epitermal sistemler; Doğu Pontidler, Türkiye
MUSTAFA ERDE BİLİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2015
Jeoloji MühendisliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKAY KUŞCU
- Production and characterization of CaP coatings on metallic implants by electrophoretic deposition
Metalik implantlar üzerine CaP kaplamaların elektroforetik çöktürme yöntemi ile üretimi ve karakterizasyonu
UTKU TİRİÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Metalurji MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL BİRLİK
- Characterization and utilization of calcined Turkish kaolins for improving strength and durability aspects of concrete
Türkiye kökenli kalsine kaolenin betonun dayanım ve dayanıklılık özelliklerini iyileştirilmede kullanımının araştırılması
KASIM MERMERDAŞ
Doktora
İngilizce
2013
İnşaat MühendisliğiGaziantep Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN GÜNEYİSİ
- Multiscale pore structure characterization and pore network modeling of Middle East carbonates
Orta Doğu karbonatlarının çok ölçekli gözenek yapısının karakterizasyonu ve gözenek ağı modellemesi
SATI ASLI GÜNDOĞAR
Doktora
İngilizce
2017
Petrol ve Doğal Gaz MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPetrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERHAT AKIN
- Vascular function in chronic end-organ damage: pharmacological characterization of vasomotor function in systemic vasculature
Kronik uç-organ hasarında vasküler fonksiyon: Sistemik damarlarda vazomotor fonksiyonun farmakolojik karakterizasyonu
NADİR ULU
Doktora
İngilizce
2009
Eczacılık ve FarmakolojiUnıversıty Of Gronıngen (rıjksunıversıteıt Gronıngen)Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ROBERT HENK HENNING