Türkçe öğretmeni adaylarının kariyer farkındalık düzeyleri ve kariyer metni oluşturma yeterlilikleri
Levels of career awareness and competences in composing career texts among prospective Turkish teachers
- Tez No: 1002065
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEHMET ALİ BAHAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Kariyer, Kariyer farkındalığı, Career, Career awareness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kariyer farkındalığı, bireylerin kariyer planlaması ve gelişiminin temelidir. Kariyer metni içerik bilgisi de kariyer farkındalığının önemli bir tamamlayıcısıdır. Türkçe öğretmeni adaylarının gelişmiş bir kariyer farkındalığına, kariyer metinlerine ilişkin içerik bilgisine sahip olmaları onları kariyer olanaklarında öne çıkaracak değişkenlerdir. Ancak alan yazın incelendiğinde Türkçe öğretmenlerinin kariyer farkındalık düzeyleri ve kariyer metni içerik bilgilerinin ayrıca incelenmediği görülmüştür. Bu eksiklikten yola çıkarak, kolay örnekleme yoluyla seçilen Erciyes ve Nevşehir Hacı Bektaş Veli üniversitelerinde öğrenim gören Türkçe öğretmeni adaylarının kariyer farkındalığı ve kariyer metni içerik bilgi düzeylerini betimlemek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda karma yöntem açımlayıcı sıralı desen benimsenmiş, Kariyer Farkındalığı Ölçeği ve Kariyer Metinleri İçerik Bilgi Formu ile toplanan nicel veriler, SPSS 22 programı aracılığıyla parametrik ve nonparametrik testlerle, yarı yapılandırılmış görüşme formuyla toplanan nitel veriler ise içerik çözümlemesiyle değerlendirilmiştir. Bu çözümlemeler sonunda katılımcıların kariyer farkındalığı ve kariyer metni içerik bilgi düzeylerinin genel olarak düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların en çok öğrenim gördükleri üniversite, cinsiyet ve kariyer planlamayla ilgili dersleri alma durumuna göre birbirinden ayrıştığı saptanmıştır. Araştırmanın nitel bulguları ise öğretmen adaylarının kariyeri çoğunlukla 'gelecek' ve 'gelişim' ile ilişkilendirdiklerini ancak kariyer metinleri ve kariyer destek hizmetleri konusunda bilgi ve farkındalıklarının gelişmeye açık olduğuna işaret etmektedir. Sonuçta çalışmaya katılan Türkçe öğretmeni adaylarının başta yetkinlik farkındalığı olmak üzere kariyer farkındalığı ve kariyer metni içerik bilgilerinin geliştirilmesi gerektiği, bu konuda uygulamalı çalışmalara gereksinim duyulduğu görülmüştür. Bu araştırma alan yazında Türkçe öğretmeni adaylarının kariyer farkındalığı, kariyer metni içerik bilgi düzeylerini ve kariyer kavramına ilişkin görüşlerini ayrıca ele alan ilk çalışma olmasıyla dikkat çekmekte, özgün öneriler sunmaktadır
Özet (Çeviri)
Career awareness is fundamental to individuals' career planning and development. Content knowledge regarding career texts significantly complements this awareness. Turkish teacher candidates with advanced career awareness and content knowledge related to career texts are positioned advantageously for career opportunities. However, the existing literature has not separately examined the career awareness levels and career text content knowledge of Turkish teachers. Addressing this gap, this study aimed to describe these levels among Turkish teacher candidates at Erciyes and Nevşehir Hacı Bektaş Veli universities, selected via convenience sampling. A sequential explanatory mixed-methods design was employed. Quantitative data from the Career Awareness Scale and the Career Texts Content Knowledge Form were analysed using parametric and non-parametric tests (SPSS 22). Qualitative data from a semi-structured interview form were evaluated using content analysis. The analyses indicated that participants' levels of career awareness and career text content knowledge were generally low. Significant differences were found based on the university attended, gender, and taking career planning courses. Qualitative findings showed that teacher candidates primarily associated career with 'future' and 'development', but their knowledge of career texts and support services needs improvement. In conclusion, Turkish teacher candidates need to enhance their career awareness, particularly their competency awareness, and their career text content knowledge. This necessitates practical interventions. This research is significant as the first study in the literature to separately investigate Turkish teacher candidates' career awareness, career text content knowledge levels, and their views on the career concept, offering original suggestions.
Benzer Tezler
- Türkçe öğretmeni adaylarının akademik farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the academic awareness levels of Turkish language teacher candidates
ÖZLEM ÖRNEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HULUSİ GEÇGEL
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının 21. yüzyıl becerilerine ilişkin özyeterlik algılarının bütüncül incelenmesi
A holistic examination of social studies preservice teachers self-efficacy perceptions regarding 21st century skills
ESRA GÜLFIRAT KIBRIZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TEKİN ÇELİKKAYA
- Lise öğrencilerinin 21. yy. becerileri ile dijital akıcılık düzeyleri arasındaki ilişkinin demografik özellikler bağlamında incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' 21st century skills and digital fluency levels in the context of demographic characteristics
YUNİS ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE ÇAM
- Fen bilimleri öğretmenlerinin özel alan yeterlik eğilimlerinin durumsal yargı testi ile belirlenmesi
Determination of science teachers' special field competence tendencies with situational judgment test
ESRA UĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimBartın ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEMAL TOSUN
- Öğretmen adaylarının yapay zekâ kavramı ve yapay zekâ uygulamalarına ilişkin farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determination of pre-service teachers' awareness levels on the concept of artificial intelligence and artificial intelligence applications
AYŞEGÜL DUMLUPINAR ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EROL KOÇOĞLU