Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında korku unsurları
Elements of fear in the novels of Hüseyin Rahmi Gürpınar
- Tez No: 1002075
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SIDDIKA DİLEK YALÇIN ÇELİK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk edebiyatı, Türk romanı, Turkish literature, Turkish novel
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Korku canlıların pek çoğunda benzer şekillerde meydana gelmekle birlikte insan için yalnızca fizyolojik değil psikolojik ve kültürel katmanları bulunan bir süreçtir. Bu katmanlı algılama ve yorumlama süreci ile korku edebiyat bağlamında da ifade edilmiştir. Edebiyat bağlamında korkunun temelleri ilk anlatılara kadar götürülebilir mitoloji, efsane, destan, masal ve halk anlatılarında korkutucu varlık ve olayları görmek mümkündür bununla birlikte söz konusu türlerde asıl amaç korkutmak değildir bu nedenle bu türlerde görülen korku unsurlarının korku edebiyatı bağlamında değerlendirilmesi güçtür. Bu bağlamda modern anlamda korku edebiyatı 18. yüzyılda gotik gelenek ile ortaya çıkmıştır. Aydınlanmacı düşünce, rasyonalizm ve reform hareketlerine karşı çıkış olarak değerlendirilen gotik edebiyat geleneği, benimsenen rasyonel düşünce sistemlerinin dışında kalan unsurları; olağanüstülükler, karanlık, tiksinti veren unsurlar, aşırılıklar gibi kurguya dâhil ederek, modern korku edebiyatının başlangıç noktası olmuştur. Gotik geleneğin belirgin özellikleri ile gelişen korku edebiyatı her edebiyat coğrafyasında farklı biçimlerde algılanmış ve değiştirilmiştir bu nedenle gotik gelenek daha geniş kapsamlı bir korku edebiyatına dönüşmüştür. Türk edebiyatında modern korku türünün gelişmesi 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyıl ile başlamıştır. Gotik geleneğin Batı coğrafyasında meydana gelmesinde etkili sebepler Türk coğrafyasında benzer şekillerde gerçekleşmemiştir bu nedenle Türk korku edebiyatı farkı bir gelişim göstermiştir. türk edebiyatında korku türünün tanınması çeviri eserler yoluyla başlamıştır ancak Tanzimat dönemi edebiyatçılarının rasyonel tercihleri bu türde telif eser verilmesini geciktirmiştir. 1960'lı yıllara kadar Türk edebiyatında korku türünde sayıca az eser yazılmıştır. Hüseyin Rahmi Gürpınar söz konusu süreçte korku unsurlarını romanlarında kullanan yazarlardan birisidir. Bu araştırmada öncelikle bir duygu olarak korku çeşitli disiplinler bağlamında değerlendirilecek, ardından korku edebiyatının kuramsal ve tarihsel gelişimi anlatılacak, son olarak Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın sanatı ve çalışma kapsamında incelenen romanları anlatılacaktır. Sonrasında Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın çalışma kapsamında incelenen romanlarında korku unsurları incelenecektir.
Özet (Çeviri)
Although fear manifests itself in similar ways in most living beings, for humans it is a process that involves not only physical but also psychological and cultural layers. This layered process of perception and interpretation has also been expressed in context of literature. The foundations of fear in literature can be traced back to the earliest narratives; frightening beings and events can be seen in mythology, legends, epics, fairy tales and folk tales. However, the main purpose of these genres is not to frighten, so it is difficult to evaluate the elements of fear seen in these genres in the context of horror literature. In this context, horror literature in the modern sense emerged in the 18th century with the Gothic tradition the Gothic literary tradition, seen as a reaction against Enlightenment thought, rationalism and reform movements, incorporated elements outside the accepted rational thought systems – such as supernatural phenomena, darkness, repulsive elements and excesses- into its narratives, thus becoming the starting point for modern horror literature. Horror literature, which developed with the distinctive features of the Gothic tradition, was perceived and modified in different ways in every literary geography; therefore, the Gothic tradition has transformed into a broader horror literature. The development of modern horror genre in Turkish literature began at the end of the 19th century and into the 20th century. The factors that led to the emergence of the Gothic tradition in Western geography did not occur in similar ways in Turkish geography; therefore, Turkish horror literature has shown a distinct development. The recognition of the horror genre in Turkish literature began through translated works, but the rational preferences of writers during the Tanzimat period delayed the production of original works in this genre. Until the 1960s, few works were written in the horror genre in Turkish literature. Hüseyin Rahmi Gürpınar is one of the writers who used elements of horror in his novels during this period. This study will first evaluate fear as an emotion in the context of various disciplines, then describe the theoretical and historical development of horror literature and finally discuss Hüseyin Rahmi Gürpınar's art and the novels examined in this study. Subsequently, the elements of fear in Hüseyin Rahmi Gürpınar's novels examined in this study will be analyzed.
Benzer Tezler
- Ahmed Hâlid Tevfîk'in Ustûratu'n-Neddâhe ve Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Gulyabani adlı romanlarının korku (gotik) unsurları açısından karşılaştırılması
A comparison of Ahmed Hâlid Tevfîk's Ustûratu'n-Neddâhe and Hüseyin Rahmi Gürpinar's Gulyabani novels in terms of horror (gothic) elements
ABDULLAH FUAT ŞEKERCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖMER İSHAKOĞLU
- Spiritüalizm bağlamında iki farklı edebi tür: Korku edebiyatı ve gotik edebiyat
Two different literary genres in the context of spiritualism: Horror literature and gothic literature
BAHTI GÜL KARTAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR TATAR KIRILMIŞ
- Ann Radcliffe'in Udolf Hisarı (1790) ile Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Mezarından Kalkan Şehit (1929) eserlerinin gotik unsurlar açısından incelenmesi
Comparison of Ann Radcliffe's The Mysteries of Udolpho (1790) and Hüseyin Rahmi Gürpınar's Mezarından Kalkan Şehit (1929) in terms of gothic elements
NUR HİLAL ELKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Karşılaştırmalı EdebiyatKafkas ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TURAN ÖZGÜR GÜNGÖR
- Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın romanlarında kadın ve eğitim
Women and education in Hüseyin Rahmi Gürpınar's novels
ILGAZ GÜZELCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. SABAHATTİN ÇAĞIN