Sokratik sorgulamanın Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme ve soru oluşturma becerilerine etkisi
The effect of socratic inquiry on the critical thinking and question-formulation skills of Turkish teacher candidates
- Tez No: 1001883
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ GÖÇER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı Sokratik sorgulama yönteminin Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme becerilerine ve soru oluşturma becerilerine olan etkisini incelemektir. Araştırmada açımlayıcı sıralı karma desen kullanılmıştır. Çalışmada ön test son test kontrol gruplu seçkisiz desenle toplanan nicel veriler ve öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmeler yoluyla elde edilen nitel veriler kullanılmıştır. Eleştirel Okuma dersi kapsamında Türkçe öğretmenliği programı üçüncü sınıf öğrencileriyle 12 hafta süren uygulama çalışmaları yapılmıştır. Deney ve kontrol grubu olarak sınıf ikiye ayrılmış, deney grubunda Sokratik sorgulama yöntemi kullanılarak ders işleme süreçleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda Ennis-Weir eleştirel düşünme kompozisyon testi, eleştirel düşünme tutum ölçeği, eleştirel düşünme eğilim ölçeği, eleştirel düşünme becerilerine yönelik soru kontrol listesi kullanılmıştır. Elde edilen nicel veriler üzerinden normallik testleri ve t testleri gerçekleştirilmiştir. Nitel boyutta ise öğretmen adaylarıyla görüşmeler yapılmış ve içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda Sokratik sorgulama yönteminin Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin ve eleştirel düşünmeye yönelik soru oluşturma becerilerinin gelişmesinde olumlu etkisi olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilim ve tutum puanlarına bakıldığında ise deney ve kontrol grupları arasında anlamlı düzeyde bir farklılık oluşmamıştır. Deney grubundaki Türkçe öğretmeni adaylarıyla yapılan görüşmeler sonucunda Sokratik sorgulama yönteminin eleştirel düşünme becerilerinin ve soru oluşturma becerilerinin gelişiminde olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca günlük hayatlarında eleştirel düşünme becerilerini kullanmaya dönük yönelimlerinde artış olduğu anlaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the effect of Socratic questioning method on the critical thinking skills and question generation skills of Turkish teacher candidates. Exploratory sequential mixed design was used in the study. In the study, quantitative data collected with a pre-test post-test control group random design and qualitative data obtained through interviews with teacher candidates were used. Within the scope of Critical Reading course, 12-week application studies were conducted with third-grade students of Turkish language teaching program. The class was divided into two as experimental and control groups, and the lesson processing processes were carried out using Socratic questioning method in the experimental group. In the quantitative dimension of the study, Ennis-Weir critical thinking composition test, critical thinking attitude scale, critical thinking tendency scale, question checklist for critical thinking skills were used. Normality tests and t-tests were performed on the obtained quantitative data. In the qualitative dimension, interviews were conducted with teacher candidates and content analysis was performed. As a result of the study, it was determined that Socratic questioning method had a positive effect on the development of critical thinking skills and question generation skills for critical thinking of Turkish teacher candidates. When the critical thinking tendency and attitude scores of teacher candidates were examined, no significant difference was observed between the experimental and control groups. As a result of the interviews conducted with the Turkish teacher candidates in the experimental group, it was concluded that the Socratic questioning method had a positive effect on the development of critical thinking skills and question-forming skills. There has been an increase in critical thinking tendencies.
Benzer Tezler
- Nietzsche`nin modern kültürü eleştirisi üzerine bir inceleme
Eine Untersuchung uber Nietzsches kritik der modernen kultur
NAZİLE KALAYCI
- Sokratik sorgulama yöntemi ile sorumluluk değerinin öğretimi
Teaching responsibility value via socratic questioning method
OKAN ÇOBAN
- Kuramsal bağlamda eleştirel bir deneme: Sosyal bilgiler felsefesi
A critical essay in theoretical context: The philosophy of social studies
MUSTAFA İNCEER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
TarihDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ EKBER GÜLERSOY
- Çağdaş bir çürütme yöntemi olarak yapıbozum: Sokrates ve Derrida
As a contemporary method of disintegration deconstruction: Sokrates and Derrida
GİZEM EDREM
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT LEVENT AYSEVER
- Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of alienation and self status of foreign primary school students in Turkey
ŞENNUR DEMİR AKGÜL