Diyabetik ayak ülseri olan hastalarda periferal nöropati, ilişkili faktörler ve ayak bakım davranışlarının incelenmesi
Investigation of peripheral neuropathy, associated factors and foot care behaviors in patients with diabetic foot ulcer
- Tez No: 1001992
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA İLKNUR ÇINAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada diyabetik ayak ülseri olan hastalarda diyabetik periferal nöropati varlığını ve nöropati ile ilişkili demografik ve klinik faktörleri belirlemek; ayrıca hastaların ayak bakım davranışları düzeyini ve ilişkili değişkenleri incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışma, Ekim 2024–Temmuz 2025 tarihleri arasında Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Diyabetik Ayak Polikliniği'nde yürütülmüş ve 131 diyabetik ayak ülserli hasta araştırmaya dahil edilmiştir. Çalışmada hastaların tanıtıcı ve tıbbi bilgileri 'Hastaların Sosyodemografik ve Tıbbi Özelliklerini İçeren Veri Toplama Formu', ayak bakım davranışları 'Ayak Bakımı Davranış Ölçeği' ve diyabetik periferal nöropati 'Michigan Nöropati Tarama Ölçeği' ile değerlendirilmiştir. Analizde tanımlayıcı istatistikler, parametrik ve nonparametrik grup karşılaştırma testleri, Spearman korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 63,90 ± 9,51 yıl olup %71'i erkek, %64,1'i ilköğretim mezunudur. Michigan Nöropati Tarama Ölçeği'ne göre hastaların tamamında fiziksel nöropati puanı >2 bulunurken, nöropati semptom puanı %53,4'ünde ≥7 olarak saptanmıştır. Kadın, bekar, ilköğretim mezunu, çalışmayan, yalnız yaşayan, geliri giderinden az olan ve sigara kullanmayan ve bırakmış hastalarda nöropati semptom puanı daha yüksektir (p<0,05). Diyabet süresi ile nöropati semptom puanı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,328; p<0,05). Nöropati semptom puanı arttıkça Wagner ve PEDIS ülser evrelerinin ilerlediği belirlenmiştir (r=0,382; r=0,335; p<0,05). Üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahip, geliri giderine eşit veya çok olan, sigara kullanmayan, HbA1c düzeyi düşük ve ülser evresi daha hafif olan hastaların ayak bakım davranışı puanları daha yüksektir (p<0,05). Regresyon analizine göre üniversite ve üzeri eğitim düzeyi (B=0,265) ve diyabet eğitimi almış olmak (B=0,216) ayak bakım davranışlarının bağımsız ve anlamlı yordayıcılarıdır (Adjusted R²=0,160). Sonuç: Diyabetik ayak ülseri olan hastalarda semptom şiddeti sosyodemografik ve klinik faktörlerle ilişkili bulunmuştur. Eğitim düzeyi ve diyabet eğitimi ayak bakım davranışlarını olumlu yönde etkilemektedir. Bu bulgular, erken nöropati taraması ve bireyselleştirilmiş ayak bakım eğitimlerinin klinik hemşirelik uygulamalarında önemini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the presence of diabetic peripheral neuropathy and its associated demographic and clinical factors in patients with diabetic foot ulcers, as well as to evaluate foot care behavior levels and related variables. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted between October 2024 and July 2025 at the Diabetic Foot Outpatient Clinic of the General Surgery Department of Gülhane Training and Research Hospital. The sample consisted of 131 patients with diabetic foot ulcers. Data were collected using the Sociodemographic and Medical Characteristics Data Collection Form, the Foot Care Behavior Scale, and the Michigan Neuropathy Screening Instrument. Descriptive statistics, parametric and nonparametric group comparison tests, Spearman correlation analysis, and multiple linear regression analysis were used for data analysis. Results: The mean age of the patients was 63,90 ± 9,51 years; 71% were male and 64,1% had primary school education. According to the Michigan Neuropathy Screening Instrument, all patients had physical neuropathy scores >2 and 53,4% had neuropathy symptom scores ≥7. Higher neuropathy symptom scores were observed among women, single individuals, those with primary education, unemployed patients, individuals living alone, patients with income lower than expenses, and non-smokers or former smokers (p<0,05). A positive correlation was found between diabetes duration and neuropathy symptom scores (r=0,328; p<0,05). Increasing neuropathy symptom scores were associated with more advanced Wagner and PEDIS ulcer stages (r=0,382; r=0,335; p<0,05). Higher foot care behavior scores were observed in patients with university-level education, adequate income, non-smoking status, lower HbA1c levels, and lower ulcer stages (p<0,05). Multiple linear regression analysis showed that university-level education (B=0,265) and receiving diabetes education (B=0,216) were independent predictors of foot care behaviors (Adjusted R²=0,160). Conclusion: In patients with diabetic foot ulcers, neuropathy symptom severity was found to be associated with sociodemographic and clinical factors. Educational level and diabetes-related education positively influence foot care behaviors. These findings underscore the importance of early neuropathy screening and individualized foot care education in clinical nursing practice.
Benzer Tezler
- Diyabetes mellituslu hastalarda onikomikoz ve tinea pedis sıklığı ve etkenleri
The prevalance of onychomycosis and tinea pedis, causative fungus in diabetes mellitus
ESRA İNAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2009
DermatolojiÇukurova ÜniversitesiDermatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KARAKAŞ
- Diyabetik ayak tedavi prognozunu belirleyen epidemiyelojik faktörlerin incelenmesi ve maliyet hesabı
Assessment of epidemiological factors determining prognosis of diabetic foot treatment and cost analysis
KÜRŞAT TUĞRUL OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ALTUN
- Diyabetik ayak olgularında mortalite üzerine etkili faktörler ve direkt maliyet
Mortality related factors and direct cost in diabetic foot ulcers
MOHAMMED MADY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEYNEP COŞAR
- Diyabetik ayak enfeksiyonu ve diyabetik ayak ülseri olan hastalarda lipid profilinin diyabetik ayak enfeksiyonu ve diyabetik ayak ülseri progresyonundaki rolü
Investigaion of the role of lipid profile in diabetic foot infection and diabetic foot ulcer progression in diabetic foot infection and diabetic foot ulcer patients
ŞÜKRÜ FURKAN TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
İç HastalıklarıKaradeniz Teknik Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHAMMET CÜNEYT BİLGİNER
- Diyabetik hastaların ayaklarında görülen cilt ve tırnak lezyonları ile ankle brakiyal indeks ilişkisi
The relationship between skin and nail lesions on the feet of diabetic patients and ankle brachial index
İBRAHİM HALİL SÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıHarran Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. MEHMET ALİ EREN