İlaçlarda haram madde kullanımının İslam hukukuna göre incelenmesi
The use of prohibited (ḥarām) substances in pharmaceutical products from the perspective of Islamic law
- Tez No: 1001860
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TUBA ERKOÇ BAYDAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Eczacılık ve Farmakoloji, Hukuk, Religion, Pharmacy and Pharmacology, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İbn Haldun Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzün teknolojik ve farmakolojik imkânları, insan, hayvan ve çeşitli diğer haram bileşenlerin farmasötik ürünlerde kullanımını mümkün kılmaktadır. Bu çalışma, haram farmasötik maddeleri merkez alarak hem klasik hem de modern dönemde haramın belirlenmesinde esas alınan ölçütleri temel alarak ilaçlarda bu maddelerin kullanımını fıkhî bir perspektifle ele almaktadır. Çalışma, ilaçlarda yer alan haram bileşenlerin tedavi amacıyla kullanımına ilişkin çağdaş tıbbî ve farmakolojik uygulamalarda karşılaşılan sorunları, fıkhî ilkeler çerçevesinde değerlendiren sağlam bir teorik zemin sunmaktadır. Ayrıca, klasik fıkhî normlar ile modern helal farmasötik uygulamalar arasında bir köprü kurarak hem teorik hem de pratikte uygulanabilir çözüm ve ilkeler geliştirilmesini hedeflemektedir. Tedavide kullanılan haram bileşenlerin hangi şartlarda meşru sayılabileceğini açıklığa kavuşturmak için hukukî bir mahiyet taşıyan zarûret ilkesi öne çıkmaktadır. Bu ilke, ekstrem durumlarda katı hükümlerin geçici olarak esnetilmesine imkân tanıyan önemli bir norm olarak, ilaçlardaki haram bileşenlerin kullanımına ilişkin istisnai durumların anlaşılmasında belirleyici rol oynamaktadır. Zarûret ilkesinin esnekliği ve uygulanabilirliği, günümüzde ilaç teknolojisinin ulaştığı ileri boyutlar ve yeni haram farmasötik bileşenlerin tedavide kullanımı bağlamında uygulanabilir bir çerçeve sunmaktadır. Ayrıca, zarûret ilkesi, helal ilaç arayışının ön koşulu olarak helal üretimi teşvik eden ve yönlendirici bir işlev görmektedir. Bu bağlamda, helal alternatiflerin geliştirilmesi ve helal ilaç anlayışının güçlendirilmesi, Müslüman bireylerin helal ilaç hakkının görünür hâle gelmesi açısından son derece önemlidir.
Özet (Çeviri)
Contemporary technological and pharmacological advancements have made it possible to use human, animal, and various other prohibited (ḥarām) components in pharmaceutical products. This study focuses on haram pharmaceutical substances and examines their use in medications from a jurisprudential perspective, based on the criteria classically and contemporarily applied to determine what is considered ḥarām. The study provides a robust theoretical framework for evaluating the challenges encountered in modern medical and pharmacological practices regarding the therapeutic use of haram components within the scope of Islamic legal principles. Furthermore, it aims to establish a bridge between classical jurisprudential norms and modern ḥalāl pharmaceutical practices, offering both theoretical insights and practical, implementable guidelines. To clarify the conditions under which the use of ḥarām components in treatment may be deemed permissible, the principle of ḍarūrah emerges as a key legal consideration. This principle allows for the temporary relaxation of strict prohibitions under extreme circumstances and plays a decisive role in understanding exceptional cases involving haram substances in medications. The flexibility and applicability of the necessity principle provide a practical framework for addressing the use of new ḥarām pharmaceutical components within the context of advanced contemporary drug technologies. Moreover, the principle of ḍarūrah serves as a prerequisite for promoting and guiding the development of ḥalāl pharmaceutical alternatives. In this context, the advancement of ḥalāl alternatives and the strengthening of a ḥalāl pharmaceutical approach are crucial for ensuring the visibility and accessibility of the right to ḥalāl medications for Muslim individuals.
Benzer Tezler
- İslam hukukunda necisle tedavi: Domuz örneği
Najis treatmentin Islamic law: The example of pig
HASBİYE ALTINSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM
- Dicle Üniversitesi öğrencilerinde psikotrop ilaç kullanım yaygınlığı,psikotrop ilaçlara karşı tutum, ruhsal yardım arayışı ve ilişkili durumlar
The prevalence of psychotropic drug use, attitude towards psychotropic drugs,search for psychological aid and related points among Dicle University students
MURAT YALÇIN
- Pseudomonas aeruginosa'da piyoverdin üretimini engelleyen bir inhibitörün moleküler hedefinin belirlenmesi
Determination of the molecular target of an inhibitor which inhibits the production of pyoverdin in Pseudomonas aeruginosa
ESRA UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MikrobiyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL DORUK
- Gebelikte sürdürülen sigara kullanımında mizaç ve karakter etkisinin TOPSIS yöntemiyle analizi
Analysis of temperature and character effects in continued smoking during pregnancy with TOPSIS method
GUNEL SULEYMANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Biyomühendislikİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBiyomedikal Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ ZAİM GÖKBAY
- Atık sudan alkol tüketiminin hesaplanmasında etil sülfat (EtS) biyobelirteci kullanarak sıvı kromatografisi-ardışık kütle spektrometresi ile yöntem geliştirilmesi
Method development by liquid chromatography-seque mass spectrometry using ethyl sulphate (EtS) biobelector for calculation of alcohol consumption in wastewater
DUYGU NUR MERT
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFen Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELDA MERCAN