Öğretmenlerin iş yaşam kalitelerine yönelik ölçek geliştirme çalışması
A scale development study on teacher's quality of work life
- Tez No: 1001851
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin iş yaşam kalitelerini belirlemeye yönelik Türk kültürüne ve öğretmenlik mesleğinin özgün yapısına uygun, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırma, ölçek geliştirme yaklaşımı çerçevesinde karma yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın birinci aşamasında, öğretmenlerin iş yaşam kalitesine ilişkin algılarını ortaya koymak amacıyla 20 öğretmenle çevrim içi senaryo çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nitel veriler betimsel analizle çözümlenmiş ve öğretmen görüşlerinin örgütsel, mesleki ve kişisel unsurlar olmak üzere üç ana tema altında toplandığı belirlenmiştir. İkinci aşamada, iş yaşam kalitesine ilişkin algıların derinlemesine incelenmesi amacıyla 10 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşme bulguları, örgütsel süreçlerin (yönetici desteği, iletişim, fiziki koşullar ve stres) öğretmenlerin iş yaşam kalitesini belirlemede merkezi bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Üçüncü aşamada, nitel bulgular ve alanyazın doğrultusunda 97 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuş; uzman görüşleri ve önem sıralaması çalışmaları sonucunda ölçek 62 maddelik hâle getirilmiştir. Dördüncü aşamada ölçeğin yapı geçerliğini incelemek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda geliştirilen Öğretmen İş Yaşam Kalitesi Ölçeği, öğretmenlerin iş yaşamına ilişkin algılarını örgütsel ve yönetsel deneyimler odağında bütüncül biçimde ölçebilen, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak ortaya koyulmuştur. Ölçeğin, öğretmenlerin iş yaşam kalitesine yönelik akademik araştırmalarda ve uygulamaya dönük çalışmalarda kullanılabilecek nitelikte olduğu değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to develop a valid and reliable measurement instrument to assess teachers' quality of work life, grounded in Turkish cultural context and the specific nature of the teaching profession. The study was conducted using a mixed-methods scale development design. In the first stage, an online scenario-based study was conducted with 20 teachers to explore their perceptions of quality of work life. The qualitative data were analyzed using descriptive analysis, and teachers' responses were categorized under three main themes: organizational, professional, and personal factors. In the second stage, semi-structured interviews were carried out with 10 teachers to gain deeper insights into these perceptions. The findings highlighted that organizational processes—such as administrative support, communication, physical working conditions, and stress—play a central role in shaping teachers' quality of work life. In the third stage, based on the qualitative findings and a comprehensive review of the literature, an initial item pool of 97 items was generated. Following expert reviews and an item importance ranking procedure, the scale was reduced to 62 items. In the fourth stage, Exploratory Factor Analysis was conducted to examine the construct validity of the scale. In conclusion, the Teacher Quality of Work Life Scale developed in this study is a valid, reliable, and theoretically coherent measurement tool that captures teachers' perceptions of quality of work life primarily through organizational and administrative experiences. The scale is considered suitable for use in both academic research and practice-oriented studies aimed at evaluating and improving teachers' working conditions.
Benzer Tezler
- İlköğretim okulu sınıf öğretmenlerinin okul müdürleri tarafından yıldırma davranışlarına maruz kalma durumları (Kırıkkale ili örneği)
The situation of school directors' mobbing behaviours against primary school teachers (The cases of Kırıkkale)
GÜLDANE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimKırıkkale ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
YRD. DOÇ. DR. NURAY TAŞTAN
- Okul rehber öğretmenlerinin okul yaşam kalitelerinin psikolojik iyi oluşlarına etkisi
The effect of the quality of school life of school guidance teachers on their psychological well-being
BURAK YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimSakarya ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA BAYRAKCI
- İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin okul yaşam kaliteleri ile iş doyumları arasındaki ilişki
The relationship between primary and secondary school teachers' perceptions of quality of school life and job satisfaction levels
HAVVA KARAKAYA ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ADİL ÇORUK
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Ortaokul öğrencilerinin öğrenmeye yönelik sorumluluk düzeyi ve okul yaşam kalitesi
Secondary school students' level of responsibility for learning and quality of school life
CANAN ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET MURAT ELLEZ