Denetleyen ve denetlenen gözüyle ders denetimi: Okul müdürleri ve öğretmenlerin değerlendirme ve görüş farklılıkları
Lesson supervision from the perspectives of the supervisor and the supervised: Evaluation and differences of opinions of school principals and teachers
- Tez No: 1001864
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Ders denetimi, Class inspection
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, okul müdürleri ile öğretmenlerin ders denetimine ilişkin algı ve beklentilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, ders denetimlerinin gerekliliği, odaklandığı boyutlar, işlevi, denetimi gerçekleştiren kişilere yönelik tercih ve yeterlik algıları, denetimlerin sıklığı, kullanılan denetim teknikleri, sürecin sınırlılıkları ve denetimlerin öğretmenlerin mesleki gelişimine katkısı gibi boyutları kapsamaktadır. Araştırma, nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı betimsel bir desenle yürütülmüştür. Nicel veriler, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığına bağlı kamu okullarında görev yapan 50 okul müdürü ve 133 öğretmenden elde edilen anketlerle toplanmış; bulgular betimsel istatistikler ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise 8 öğretmen ve 8 okul müdürleriyle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiş ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, hem öğretmenlerin (%70) hem de okul müdürlerinin (%82) çoğunluğunun ders denetimlerini gerekli gördüğünü, ancak mevcut denetimlerin odağına ilişkin algıların önemli ölçüde farklılaştığını göstermektedir. Okul müdürleri denetimi ağırlıklı olarak rehberlik temelli bir süreç olarak tanımlarken, öğretmenler büyük oranda denetimi kontrol odaklı ve baskı unsuru taşıyan bir uygulama olarak görmektedir. Hem müdürler hem öğretmenler ideal ders denetimlerinin odağında“rehberlik”ve“personeli geliştirme”boyutlarının yer alması gerektiği konusunda büyük ölçüde uzlaşmakta; buna karşın mevcut uygulamaların bu idealden uzak, daha çok biçimsel ve evrak ağırlıklı yürütüldüğünü ifade etmektedir. Araştırma sonuçları, ders denetimini kimin yapması gerektiği konusunda da farklılaşan algılar olduğunu ortaya koymaktadır. Okul müdürleri denetimi kendi görev ve sorumluluk alanlarının doğal bir parçası olarak görürken; öğretmenler daha çok özdenetim, branş bazlı denetim ve alan uzmanlarının sürece dâhil olduğu modelleri tercih etmektedir. Okul müdürleri kendi denetim yeterliklerine ilişkin algılarında görece iyimser bir tutum sergilerken, öğretmenler müdürleri branş bilgisi, nesnellik ve rehberlik yeterlikleri açısından çoğunlukla yetersiz bulmaktadır. Öğretmenlerin önemli bir kısmı ders denetim sürecini stresli, sınırlı ölçüde geliştirici ve çoğu zaman mesleki gelişime katkı sağlamayan bir süreç olarak değerlendirmektedir. Genel olarak bulgular, Türkiye'de ders denetimi uygulamalarında mevcut durum ile ideal olarak arzu edilen rehberlik ve gelişim temelli model arasında belirgin bir uçurum bulunduğunu göstermektedir. Çalışma, denetim süreçlerinde standartların netleştirilmesi, denetleyicilere yönelik hizmet içi eğitimlerin güçlendirilmesi, branş temelli ve geri bildirim odaklı denetim modellerinin geliştirilmesi ve öğretmenlerin mesleki gelişimini önceleyen daha katılımcı denetim yaklaşımlarına ihtiyaç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the perceptions and expectations of school principals and teachers regarding lesson supervision. The research covers multiple dimensions of the supervision process, including its perceived necessity, operational focus, intended functions, preferred supervisors and competency expectations, supervision frequency, applied supervision techniques, implementation challenges, and its contribution to teachers' professional development. A descriptive research design was adopted, integrating both quantitative and qualitative data. Quantitative data were collected through questionnaires administered to 50 school principals and 133 teachers working in public schools affiliated with the Ministry of National Education during the 2023–2024 academic year, and were analyzed using descriptive statistics. Qualitative data were obtained through semi-structured interviews conducted with 8 teachers and 8 school principals, and were analyzed using content analysis. The findings indicate that a majority of both teachers (70%) and school principals (82%) consider lesson supervision necessary; however, their perceptions of its current focus differ substantially. While principals generally conceptualize supervision as a guidance-oriented and developmental process, teachers tend to perceive it as predominantly control-based and pressure-inducing. Despite these differences, both groups agree that ideal supervision should prioritize guidance and professional growth, whereas current practices are viewed as formal, document-centered, and distant from this developmental ideal. The results further reveal differences in views on who should conduct supervision. Principals consider supervision a natural extension of their managerial duties, whereas teachers favor self-evaluation, branch-based evaluation, and involvement of subject specialists. Additionally, principals hold more positive perceptions of their supervisory competence, while teachers frequently deem principals insufficient in terms of subject knowledge, objectivity, and pedagogical guidance. A large portion of teachers evaluate the supervision process as stressful, minimally developmental, and not meaningfully contributing to their professional progress. Overall, the findings highlight a clear gap between the existing supervision practices in Türkiye and the guidance-and-growth-oriented supervision model perceived as ideal by both groups. The study suggests the need for clearer supervision standards, strengthened in-service training for supervisors, branch-based and feedback-focused supervision models, and more participatory approaches that prioritize teachers' professional development.
Benzer Tezler
- The impacts of non-audit services (NAS) and recent audit failures on investors perceptions of auditor independence: Evidence from Turkey
Yatırımcı gözüyle denetim dışı hizmetlerin ve son denetim hatalarının denetçinin bağımsızlığına etkisi: Türkiye'den örnekler
MEHTAP ALDOĞAN
- Anglo-Amerikan Hukukunda vakıaların getirilmesi ve delillerin toplanmasında hakimin rolü
Fact-finding role of the judge in Anglo-American law
FULYA TEOMETE YALABIK
Doktora
Türkçe
2016
HukukGalatasaray ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR HAKAN PEKCANITEZ
- Örgütlerde iç denetim faaliyetlerinin, denetimin çeşitli değişkenleri açısından incelenmesi ve bu konudaki çalışan görüşlerinin belirlenmesi
Examination of organizations' internal audit activitiesin terms of audit's various variables and determiningthe employees' views on this subject
SOYHAN UĞUREL
- Siyaset sosyolojisi açısından Yeni Demokrasi Hareketi'nin partileşme süreci
The Development of New Democratic Action in political sociology
SUNA TEKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Siyasal BilimlerHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. ÇAĞATAY ÖZDEMİR
- Bulanık mantık kontrolör ile klasık PID kontrolör algoritmalarının karşılaştırılması
Comparative study of PID controllers and fuzzy logic controllers
ÇİĞDEM ERGÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiDOÇ.DR. İBRAHİM EKSİN
