CODA (Sağır Ebeveynlerin İşiten Çocukları) yetişkinlerde ebeveynleşme deneyimi ve öznel iyi oluş: Öz-şefkatin aracı rolü
Parentification and subjective well-being in adult CODAs (Children of Deaf Adults ): The mediating role of self-compassion
- Tez No: 1002152
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENA DOĞRUYOL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ebeveynleri sağır, kendileri işiten (Children of Deaf Adults – CODA) bireyler, erken yaşlardan itibaren sağır ebeveynleri ile işiten toplum arasında iletişim kurma ve aracılık etme gibi sorumluluklar üstlenmektedir. Bu durum, aile içi rollerin yeniden yapılandığı gelişimsel açıdan zorlayıcı bir deneyim alanı oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı, CODA bireylerin çocukluk döneminde deneyimledikleri ebeveynleşme düzeyleri ile öznel iyi oluşları arasındaki ilişkide öz-şefkatin aracılık rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, en az bir sağır ebeveyne sahip 18 yaş ve üzeri 170 CODA birey oluşturmaktadır. Veriler, Ebeveynleşme Envanteri, Öz-Şefkat Ölçeği Kısa Formu, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Pozitif-Negatif Duygulanım Ölçeği (PANAS) aracılığıyla toplanmış; aracılık analizleri bootstrap yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Bulgular, algılanan yarar boyutunun öznel iyi oluş ile pozitif yönde ilişkili olduğunu, ebeveyn odaklı ve kardeş odaklı ebeveynleşmenin ise öznel iyi oluşla doğrudan anlamlı bir ilişki göstermediğini ortaya koymuştur. Öz-şefkatin bu ilişkide anlamlı bir aracı rol üstlenmediği belirlenmiştir. Bulgular, ebeveynleşmenin etkilerinin rolün varlığından çok, bireyin deneyimi nasıl algıladığı ve anlamlandırdığı ile ilişkili olabileceği çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Children of Deaf Adults (CODA), who have deaf parents and are themselves hearing, assume responsibilities such as communication and mediation between their deaf parents and the hearing society from an early age. This situation constitutes a developmentally challenging context in which family roles are reorganized. The aim of this study is to examine the mediating role of self-compassion in the relationship between levels of parentification experienced during childhood and subjective well-being among CODA individuals. The sample consisted of 170 CODA individuals aged 18 and over who have at least one deaf parent. Data were collected using the Parentification Inventory, the Self-Compassion Scale–Short Form, the Satisfaction with Life Scale, and the Positive and Negative Affect Schedule (PANAS). Mediation analyses were conducted using the bootstrap method. The findings indicated that the perceived benefit dimension was positively associated with subjective well-being, whereas parent-focused and sibling-focused parentification were not directly and significantly related to subjective well-being. Self-compassion did not emerge as a significant mediator in this relationship. The findings were discussed within a framework suggesting that the effects of parentification may be more closely related to how individuals perceive and make meaning of their experiences rather than the mere presence of the role itself.
Benzer Tezler
- Sağır yetişkinlerin kimlik inşaları
Identity constructions of deaf adults
FURKAN ERDOĞDU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKLEM TEKDEMİR YURTDAŞ
- Ein vergleichender arbeitsvorgang des gebaerdensprachdolmetschens in Österreich und der Türkei
Türk ve Avusturya işaret dili tercümanlığın karşılaştırılarak incelenmesi
EYÜP SABRİ SEZER
Yüksek Lisans
Almanca
2022
DilbilimGazi ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN SEYMEN
- Sağırlar topluluğunun ayrımcılığa uğrama deneyimleri ve güçlendirilmesi
Discrimination experiences and empowerment of the deaf community
FATMANUR ALSANCAK
- Sosyal hizmet perspektifinden CODA'lar: İşaret dili bilen CODA'ların sosyal hizmet ihtiyaçlarının incelenmesi
CODAs from a social work perspective: Examining the social work needs of sign language-speaking CODAs
GÜL KARAHAN
- Sağır ebeveyne sahip bireylerde (CODA) psikolojik sağlamlık, bağlanma stilleri ve özgecilik açısından incelenmesi
Investigation of psychological resilience, attachment styles and altruism in individuals with deaf parents (CODA)
MUKADDES POYRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ELİÜŞÜK BÜLBÜL