Exploring member experiences in choral communities to design a digital platform: A study with research through design approach
Koro topluluklarına yönelik dijital bir platform tasarlamak amacıyla üye deneyimlerinin incelenmesi: Tasarım yoluyla araştırma yaklaşımıyla bir çalışma
- Tez No: 1001966
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KORAY GELMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri Ürünleri Tasarımı, Industrial Design
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Endüstriyel Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, koro topluluklarında katılım deneyimini, bu deneyimin sürdürülebilirliğini ve zamanla hangi yapılar aracılığıyla değiştiğini incelemektedir. Katılım, araştırma kapsamında sadece aktif bir şekilde katkıda bulunmak ya da gözlemlenebilir bir etki yaratmaktan ibaret değil; belirsizlik, yönelme, mesafeler, görünürlük, duygusal güvenlik ve zamanın akışı gibi çok yönlü deneyimsel koşullar altında ele alınmaktadır. Bu bağlamda katılım, bağlama özgü ve değişken bir süreç olarak değerlendirilmekte ve bireylerin toplulukla kurduğu ilişkiler doğrultusunda farklı şekillerde yaşanmaktadır. Koro toplulukları, ortak bir müzik üretimi etrafında toplanan bireylerin sanat ile birlikte sosyal, duygusal ve iş birliğine dayalı pratikler geliştirdiği kolektif alanlardır. Dolayısıyla katılım, sadece müzikal bir eylem değil, aynı zamanda topluluğun devamlılığını sağlayan örgütsel ve ilişkisel bir deneyim alanı oluşturur. Çalışmanın başlıca değerlerinden biri, koro topluluklarındaki katılımın deneyimsel yönlerini içsel bir bakış açısıyla gün yüzüne çıkarma çabasıdır. Araştırma, aynı zamanda bir koro üyesi olan tasarımcının perspektifinden yürütülmüş ve topluluk içindeki günlük uygulamalara, gözle görülmeyen koordinasyon biçimlerine ve sıkça ifade edilmeyen deneyimlere doğrudan erişim sağlamıştır. Bu içsel konum, katılımın yalnızca sonuçlarını değil, sürecin nasıl yaşandığını anlamayı mümkün kılarak; katılımın arka planında bulunan duygusal, zamansal ve ilişkisel boyutların ortaya çıkmasına olanak tanımıştır. Tez, katılımın sabit, ölçülebilir ya da doğrusal bir olgu olmadığı; bilakis zaman içinde değişim gösteren, duruma bağlı olarak yeniden şekillenen ve bireylerin toplulukla yakınlıklarına göre farklılaştığı sonucuna ulaşmaktadır. Bu çalışmada nitel bir araştırma yöntemi benimsenmiş ve tasarım, araştırma ve sorgulama aracı olarak konumlandırılmıştır. Tasarım, yalnızca çözüm bulmaya yönelik bir faaliyet değil; düşünmeyi, gözlem yapmayı ve anlamayı destekleyen, süreklilik arz eden bir eylem biçimi olarak ele alınmıştır. Bu yaklaşım, katılım gibi örtük, duygusal ve bağlamsal unsurları barındıran bir konunun irdelenmesinde, önceden belirlenmiş kriterler ya da performans göstergeleri yerine, bireysel deneyimlerin keşfedilmesine olanak sağlamıştır. Tasarım aktiviteleri ve sonuçları, bu doğrultuda, araştırma sürecinin kendisi için yansıtıcı araçlar olarak düşünülmüştür. Araştırmacının aynı zamanda koro topluluğunda bir üye olması, araştırma sürecine içten bir bakış açısı kazandırmıştır. Bu konum, günlük etkileşimlerin, alışkanlıkların ve yazılı olmayan kuralların anlaşılmasını mümkün kılarken, sürekli bir öz-yansıma ve dikkat gerektirmiştir. Araştırma süresince, bu içsel konum bilinçli bir şekilde değerlendirilmiş; araştırmacının gözlemleri, sezgileri ve kararları yansıtıcı pratikler aracılığıyla kaydedilmiştir. Bu yöntem, katılımın araştırmacı tarafından nasıl deneyimlendiğini de araştırmanın bir parçası haline getirmiştir. Veri üretimi, çok aşamalı bir süreç izleyerek gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada, farklı koro topluluklarından katılımcıların yer aldığı keşif amaçlı bir anket yapılmış ve katılım deneyimine dair genel yönelimler belirlenmiştir. Bu aşama, araştırma alanının geniş bir perspektifte kavranmasına ve ortak deneyim alanlarının öne çıkmasına katkı sağlamıştır. İkinci aşamada, araştırmacı tarafından tutulmuş olan yansıtıcı tasarım günlüğü aracılığıyla kişisel gözlemler, düşünceler, ilk tasarım fikirleri ve süreç içindeki kararlar belgelenmiştir. Bu günlükler, katılımın araştırmacı tarafından nasıl deneyimlendiğini ve zamanla nasıl değiştiğini açığa çıkarmıştır. Üçüncü aşamada, katılımcıların aşina oldukları bir dijital iletişim platformu aracılığıyla yapılan anlık sorgulamalar, onların günlük deneyimlerini doğal bir şekilde paylaşmalarına olanak tanımıştır. Bu yaklaşım, katılım deneyiminin sadece prova anlarıyla sınırlı olmadığını; aynı zamanda topluluk pratiğinin gündelik yaşam, zaman yönetimi ve bireysel hazırlık süreçleriyle iç içe geçtiğini göstermiştir. Ayrıca, prova süresince yapılan anlık yazılı geri bildirimler ile katılımcıların deneyimleri bağlamından kopmadan kaydedilmiştir. En sonunda, tasarım sonuçlarına dayanan yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve katılımcıların çeşitli rollere dair bakış açıları derinleştirilmiştir. Tüm veriler, döngüsel ve yorumlayıcı bir analiz sürecine tabi tutulmuş; belirlenen kategoriler yerine deneyimsel kalıplara odaklanılmıştır. Bu analiz süreci, farklı veri türlerinin birbirleriyle ilişkilendirilmesine olanak tanımış ve katılım deneyiminin çok çeşitli yapısının anlaşılmasını sağlamıştır. Araştırma sonuçları, bilginin farklı kanallara dağılmasının katılımcıların topluluk içindeki yönelimlerini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Bilgiye erişimdeki belirsizlikler, katılımı tamamen engellemese de bireylerin topluluk içindeki konumlarını, sorumluluk alma düzeylerini ve katılım ritimlerini etkilemiştir. Katılımcılar, bu şartlar altında kendi stratejilerini geliştirerek katılımlarını sürdürmüştür. Katılım, bireylerin kolektif ritimle kurduğu değişken bir ilişki olarak ortaya çıkmıştır. Katılımcılar bazen merkeze yakın, bazen daha uzakta yer almış; bu durum kopuştan ziyade geçici uyum süreçleri olarak yaşanmıştır. Bu durum, katılımın sabit bir biçimde ya da sürekli aynı yoğunlukta hissetmenin mümkün olmadığını göstermektedir. Katkıların görünür olması, bireylerin topluluk içindeki yerlerini anlamalarına yardım etmiştir. Özellikle örgütsel ve arka planda kalan emeklerin gözlerden uzak olması dikkat çekmiş; bu da tanınmanın bireysel takdirden ziyade kolektif farkındalık ve karşılıklı anlayışla bağlantılı olduğunu göstermiştir. Duygusal güvenlik, bireylerin kendilerini ifade etme, soru sorabilme ve hata yapma istekliliklerini belirleyen kritik bir koşul olarak ortaya çıkmıştır. Bu durum, bireysel bir özellikten ziyade bağlamsal ve ilişkisel öğelerle şekillenmiş; topluluğun iletişim biçimleri ve etkileşim dinamikleriyle doğrudan ilgili olmuştur. Katılımın devamlılığı ise, bireysel motivasyonların yanı sıra kolektif alışkanlıklar, tekrarlar ve zamanlama ile bağlantılıdır. Katılım düzeylerindeki değişimler, kopuş olarak değil; katılımın yeniden ayarlandığı doğal geçişler olarak yaşanmıştır. Bu bulgular birlikte ele alındığında, koro topluluklarında katılımın tekil ya da doğrusal bir yapıdan ziyade, birbiriyle ilişkili deneyimsel koşullar aracılığıyla şekillendiği görülmektedir. Bilginin parçalı yapısı bireylerin yönelim ihtiyacını artırırken, bu durum bireysel ve kolektif uyum süreçlerini de etkilemektedir. Benzer şekilde katkının görünürlüğü ve tanınma biçimleri, duygusal güvenlik algısıyla doğrudan ilişki kurmakta; bireylerin kendilerini ifade etme ve sorumluluk alma istekliliklerini belirlemektedir. Zamansal ritimler ise bu tüm deneyimsel boyutların zaman içinde nasıl bir araya geldiğini ve katılımın sürekliliğinin hangi koşullarda mümkün hâle geldiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda deneyimsel boyutlar, birbirinden bağımsız temalar olarak değil, katılım deneyiminin birlikte işleyen katmanları olarak değerlendirilmiştir. Bu tez, katılımın belirsizlik, mesafe ve görünmezlik gibi unsurlarla şekillenen dinamik ve değişken bir deneyim olduğunu ortaya koymaktadır. Bu koşullar, katılımın zayıflaması değil; aksine, yeniden müzakere edilebilmesi için geçiş alanları olarak değerlendirilmiştir. Katılımın her zaman görünür, sürekli ya da yüksek yoğunluklu olması beklenmemekte; mesafe, tereddüt ve dalgalanmaların topluluk deneyiminin doğal bir parçası olduğu kabul edilmektedir. Bu yaklaşım, katılımı eksiklikler üzerinden değil, bireylerin toplulukla kurduğu ilişkilerin çeşitliliği üzerinden anlamayı mümkün kılmaktadır. Çalışma, içeriden bakmanın ve tasarım temelli sorgulamanın katılımın örtük boyutlarını görünür hale getirme açısından taşıdığı önemi vurgulamaktadır. Araştırma belirli topluluklarla sınırlıdır ve genelleme yapma iddiası yoktur. Ancak elde edilen verilerin, farklı topluluk ve kolektif üretim çerçevelerinde katılım deneyimlerini anlamaya yönelik gelecekteki çalışmalara katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda tez, katılımın deneyimsel boyutlarını merkeze alan yaklaşımların, topluluk temelli ve yaratıcı pratiklerde daha duyarlı ve kapsayıcı tasarım süreçlerinin geliştirilmesine zemin hazırlayabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines participation in choral ensembles from an experiential perspective, exploring how participation is formed, incorporated, and sustained within collectively performed practices over time. Participation is approached in this context from a relational, experiential, and contextual standpoint. In this context, static, measurable, or outcome-oriented participation is not discussed. Choral ensembles, by their very nature, are engaged in collective production and simultaneously encompass various roles and responsibilities. Focusing on these ensembles at different levels of participation offers a unique context. In this respect, it focuses not only on musical production but also on organizational and coordination aspects, encompassing implicit practices, communicative and emotional dimensions. This study incorporates an insider's perspective, as the researcher pursuing the thesis is also an active member of a choir community. This position allows the researcher to gain insights that would be difficult for a researcher outside the community to obtain, while also providing opportunities to observe the community, engage in informal dialogues over a broad period, and access unspoken experiences. Limited to a specific community, this study aims to gain in-depth knowledge within a particular context without generalization, and to approach the experience of participation from different angles. The goal is to reach nuanced, established, and experientially acquired knowledge. In this study, design was used as a qualitative data generation method to investigate the experiential aspects of choir participation. Qualitative data were generated through multiple interconnected stages. The process began with an exploratory survey. A series of questions aimed at understanding general patterns, problem areas, and expectations related to the choir was posed to various choir communities. This stage was followed by a self-reflective diary study in which the researcher reflected on their experiences, insights, observations, and ideas throughout the early design explorations. Then, driven by the need to reconnect with his community, the researcher established an online messaging group on a platform already used by the community, to facilitate collective dialogues to reveal the routines and habits they had integrated into their daily lives. This stage was timed to coincide with the community's collaborative production, aiming to connect all points in the participation process, and an application was implemented that allowed participants to provide written reflections in real time. Finally, based on all the data, various design prototypes were created, participants from different roles were invited to semi-structured interviews, and dialogues were established through the designs to deepen understanding. The data converged into distinct patterns, and similar aspects began to emerge, forming several clusters when interpreted and analyzed in the context. This analysis ultimately illustrated five distinct themes related to experiential dimensions. In the first theme, the fragmentation of information across different channels and the resulting scattered resources and structures are explored as to how they affected participants' abilities in orientation, direction-taking, process-following, and self-positioning within the collective. The second theme reflected individuals' adaptations within the collective, their positioning within the collective practice alongside personal preparation processes, and the dynamic structure of this relationship. The third theme highlighted the extent to which participants' contributions, both musically and organizationally, were visible, how this remained visible or invisible within the collective awareness, and how this affected participants' sense of belonging and agency. The fourth theme addressed participants' ability to express themselves in relation to contextual and relational factors, as well as their willingness to ask questions or take initiative, under the headings of emotional security and conditions of expression. The fifth theme described routines, repetitions, and temporal fluctuations that influence the continuity of participation in the formation of collective order as temporal rhythms and sustainable involvement. Experiences often perceived as challenges, such as uncertainty, distance, invisibility, hesitation, or fluctuating participation, do not necessarily mean disengagement or failure. All of these reveal the variable and fluid nature of the involvement as a natural part of the process, functioning as transitional and adjustable conditions. Participation in the choir emerges as a flexible and evolving experience that does not follow a fixed line. This thesis aims to contribute to a deeper understanding of collective practice in choral communities by addressing participation as an experiential and relational phenomenon. It emphasizes the value of internal perspectives in revealing the implicit and latent aspects of participation and demonstrates how design-based research can function as a reflective tool for expressing collective experience. By highlighting the importance of sensitivity to experiential conditions, the study offers insights that can shed light on future design approaches within community-based and creative practice contexts.
Benzer Tezler
- Integrating renewable energy technologies into cities through urban planning: In the case of geothermal and wind energy
Yenilebilir enerji teknolojilerinin planlama yaklaşımı ile kentlere entegrasyonu: İzmir ili jeotermal ve rüzgar enerjisi potansiyelleri örneği
ZEYNEP PEKER
Doktora
İngilizce
2005
Şehircilik ve Bölge Planlamaİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF.DR. AKIN SÜEL
- Türkiye'de endüstriyel tasarımcıların hizmet tasarımı alanındaki konumu üzerine bir araştırma
A study on the position of industrial designers in the field of service design in Turkey
SANİYE FIŞGIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE HÜMANUR BAĞLI
- Avrupa bütünleşme sürecinde parasal birlik, aday ülkeler ve Türkiye`nin konumu
Monetary unification within the European integration process, case of candidate countries and Turkey
YÜKSEL BAYRAKTAR
- Reklamda stratejik planlamanın yaratıcı süreçteki rolü:“Stratejik planlama-yaratıcı süreç ilişkisi üzerine bir inceleme”
The role of account planning in creative process in advertising:“Exploring accout planning-creative process relationship”
BURAK AMİRAK
- Exploring the mediating role of rumination between guilt and prolonged grief symptoms
Suçluluk ve uzamış yas semptomları arasındaki ilişkide ruminasyonun aracı rolünün incelenmesi
AMİNE SERRA BALCI