Kişilik özellikleri ve obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi
The investigation of the mediating roles of intolerance of uncertainty and difficulty in emotion regulation in the relationship between personality traits and obsessive compulsive disorder symptoms
- Tez No: 1002233
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Kişilik özellikleri, Personality traits
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mevcut çalışma Eysenck kişilik özellikleri ile obsesif kompulsif bozukluk belirtileri arasındaki ilişkide belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün aracı rollerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. İlişkisel desenle nicel olarak yürütülen çalışmaya 18-65 yaş aralığında yer alan 316 kişi çevrim içi olarak katılmıştır. Katılımcıların 168'i (%53.2) kadın ve 148'i (%46.8) erkektir. Veri toplama sürecinde, Demografik Bilgi Formu, Eysenck Kişilik Anketi-Gözden Geçirilmiş Kısaltılmış Formu (EKA-GGK), Vancouver Obsesif Kompulsif Envanteri (VOKE), Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-8 (DDGÖ-8) kullanılmıştır. Hipotezler doğrultusunda, Bağımsız Örneklem T-Testi, Mann Whitney U Testi, Varyans Analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H Testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi ve stepwise yöntemiyle çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçlarında, nörotisizmin OKB'nin tüm alt boyutlarıyla pozitif yönlü istatistiksel ilişkide olduğu bulunmuştur. Buna karşın, dışa dönüklük OKB alt boyutları ile negatif bir ilişki sergilerken, yalnızca OKB biriktirme alt boyutunda anlamlı ilişki görülmemiştir. Psikotisizm ile OKB alt boyutları arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Çoklu regresyon analizi sonucunda, OKB toplam puan ve alt boyutlarında kabullenmeme, belirsizliğe tahammülsüzlük ve nörotisizmin en çok rastlanılan anlamlı yordayıcılar olduğu görülmüştür. Aracılık analizi sonuçlarına göre belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün nörotisizm ile OKB belirtileri arasındaki ilişkide kısmi aracılık; dışa dönüklük ile OKB belirtileri arasındaki ilişkide ise tam aracılık etkisi olduğu bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
The present study was conducted to examine the mediating roles of intolerance of uncertainty and emotion regulation difficulties in the relationship between Eysenck's personality traits and obsessive-compulsive disorder (OCD) symptoms. The research was carried out quantitatively using a relational design, with 316 participants aged between 18 and 65 recruited online. Among the participants, 168 (53.2%) were female and 148 (46.8%) were male. During the data collection process, the Demographic Information Form, the Eysenck Personality Questionnaire-Revised Abbreviated Form (EPQ-RAF), the Vancouver Obsessional Compulsive Inventory (VOCI), the Intolerance of Uncertainty Scale-12 (IUS-12), and the Difficulties in Emotion Regulation Scale-8 (DERS-8) were used. Based on the hypotheses, Independent Samples T-Test, Mann Whitney U Test, Analysis of Variance (ANOVA), Kruskal Wallis H Test, Pearson Product-Moment Correlation Analysis, and multiple linear regression analyses were performed. Results from the correlation analysis indicated that neuroticism was positively and significantly associated with all OCD subdimensions. While extraversion was negatively and significantly associated with OCD subdimensions, no significant relationship was found only with the hoarding subdimension. No significant relationships were found between psychoticism and OCD subdimensions. The results of multiple regression analysis showed that non-acceptance, intolerance of uncertainty, and neuroticism were the most common significant predictors of the total OCD score and its subdimensions. Mediation analysis revealed that intolerance of uncertainty and emotion regulation difficulties partially mediated the relationship between neuroticism and OCD symptoms and fully mediated the relationship between extraversion and OCD symptoms.
Benzer Tezler
- İlı̇şkı̇ doyumu ile belı̇rsı̇zlı̇ğe tahammülsüzlük, mükemmelı̇yetçı̇lı̇k ve obsesı̇f kompulsı̇f belı̇rtı̇ler arasındakı̇ ilı̇şkı̇nı̇n incelenmesı̇
Assessing the relationship between relationship satisfaction and intolerance of uncertainty, perfectionism, and obsessive-compulsive symptoms
NESLİNUR BİRLİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiAntalya Bilim ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CUMHUR AVCİL
- Anneden algılanan narsisizm, narsisistik kişilik özellikleri ve partnere ilişkin obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between perceived maternal narcissism, narcissistic personality traits and obsessive-compulsive symptoms in relationships
EZGİ DOĞANAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJİ
- Boyutsal obsesif kompulsif bozukluk belirtileri ve benlik korkusu: Yetişkin bir örneklemde ilişkili değişkenlerin incelenmesi
Dimensional obsessive compulsive disorder symptoms and fear of self: A research about related variables in an adult sample
GÖKÇE DEVRİM ADER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ORÇUN YORULMAZ
- Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda zihin kuramı: Bilişsel işlevler, aşırı değerlenmiş düşünce, içgörü, şizotipal kişilik özellikleri, ve diğer klinik özelliklerle ilişkisi
Theory of mind in obsessive compulsive disorder: Relation with neurocognitive functions, overvalued ideas, insight level, schizotypal personali̇ty traits and other clinical features
EMRE MISIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA BİNNUR KIVIRCIK AKDEDE
- Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda afektif nörobilim kuramı ile tespit edilen duyguların, çocukluk çağı travması ile ilişkisinin değerlendirilmesi
An evaluation of the relationship between emotions identified through the affective neuroscience theory and childhood trauma in patients diagnosed with obsessive-compulsive disorder
MELİKE ÖZCAN DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR DURMAZ