Güneydoğu ve İç Anadolu bölgeleri mercimek (Lens culinaris medik.) yetiştiriciliğinde sorun olan ascochyta yanıklığı etmenlerinin tanısı
Identification of ascochyta blight agents causing problems in lentil (Lens culinaris medik.) cultivation in southeastern and central Anatolia regions
- Tez No: 1001953
- Danışmanlar: PROF. DR. CANAN CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Biyoloji, Agriculture, Biology
- Anahtar Kelimeler: Bitki patolojisi, Fungal hastalıklar, Tarla bitkileri, Phytopathology, Field crops
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, mercimek ekim alanlarından elde edilen Ascochyta yanıklığı etmenlerinin GAPDH gen bölgesine dayalı moleküler karakterizasyonu ve bazı mercimek çeşitlerinin bu etmenlere karşı reaksiyonları araştırılmıştır. Filogenetik analizler sonucunda izolatların büyük çoğunluğu Ascochyta lentis (telemorf: Didymella lentis) olarak teşhis edilmiştir. Bununla birlikte, iki izolatın (79 Lc 5/1Y ve 21 Lc 29/1 Y) Didymella pinodella kümesinde yer aldığı saptanmış; bu durum mercimek alanlarındaki patojen takson çeşitliliğini ortaya koymuştur. Patojenite testlerinde, 47 Lc 10/3 G1, 40 LcAs 8/5 Y2 ve 42 LcAs 49/12 Y2 izolatları en agresif patotipler olarak belirlenmiştir. Test edilen çeşitler arasında Ankara Yeşili (%34,51) ve Meyveci (%33,09) hastalığa en duyarlı genotipler olurken; Şakar (%8,16), Tigris (%10,21) ve Ceren (%10,85) en yüksek direnç göstermiştir. Bu araştırma; patojen popülasyonunun yapısını aydınlatarak, mercimek ekim alanlarında görülen Ascochyta yanıklığı etmenlerinin moleküler kimliğini ve taksonomik sınırlarını modern filogenetik yöntemlerle ortaya koyması bakımından stratejik bir öneme sahiptir. Çalışma neticesinde sadece baskın türlerin değil, Didymella pinodella gibi farklı patojenlerin de mercimekte enfeksiyon oluşturabildiğinin saptanması, bölgedeki hastalık yönetimi için yeni bir bakış açısı sağlamıştır. Ayrıca, hem kırmızı hem de yeşil mercimek gruplarında belirlenen dirençli çeşitler, yerli ıslah çalışmaları için temel teşkil etmektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the molecular characterization of Ascochyta blight agents based on the GAPDH gene region obtained from lentil cultivation areas, and the reactions of certain lentil cultivars to these agents, were investigated. As a result of phylogenetic analyses, the vast majority of the isolates were identified as Ascochyta lentis (teleomorph: Didymella lentis). However, two isolates (79 Lc 5/1Y and 21 Lc 29/1 Y) clustered within the Didymella pinodella clade, indicating the diversity of pathogen taxa in lentil fields. In pathogenicity tests, isolates 47 Lc 10/3 G1, 40 LcAs 8/5 Y2, and 42 LcAs 49/12 Y2 were identified as the most aggressive pathotypes. Among the tested cultivars, Ankara Yeşili (34.51%) and Meyveci (33.09%) were the most susceptible, while Şakar (8.16%), Tigris (10.21%), and Ceren (10.85%) exhibited the highest resistance. This research is strategically important because it elucidates the structure of the pathogen population and reveals the molecular identity and taxonomic boundaries of Ascochyta blight agents in lentil cultivation areas using modern phylogenetic methods. The finding that not only dominant species but also pathogens such as Didymella pinodella can infect lentils provides a new perspective for disease management in the region. Furthermore, the resistant varieties identified in both red and green lentil groups constitute a foundation for domestic breeding programs.
Benzer Tezler
- İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölge'lerinde yetiştirilen mercimekte (Lens culinaris L.) patojen Fusarium Spp.'nin hastalık yaygınlığı, virülenslik seviyelerinin belirlenmesi ve çeşit reaksiyonları
Determination of disease prevalence, virulence levels, and cultivar reactions of pathogenic Fusarium Spp. in lentil (Lens culinaris L.) grown in the Central Anatolia and Southeastern Anatolia Regions
ZAHİDE AÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BiyolojiGaziantep ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CANAN CAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA NUR KAFADAR
- Türkülerde deyimler (İç, Doğu, Güneydoğu anadolu bölgeleri)
Idioms in folk songs (Domestic, East, Southeastern Anatolia regions)
ŞİFANUR KAMA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMET GÜLSEL SEV
- Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde çöl kaynaklı tozlar ve genel çevresel etkileri
Dust origin of desert in Eastern And South Eastern Anatolia region and general environmental effects
KEMAL KIRANŞAN
- Atatürk Dönemi Cumhuriyet hükümetlerinin Doğu ve Güneydoğu Anadolu politikaları (1923-1938)
Başlık çevirisi yok
BAHATTİN DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Türk İnkılap TarihiGazi ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALİ ÇAKMAK
- Güneydoğu Anadolu bölgesi geleneksel hamam tipolojisi ve buna bağlı koruma ölçütlerinin oluşturulması
The traditional bath typology of south Eastern Anatolian region and formation of preservation criterion about this
EMİNE DAĞTEKİN